Bedava siteler News

May 31, 2008

Visual basic.NET, bedava

Filed under: Uncategorized — admin @ 4:52 am

Visual Basic .Net : Görsel programlama dillerinden olan Visual Basic ‘in son sürümüdür.
Görsellik yanında .Net kütüphanesiyle birliktelik içindedir.Bu kütüphane eski visual basic için tasarlanmış API (programcılar için bir çok fonksiyon) lerin sınıflanmış halidir.Çünkü API sınıflandırılmamış ve bu nedenler programcılar için bir kabus halini almaktaydı.
.Net kütüphanesi programın işletim sistemi ile kolayca uyum içinde çalışmasını sağlamıştır.
Ayrıca visual basic dünyanın en çok kullanılan dilleri içindedir.
visual basic 2005 .net Express versiyonunu internetten bedava indirebilirsiniz.
[1]

May 30, 2008

Ellibir, bedava

Filed under: Uncategorized — admin @ 7:52 pm

Ellibir, iki deste iskambil kağıdı ile oynanan bir tür iskambil oyunudur.

Farklı seriden aynı kağıtların, aynı seriden ardışık kağıtları veya çift kağıtları biriktirerek el açmaya dayanan bir tür iskambil oyunudur. Ellibir oyununda çifte gitmek terimi mevcuttur. Çifte gidildiği takdirde oyun biterken bir oyuncu yere joker açarsa oyuncu başına 800 sayı yazdıran bir harekettir.

Online Oyunlar

RMY ellibirin ana kurallarina sahip bir bedava online oyunu

Kip, bedava

Filed under: Uncategorized — admin @ 2:12 pm

Kip, bir dilbilgisi terimidir. Fiil kök veya gövdelerinin zaman ve şekillere göre türlü eklerle girdikleri kalıplara kip denir. Türkçede bütün fiiller, iki büyük kipte toplanır: Haber veya bildirme kipleri, dilek kipleri.
eylence için www.sanalortam.azbuz.com

Haber (bildirme) kipleri

Bir fiilin (eylemin) yapıldığını, yapılmakta olduğunu veya yapılamıyacağını haber verirler. Haber kiplerinin ekleri fiil köklerine zaman kavramı kazandırırlar. Bunlara zaman kipleri de denir. Ekleri: -di, -miş, -yor, -r(-ar), -acak olan zaman kipleri beşe ayrılır:

  1. Görülen geçmiş zaman (gir-di-m),
  2. Anlatılan geçmiş zaman (gir-di-m),
  3. Şimdiki zaman (gir-di-m),
  4. Geniş zaman (gir-di-m),
  5. Gelecek zaman (gir-di-m)

bedava reklammı vermek istiyorsunuz www.reklamin.azbuz.com
>== Dilek kipleri ==
İstenilen veya tasarlanan bir hareketi anlatan kiplerdir. Bu kiplerde açıkça bir zaman ifadesi bulunmaz. Ekleri: -meli, -se, -e ve eksiz emir haliyle birlikte dilek kipleri dörde ayrılır:

  1. Gereklilik kipi (düş-meli),
  2. Dilek şart kipi (gül-se),
  3. İstek kipi (gel-e),
  4. Emir kipi. Emir kipinin eki yoktur. Emir kipinde çekilen bir fiilde sadece fiil kökü ve şahıs eki bulunur (gel, gel-sin, gel-iniz gibi).
Çekimli bir fiilde sırayla şu üç bölüm bulunur:
  1. Fiil kök veya gövdesi,
  2. Kip eki,
  3. Şahıs eki.

Kip ekleri, fiil kökünden sonra gelerek ona zaman manası veya tasarlanan, istenen bir hareketle ilgili mana kazandırır. Bu durumda fiil, yalnız üçüncü teklik şahıs ifade eder. Emirde ise, kök veya gövde halinde kalır ve ikinci teklik şahsı verir.

=== Fiil çekimi ===
Kip eki almış bir fiilin altı şahısta söylenmesi veya yazılması demektir:

  • oku-yor-um,
  • çalış-ı-yor-sun,
  • çalış-ı-yor,
  • çalış-ı-yor-uz,
  • çalış-ı-yor-sunuz,
  • çalış-ı-yor-lar

gibi.

Bir çekimli fiilde bir kip eki olabildiği gibi, iki kip eki de bulunabilir. Kip eklerinin sayısına göre çekimli fiiller ikiye ayrılır:

  • Basit zamanlı çekimli fiiller,
  • Bileşik zamanlı çekimli fiiller.

Tek kip eki alan çekimli fiillere basit zamanlı; iki kip eki alan çekimli fiillere ise bileşik zamanlı çekimli fiil denir. Bileşik çekimlerde (imek) fiili dediğimiz (idi, imiş, ise) şekilleriyle kullanılır (görür idi, bakacak imiş, koşuyor ise gibi).

Yani, bileşik zamanlı çekimli fiillerde üç kip vardır:

  • Hikaye (eki: -di)
  • Rivayet (eki: -miş)
  • Şart (eki: -se)

Basit zamanlı fiillerin hepsinin ve emir kipinin hiç bileşik zamanı yoktur. Dilek kiplerinin ise hikaye ve rivayeti vardır; şartı yoktur. Yine -dili geçmiş, yani görülen geçmiş zamanın rivayeti yoktur.

DOS, bedava

Filed under: Uncategorized — admin @ 12:33 pm

Disk Operating System (kısaca DOS) bilgisayarlar için ufak ve basit bir işletim sistemi türü olup, ana görevi disket ve sabit disk gibi saklama ortamlarının yönetimidir.

Bilgisayarların diğer işlevleri; grafik, ses, yazdırma, ağda gezinme, bellek yönetimi, çoklu kullanıcı ve çoklu işlem özellikleri, DOS tarafından üstlenilebilir. Bu özellik ve görevler çeşitli kullanım yazılımlarının yardımı ile olur.

DOS sistemleri 90′lı yılların ortasına kadar hemen hemen her PC’de işletim sistemi olarak görev yapmışlardır. Bugün çoğu alanda yerini Windows almış ise de, DOS basit ve ufak oluşundan bir gömülü sistem olarak çeşitli kumanda ve denetleme sistemlerinde hayatını sürdürmektedir.

DOS’un tarihi, bilgisayarların (kişisel bilgisayarlar) tarihiyle başlar ve çoğunlukla da pek hayırla anılmaz. Çünkü DOS’ta grafiksel bir kullanıcı arabirimi (pencereler) yoktur, her şey komutlarla ve çok sayıda parametre ile yapılır. DOS, tüm x86 tabanlı bilgisayarlarda çalışır. Çok görevli bir işletim sistemi olmayan DOS, grafik kullanıcı arabirimini kullanmaz. Üstünde kolay yazılması, bellek ve sabit diskte az yer kaplaması, kolay ve çabuk öğrenilmesi, düşük konfigürasyonlu bilgisayarlarda çalışması gibi avantajları olmakla birlikte, etkin bir bellek yönetiminin olmaması, eski teknoloji kullanması ve grafik kullanıcı arabirimi olmaması önemli kısıtlamalarıdır.

DOS sürümleri

Bazı DOS türleri şunlardır; MS-DOS (Microsoft), IBM-DOS (IBM), FreeDOS (Bedava ve açık kaynaklı), DR-DOS; Novell DOS; OpenDOS (Digital Research), PTS-DOS (Rusya’dan bir OS).

MS-DOS

Eğer bilgisayar kullanmaya ilk defa Windows 95 veya 98 ile başladıysanız büyük bir ihtimalle DOS kelimesi yabancı gelebilir. Her bilgisayar kullanıcısının yakından tanıdığı bu işletim sistemi, dünyada en yaygın olarak kullanılan işletim sistemidir. 1980’lerin başında IBM’in ilk bilgisayarları üretmesi ve bu bilgisayarlarda kullanılacak yeni bir işletim sistemi arayışı ile ortaya çıkan DOS, günümüzde birçok PC kullanıcısı tarafından hala kullanılmaktadır.

MS-DOS, Microsoft Disk Operating System (Microsoft Disk İşletim Sistemi) kelimelerinin kısaltılmış halidir. MS-DOS bir disk işletim sistemi olarak bilinir, çünkü yaptığı işlerin büyük bölümü disk işlemleri, bellek işlemleri gibi programların çalışabilmesi için gerekli düzenlemeler olan bir işletim sistemidir. MS-DOS bir programdır, ama yalnızca bir program değildir. O olmadan diğer programların çalışma şansları yoktur. Çünkü bilgisayar sisteminin tüm parçalarını MS-DOS kontrol eder. MS-DOS yalnızca, diğer programların çalışmasına olanak vermekle kalmaz, aynı zamanda bilgisayarınızın neyi nasıl yaptığı üzerinde size tam denetim sağlar.

Bilgisayar kapalı iken MS-DOS diskte durur. Her ne kadar özel bir program da olsa, MS-DOS eninde sonunda bir programdır, yani o da bilgisayarların kullandığı diğer bilgi toplulukları gibi bir dizi dosya içinde yer alır.

Eğer bir sabit disk varsa, MS-DOS büyük olasılıkla onun içindedir (bilgisayar dağıtıcısı ya da sistemi kuran kimse tarafından yerleştirilmiş olabilir). Eğer bilgisayarda sabit disk (HDD) yoksa, MS-DOS’un disketlerden kullanılması gerekir.

MS-DOS’un Tarihçesi

MS-DOS, 1981’de piyasaya sürülüşünden beri birkaç kez değişikliğe uğramıştır. İlk sürümün numarası 1.00’dı. MS-DOS’ un zaman zaman değiştirilmesinin amacı, daha gelişmiş donanımlardan yararlanmak ve önceki hataları düzeltmektir. Sisteminizi başlattığınızda, MS-DOS, kullandığınız sürümün numarasını (versiyon) ekranda gösteriyor olabilir.

MS-DOS’ un yeni bir sürümü çıktığında, eğer numarasının ondalık noktasından sonra değişiklik varsa, (Örn. 6.0’dan 6.2’ye), bu küçük bir değişiklik gösterir.Bu durumda MS-DOS öz olarak önceki sürüme göre pek değişiklik içermez. Ondalık noktasının önündeki sayının değişmesi ise büyük bir değişiklik gösterir. Örneğin sürüm 6, sürüm 5’te olmayan birçok yeni özellik getirmiştir.

MS-DOS’ un yeni sürümleri eskilerine göre daha güçlü ve gelişmiş olsalar da öncekilerle uyumlu kalırlar. Bu yüzden, diyelim ki sürüm 2.1’i kullanıyorken başka bir sürümle çalışmaya başladığınızda, tüm bilgilerinizi, deneyiminizi, dosya ve disklerinizi eskisi gibi kullanabilirsiniz. Örneğin, MS-DOS 3.0’ da kullandığınız bir dosyayı 5.0 sürümünde kullanabilirsiniz ama 5.0’ da kullandığınız bir dosyayı 3.0’ da kullanamayabilirsiniz.

MS-DOS’ un 3.30’ dan sonraki sürümleri şöyledir;

  • MS-DOS 3.30
  • MS-DOS 4.01
  • MS-DOS 5.0
  • MS-DOS 6.0
  • MS-DOS 6.20
  • MS-DOS 6.22
  • MS-DOS 7.0
  • MS-DOS 8.0 …

Emre Aşık, bedava

Filed under: Uncategorized — admin @ 12:22 am

Emre Aşık (d. 13 Aralık 1973, Bursa), defans oyuncusu Türk futbolcudur.2007-2008 sezonu için Ankaraspor’a kiralanmıştır.
Sönmez Flament kulübünde futbola başladı. Balıkesirspor’dayken keşfedildi. 19 yaşında Fenerbahçe’ye geçti. 29 Mart 1995′teki İsveç maçında attığı golle 2-1′lik galibiyetin mimarlarından biriydi. Fenerbahçe’den maçlarda fazla kırmızı kart görmesi yüzünden (bedava olarak) 1996′da İstanbulspor’a transfer oldu. 4 yıl sonra Galatasaray’la anlaştı.

2001/2002 sezonundaki formuyla 6 yıldan sonra tekrar Türk Milli Futbol Takımı’na seçildi. Ağustos 2003′te Beşiktaş’a transfer oldu. 2004-2005 sezonunda Nobre’ye attığı parmak yüzünden aldığı ceza tahkim tarafından kaldırıldı. 2005 yılında Teknik Direktör Rıza Çalımbay tarafından kadro dışı bırakıldı. 2006 Şubat ayında eski kulübü Galatasaray ile 2,5 yıllık sözleşme imzaladı. Emre daha çok futbol sahasındaki hırslı, mücadeleci ve zaman zaman sert karakteriyle tanınır. Futbolcunun menejeri ünlü spor yazarı ogan tarhandır.Emre aşık 1 yıllığına kiralık olarak ankarasporla anlaştı.Ve fatih terim tarafından yeniden milli takıma çağrıldı.

May 29, 2008

Mir, bedava

Filed under: Uncategorized — admin @ 9:22 pm
Mir (Uzay İstasyonu)
Görev nişanı
Mir nişanı
Görev İstatistikleri
Görevin Adı Mir
Kalkış 19 Şubat 1986
21:28:23 UTC
Baykonur, SSCB
Görevin
bitişi
23 Mart 2001
05:50:00 UTC
Mürettebat 28 uzun süreli mürettebat
Görevde 4.594 gün
Yörüngede 5.511 gün
Yörüngedeki
tur sayısı
89.067
Dünya’dan
en uzak
393 km
Dünya’ya
en yakın
385 km
Periyot 89,1 dakika
Eğikliği 51,6 derece
Aldığı Yol 3.638.470.307 km
Yörüngedeki ağırlığı 124.340 kg
Yapısı
Mir uzay istasyonu

Mir (Rusça: Мир, dünya veya barış) oldukça başarılı bir Sovyet uzay istasyonu. İlk modülü 19 Şubat 1986′da uzaya gönderildi. İnsanlığın uzayda uzun süre düzenli olarak içinde yaşadığı ilk uzay araştırma istasyonudur. Yapılan uluslararası işbirliği sayesinde, çeşitli milletlerden uzayadamlarının kullanımına açıldı. Yörüngede 1986 ile 1996 yılları arasında gönderilen pek çok modül ile başarılı bir şekilde kenetlendi. 23 Mart 2001 tarihinde görevi sona erdi ve atmosfere girerek yanması sağlandı.

Konu başlıkları

Tarihi

Mir, daha önce Sovyetler Birliği tarafından gönderilmiş olan Salyut serisi uzay istasyonları baz alınarak yapılmıştır (1971 yılına kadar yedi Salyut uzay istasyonu gönderilmişti). Esas olarak Rus yapımı insanlı Soyuz roketleri ve Progress kargo gemileri tarafından onarımı yapılmıştır, fakat ayrıca sonraki uçuşlarda Buran uzay mekiği için bir varış noktası olması planlanmıştır. Yörüngedeki Mir’in öncelikli amacı uzayda geniş ve yaşanabilir bir bilimsel laboratuvar sağlamaktır.

Amerika Birleşik Devletleri, Mir’in kendine ait bir kopyası olarak Space Station Freedom istasyonunu yapmayı planlamış, ancak bu proje Sovyetler Birliği’nin yıkılmasının ardından uluslararası işbirliği yolu açılması üzerine durdurulmuştur (bkz. Uluslararası Uzay İstasyonu). Ayrıca, Challenger uzay mekiği Mir’in kalkışından bir aydan daha kısa bir süre önce patlamıştı (bkz. Challenger uzay mekiği kazası). Daha sonraki yıllarda, Soğuk Savaş döneminin ardından, Shuttle-Mir programıyla Rusya’ya ait olan Mir’in yetenekleriyle Amerika’nın uzay mekiklerinin yetenekleri birleştirilmiş; bir takım Amerikalı ve diğer batı ülkelerinden astronotların istasyonu ziyaret etmesi veya istasyondaki uzun dönemli bilimsel çalışmalara katılması sağlanmıştır. İstasyonu ziyaret eden Amerikan mekikleri, Space Station Freedom için tasarlanmış bir kola bağlanmış ve esas olarak Sovyet Buran mekikleri için tasarlanmış bir kenetlenme halkası kullanmışlardır. Mir ve ona kenetlenmiş olan uzay mekiği, 250 tonluk ağırlığıyla uzay çalışmaları tarihinin en büyük yörünge aracı unvanını almıştır.

100 tonluk Mir’in içi, hortumlar, kablolar ve bilimsel araçlarla olduğu kadar, günlük yaşama ait eşyalarla dolu –fotoğraflar, çocukların yaptığı resimler, kitaplar ve bir gitar– dar bir labirente benzerdi. Genellikle üç kişilik mürettebat kalmakla birlikte, bazen bir aya kadar bir süre boyunca altı uzayadamını ağırladığı da olmuştur. İki kısa dönemin haricinde, Mir Ağustos 1999′a dek sürekli olarak görevdeydi.

15 yaşındaki Rus uzay istasyonunun yolculuğu, 23 Mart 2001 tarihinde, Fiji yakınlarında Büyük Okyanusun güneyine düşmesiyle son bulmuştur. Son günlerine kadar, pek çok girişimcinin, muhtemelen ilk yörünge televizyon/film stüdyosunu kurmak için, Mir’i almak gibi planları vardı. Ne var ki istasyon daha fazla kullanılamayacak kadar güvensizdi. Uzay topluluğundan pek çok kişi hala Mir’in en azından bazı parçalarının kurtarılabilir olduğunu, ayrıca yörüngeye materyal çıkarmanın yüksek maliyeti göz önünde bulundurulduğunda, Mir’in yok edilmesinin büyük bir fırsat kaybı olduğunu düşünür.

Sovyet ve Rus kozmonotların yanısıra Mir uluslararası biliminsanlarına ve Amerikalı astronotlara da ev sahipliği yapmıştır.

Mir modülleri

Mir uzay istasyonu, – Uzay mekiği tarafından Mir’e getirilen kenetlenme modülü hariç – her biri ayrı ayrı Proton roketiyle yörüngeye taşınan pek çok Mir modülünün yörüngede birleştirilmesiyle oluşmuştur.

Modül Fırlatma tarihi Fırlatma aracı Kenetlenme tarihi Kütle Soyuz Amaç
Çekirdek 19 Şubat 1986 Proton 8K82K Bilinmiyor 20,100 kg Bilinmiyor Yaşama alanları
Kvant-1 31 Mart 1987 Proton 8K82K
~9 Nisan 1987 10,000 kg TM-2 Astronomi
Kvant-2 26 Kasım 1989 Proton 8K82K 6 Aralık 1989 19,640 kg TM-8 Yeni ve gelişmiş yaşam destek üniteleri.
Kristall 31 Mayıs 1990 Proton 8K82K 10 Haziran 1990 19,640 kg TM-9 Teknoloji, materyal işleme, jeofizik ve astrofizik laboratuvarları
Spektr 20 Mayıs 1995 Proton 8K82K 1 Haziran 1995 19,640 kg TM-21 ABD-Sovyet İşbirliği programı çerçevesinde yapılan ev deneyleri.
Kenetlenme Modülü 12 Kasım 1995 STS-74 Atlantis 15 Kasım 1995 6,134 kg TM-22 Uzay mekiğinin kenetlenmesi için kullanıldı.
Priroda 23 Nisan 1996 Proton 8K82K 26 Nisan 1996 19,000 kg TM-23 Uzaktan algılama modülü

İsimler

Rus Devrimi öncesinde “mir”, bir köylü topluluğu tarafından işlenen toprak parçalarına verilen isimdi. Bu topraklarda yaşayan köylülere, yüksek vergiler alınarak çok büyük bir sosyal baskı uygulanırdı. Eğer bazı köylüler miri terkederlerse, kalanlar daha yüksek vergi ödemek zorunda kalırdı.

Kvant (Квант), “kuantum” anlamına gelir. Elektromanyetik tayf ve x-ışını emilimlerini ölçerek astrofizik araştırmaları yapmasından yola çıkılarak bu isim verilmiştir. Kristall (Кристалл) “kristal” demektir. Bu modülün esas çalışma alanı biyoloji uzay ortamında materyal üretim teknolojileri olduğu için bu ad verilmiştir. Spektr (Спектр) “tayf” anlamına gelir. Atmosfer algılayıcılarından ötürü bu isim verilmiştir. Priroda (Природа) “doğa” demektir. Progress (Прогресс) “ilerleme, gelişme” anlamına gelir. Soyuz (Союз), “birlik, topluluk” anlamındadır (Sovietskii Soyuz, Советский Союз = Sovyetler Birliği). Ayrıca Soyuz modülü üç küçük modülden oluşan bir topluluk olduğundan bu isimle anılır.

Bilgisayar virüsü, bedava

Filed under: Uncategorized — admin @ 4:22 pm

Bilgisayar virüsü, kullanıcının izni ya da bilgisi dahilinde olmadan bilgisayarın çalışma şeklini değiştiren ve kendini diğer programların dosyaları içerisinde gizlemeye çalışan aslında bir tür bilgisayar programıdır.

Terim genelde kötücül yazılım (malware) dediğimiz geniş bir alanı ifade etmek için kullanılsa da , gerçek bir virüs aşağıda belirtilen iki görevi gerçekleştirmek durumundadır.

  • Kendini çoğaltmalı
  • Kendini çalıştırmalı (yürütmeli)

Virüsler nasıl çalışır?

Bir bilgisayar virüsü , biyolojik virüslerin insandan insana bulaşması gibi bir bilgisayardan diğerine bulaşabilirler. Örneğin, uzmanların tahminine göre , Mydoom adlı solucan Haziran 2004 tarihinde bir gün içerisinde çeyrek milyon bilgisayara bulaştı. 2000 yılındaki bir diğer vakada ise ILOVEYOU virüsü , benzer etkileri yarattı. An itibariyle bilişim dünyasında onbinlerce virüs bulunmakta ve hergün yenileri tespit edilmekte. Bulaşma ya da yayılım şekillerindeki çeşitlilikten ötürü virüslerin nasıl çalıştıklarını tümü için geçerli olacak şekilde özetlemek zordur. Ancak, genelde çeşitli virüs tiplerini belirtmek için kullanılan geniş kategoriler bulunmaktadır.

Sınıflandırma

Virüs tipleri birçok alt bölümde incelenebilir. Ana sınıflama bölümleri şunlardır:

  • Dosya virüsleri
  • Önyükleme sektörü virüsleri
  • Çokparçalı virüsler
  • Makro virüsler
  • Ağ virüsleri
  • E-mail virüsleri
  • Eşlik virüsleri
  • Yazılım bombaları ve Saatli bombalar
  • Cross-site scripting virüsleri
  • Sentineller
  • WB Microworm
  • Görünmez Halo virüsleri

Dosya virüsleri

Dosya virüsleri, asalak ya da yürütülebilir virüsler olarak da bilinen ve kendilerini yürütülebilir dosyalara (sürücü ya da sıkıştırılmış dosyalara) tutturan ve konak program çalıştırıldığında etkinleşen kod parçaçıklarıdır. Etkinleştikten sonra , virüs kendini diğer program dosyalarına tutturarak yayılabilir ve programlandığı şekilde kötü niyetli faaliyet gösterebilir. Birçok dosya virüsü kendilerini sistem hafızasına yükleyip sürücüdeki diğer programları araştırarak yayılır. Bulduğu programların kodlarını virüsü içerecek ve gelecek sefer program çalıştığında virüsü de etkinleştirecek şekilde değiştirir. Virüs tüm sisteme ya da bulaştığı programı ortak kullanan sistemlerin tüm alanlarına yayılana dek defalarca bunu yapar. Yayılmalarının yanı sıra bu virüsler hemen ya da bir tetikleyici vasıtasıyla etkinleşen tahrip edici bir tür bileşeni bünyelerinde barındırırlar. Tetikleyici özel bir tarih , virüsün belirli bir kopyalama sayısına ulaşması ya da önemsiz herhangi bir şey olabilir. Randex, Meve and MrKlunky dosya virüslerine verilebilecek birkaç örnektir.

Önyükleme sektörü virüsleri

Bir önyükleme sektörü virüsü, sabit diskin çok önemli bir bölümü olan önyükleme sektörünü (boot sector) etkiler. Önyükleme sektörü sabit diske ait tüm bilgilerin saklandığı ve bir program vasıtası ile işletim sisteminin başlatılmasını sağlayan yerdir. Virüs , her açılışta hafızaya yüklenmeyi garantilemek amacıyla kodlarını önyükleme sektörüne yerleştirir. Bu , belki de , günümüzde sayıca azalmalarının da nedeni olmuştur. Programların disketler ile bir bilgisayardan diğerine taşındığı dönemlerde önyükleme virüsleri büyük bir hızla yayılıyordu .Ancak CD-ROM devrinin başlamasıyla , CD-ROM içerisindeki bilgilerin değiştilemez ve kod eklenemez olmasından ötürü, bu tür virüslerin yayılımı durdu. Önyükleme virüsleri hala var olsa da yeni çağ zararlı yazılımlarına nispeten çok nadirler. Yaygın olmamalarının diğer bir sebebi ise işletim sistemlerinin artık önyükleme sektörlerini koruma altına almasıdır. Polyboot.B ve AntiEXE önyükleme virüslerine örnektirler.

Çok parçalı virüsler

Çok parçalı virüsler önyükleme sektörü ve dosya virüslerinin birleşimidir. Bu virüsler CD/DVD ya da disket gibi virüsle enfekte olmuş ortamlar ile gelir ve hafızaya yerleşirler. Akabinde sabit diskin önyükleme sektörüne taşınırlar. Sektörden de sabit diskteki yürütülebilir dosyalara (.exe) bulaşır ve tüm sistem boyunca yayılırlar. Günümüzde çokparçalı virüsler pek bulunmamakta, fakat en parlak çağlarında , farklı bulaşma tekniklerini birleştirmelerinin sağladığı kabiliyetler büyük problemlere neden olmaktaydı. En bilinen çok parçalı virüs Ywinz’dir.

Makro virüsler

Makro virüsler, makrolar içeren çeşitli program ya da uygulamalarca yaratılmış dosyalara bulaşan virüslerdir. Microsoft Office programınca yaratılan Word belgeleri, Excel elektronik çizelgeleri , PowerPoint sunumları, Access veritabanları , Corel Draw, AmiPro uygulamalarınca yaratılmış dosyalar vs. etkilenen dosya tipleri arasındadır. Makro virüsler işletim sisteminin değil ait olduğu uygulamanın dilinde yazıldığından platform bağımsızdırlar ve uygulamayı çalıştırabilen tüm işletim sistemleri (Windows, Mac vb.) arasında da yayılabilirler. Uygulamalardaki makro dillerinin süreki artan kabiliyetleri ve ağlar üzerinde yayılma olasılıkları bu türden virüsleri büyük tehdit haline getirmektedir. İlk makro virüsü Microsoft Word için yazılmış ve 1995 Ağustos’unda tespit edilmişti.Bugun binlerce makro virüsü bulunmakta. Relax, Melissa.A ve Bablas makro virüs örnekleridir.

Ağ Virüsleri

Ağ virüsleri, yerel ağlarda ve hatta İnternet üzerinde hızla yayılmak konusunda çok beceriklidir. Genelde paylaşılan kaynaklar, paylaşılan sürücüler ya da klasörler üzerinden yayılırlar . Bir kez yeni bir sisteme bulaştıklarında, ağ üzerindeki potansiyel hedefleri araştırarak saldırıya açık sistemleri belirlemeye çalışırlar. Savunmasız sistemi bulduklarında ağ virüsü sisteme bulaşır ve benzer şekilde tüm ağa yayılmaya çalışırlar. Nimda ve SQLSlammer kötü nam salmış ağ virüslerindendir.

Eposta virüsleri

Bir eposta virüsü, kendini konağın eposta adres defterindeki bağlantılara gönderen bir makro virüs şeklinde olabilir. Eğer herhangi bir eposta alıcısı virüs bulaşmış emaildeki ekleri açar ise , virüs kurbanın eposta adres defterine bulaşır ve kendini listedeki kişilere göndermeye devam eder. Gününüzde eposta virüsleri, mail istemci (Outlook, Thunderbird) programları üzerinden eposta önizlemesi yapıldığında dahi sisteme bulaşabilecek durumdadırlar.

Eşlik virüsleri

Eşlik virüsleri Companion Virus Kaspersky Lab. , konak dosyalarına tutunmuş değillerdir ancak MS-DOS’u suistimal edebilirler. Bir eşlik virüsü geçerli .EXE (uygulama ) dosyalarına ait isimleri kullanan genelde .COM nadiren .EXD uzantılı yeni dosyalar yaratmaktadır. Eğer kullanıcı belirli bir programı çalıştırmak için komut konsoluna sadece programın ismini yazıp .EXE uzantısını yazmayı unutursa DOS, ismi ve uzantıları aynı olan dosyalardan uzantısı sözlükte önde görünen dosyanın çalıştırılmak istendiğini varsayıp virüsü yürütecektir. Örneğin kullanıcı filename.COM (virüs dosyası) ve
filename.EXE (yürütme dosyası) adlı iki dosyaya sahip olsun ve komut satırına sadece filename yazmış bulunsun. Uzantılar incelendiğinde sonuç olarak filename.com yani virüs dosyası yürütülecektir. Virüs yayılacak ve atanmış diğer görevleri yaptıktan sonra kendisiyle aynı isime sahip .exe dosyasını çalıştıracaktır. Böylece kullanıcı büyük ihtimalle virüsün ayırdına varamayacaktır. Bazı eşlik virüslerinin Windows 95 altında ve Windows NT’deki DOS öykünücüleri üzerinde çalışabildiği bilinmektedir. Yol eşlik virüsleri geçerli sistem dosyaları ile aynı ada sahip dosyalar oluşturur ve dizin yolu içinde bulunan eski virüsleri yenileri ile değiştirir. Bu virüsler MS-DOS komut istemini kullanmayan Windows XP’nin kullanıma sunulması ile giderek seyrekleşmişlerdir.

Yazılım Bombaları

Yazılım bombaları, gerekli şartlar oluşana dek atıl durumda kalan ve özel bir kodu işleyen yazılımlardır. Şartların olgunlaşması kullanıcıya mesajlar göstermek ya da dosyaları silmek gibi belirli fonksiyonları tetikleyecektir. Yazılım bombaları bağımsız programların içerisinde barınabildikleri gibi virüs ya da solucanların parçaları da olabilirler. Belirli sayıdaki konağı etkiledikten sonra etkinleşen yazılım bombaları örnek olarak verilebilir. Saatli bombalar , yazılım bombalarının alt kümeleri olup belirli tarih ya da zamanda etkinleşecek şekilde programlanmışlardır. Saatli bombalara ünlü Friday the 13th virüsü örnek verilebilir.

Cross-site scripting virüsleri

Bir cross-site scripting virüsü (XSSV) çoğalabilmek için cross-site betik açıklarını kullanan virüslerdir. Bir XSSV yayılabilmek için web uygulamaları ve web tarayıcılarına ihtiyaç duyduğundan simbiyoz tip virüstür.

Sentineller

Sentineller oldukça gelişkin virüs tipi olup yaracısına bulaştığı bilgisayarları uzaktan kullanma yetkisi verir. Sentineller bot , zombi ya da köle adı verilen bilgisayarların oluşturduğu ve Hizmeti engelleme saldırısı gibi kötü niyetli amaçlarda kullanılacak geniş ağlar yaratmada kullanılırlar.

Virüslerin, makinenize bulaşma ya da makinenizde etkin halde olmadan saklanma yolları pek çoktur. Ancak etkin olsun ya da olmasın virüslerin başıboş bırakılması çok tehlikelidir ve ivedi şekilde sorun halledilmelidir.

Diğer zararlı yazılımlar

Geçmişte bir bilgisayarı zor durumda bırakabilecek tek yöntem zararlı taşıyan disketleri bilgisayara yerleştirmekti. Yeni teknoloji çağının başlamasıyla ,artık, neredeyse her bilgisayar dünyanın geri kalanına bağlanmış durumda. Dolayısıyla zararlı bulaşmalarının kaynak yerlerini ve zamanlarını kesin olarak tespit etmek gün geçtikçe zorlaşıyor. Bunlar yetmezmiş gibi bilgisayar çağında yeni tür zararlı yazılımlar türemiş durumda . Günümüzde virüs terimi, bir bilgisayarı zararlı yazılımlarca saldırıya maruz bırakacak tüm değişik yöntemleri belirtmekte kullanılan genel bir terim halini almıştır. Açıklanan virüs tiplerinin dışında günümüzde yenice karşılaştığımız problemler bulunmakta.

Truva Atları

Truva atları ilgi çekici görünen ama aslında aldatmaya yönelik zararlı dosyalardır. Sistemde var olan dosyalara kod eklemektense ekran koruyucu yüklemek, emaillerde resim göstermek gibi bir işle iştigal oldukları izlenimi uyandırırlar. Ancak , aslında arka planda dosya silmek gibi zararlı etkinlikler gerçekleştirmektedirler. Truva atları bilgisayar korsanlarının bilgisayarınızdaki kişisel ve gizli bilgilerinize ulaşmalarına imkan tanıyan gizli kapılar da yaratırlar.

Truva atları aslında sanılanın aksine virüs değillerdir çünkü kendilerini çoğaltamazlar. Bir Truva atının yayılması için saklı bulunduğu email eklentisinin açılması ya da Truva atını içerir dosyanın internet üzerinden bilgisayara indirilip yürütülmesi gerekir.

Hizmeti engelleme saldırısı Truva atları

Hizmeti engelleme saldırısı (Denial of service attacks) Truva atlarının dayandığı temel düşünce kurbanın bilgisayarındaki İnternet trafiğini bir web sitesine ulaşmasını ve ya dosya indirmesini engelleyecek şekilde arttırmaktır. Hizmeti Engelleme Saldırısı Truva atlarının bir başka versiyonu mail-bombası Truva atlarıdır ki ana amaçları mümkün olabildiğince çok makineye bulaşmak ve belirli email adreslerine aynı anda filtrelenmeleri münkün olmayan çeşitli nesneler ve içerikler ile saldırmaktır.

Vekil sunucu Truva atları

Bu türden Truva atları kurbanın bilgisayarını vekil sunuculara çevirir. Bu yolla , kurban bilgisayarı riskli internet servislerine anonim ulaşım için kullanılmak üzere tüm dünyanın erişimine açıktır . Saldırgan kurban bilgisayarını kullanarak alan adı kaydı yapabilir , yetişkin içerikli sitelere çalıntı kredi kartları ile erişebilir ve kanunsuz birçok işi iz bırakmadan gerçekleştirebilir.

FTP Truva Atları

Bu tür Truva atları en basit ve artık modası geçmiş Truva atlarıdır. Yaptıkları tek şey FTP transferleri için kullanılan 21. portu açmak ve herkesin bilgisayarınıza bağlanabilmesine imkan tanımaktır. Bu türün yeni versiyonları sadece saldırganın sisteminize ulaşmasını sağlayan parola korumalı yapıdadırlar.

Yazılım Tespit Engelleyiciler

Bu Truva atları makinenizi koruyan popüler antivirüs ve firewall yazılımlarının çalışmalarını engelleyerek saldırganın sisteminize erişimine olanak tanır. Yukarıda belirtilen Truva atı tiplerinden birini ya da birkaçını birden içerecek yapıda olabilir.

Solucanlar

Bilgisayar solucanları çoğalan , bağımsız şekilde çalışabilen ve ağ bağlantıları üzerinde hareket edebilen programlardır. Virüs ve solucanlar arasındaki temel fark çoğalma ve yayılma yöntemleridir. Bir virüs çalışmak için konak ya da önyükleme sektörü dosyalarına ihtiyaç duyarken , makineler arası yayılım için gene taşıyıcı dosyalara gereksinim duyar. Oysa solucanlar kendi başlarına bağımsız şekilde çalışabilir ve bir taşıyıcı dosyaya ihtiyaç duymadan ağ bağlantıları üzerinde yayılabilirler. Solucanların yarattığı güvenlik tehditleri bir virüsünküne eşittir. Solucanlar sisteminizdeki elzem dosyaları tahrip etmek , makinenizi büyük ölçüde yavaşlatmak ve bazı gerekli programların çökmesine neden olmak gibi bütün olası zararları yaratabilme yeteneğindedirler. MS-Blaster ve Sasser solucanları en tanınış solucanlara örnektirler.

Casus Yazılımlar

Casus yazılımlar ,reklam destekli yazılımları nitelemekte kullanılan diğer bir terimdir. Paylaşılan yazılımları üreten yazarlar, program içerisinde reklam yayınlatarak ürünü kulanıcıya satmadan da para kazanabilirler. Piyasadaki birçok büyük media şirketi yazarlara reklam bantlarını yazılımlarına yerleştirmelerini önerir ve reklam bantları sayesinde satılan her ürün için belirli bir oranda komisyon vermeyi vaat eder. Eğer kullanıcı yazılımdaki reklam bantlarını can sıkıcı buluyorsa, lisans ücretini ödediği takdirde banttan kurtulmanın imkanına erişir. Bu bantları üreten reklam şirketleri, ek olarak internet bağlantınızı sürekli kullanarak internet kullanımınıza ait istatistiki bilgileri sizin bilginiz dahilinde olmadan reklam verenlere gönderen bazı izleme programlarını sisteminize yüklerler. Yazılımlara ait gizlilik politikalarında hassas ve tanımlayıcı verilerin sisteminizden toplanmadığı ve kimliğinizin belli olmayacağı belirtilse de kişisel bilgisayarınızı bir sunucu gibi çalışarak size ait bilgileri ve internet kullanımınıza ait alışkanlıklarınızı 3. kişi ya da kurumlara göndermektedir.

Casus yazılımlar ayrıca bilgisayarınızı yavaşlatmakla, işlemci gücünün bir kısmını kullanmakla , uygunsuz zamanlarda sinir bozucu pop-up pencereleri ekrana getirmekle ve anasayfanızı değiştirmek gibi İnternet tarayıcısı ayarlarınızı değiştirmekle ünlüdürler. Ek olarak yasal olmayan bu tür yazılımlar büyük bir güvenlik tehditi oluşturmakta ve sisteminizden temizlenmelerinin hayli güç olması virüsler kadar baş belası olabileceklerini açıkça göstermektedir.

Bilgisayar virüslerinin etkileri

Bazı virüsler uygulamalara zarar vermek, dosyaları silmek ve sabit diski yeniden formatlamak gibi çeşitli şekillerde bilgisayara zarar vermek amacıyla programlanmışlardır. Bazıları zarar vermektense , sadece sistem içinde çoğalmayı ve metin, resim ya da video mesajları göstererek fark edilmeyi tercih ederler. Bu zararsızmış gibi gözüken virusler kulanıcı için problem yaratabilir. Bilgisayar hafızasını işgal ederek makineyi yavaşlatabilir, sistemin kararsız davranmasına hatta çökmesine neden olabilirler. Ek olarak birçok virüs, hata (bug) kaynağıdır ve bu hatalar sistem çökmelerine ve veri kaybına neden olabilir.

Virüs teriminin kullanımı

Bilgisayar virüsü terimi, biyolojik muadilinden türetilmiş olup onunla aynı mantıkta kulanılmaktadır. Tam olarak doğru olmasa da virüs terimi genelde Truva atı ve solucan da dahil olmak üzere tüm zararlı çeşitlerini ifade edecek şekilde kullanılmaktadır. Günümüzde en tanınmış antivirüs yazılım paketleri tüm saldırı çeşitlerini savunabilecek yapıdadır. Bazı teknoloji topluluklarında virüs terimi , küçümsemek maksadıyla, zararlı yazıcılarını da belirtecek şekilde kullanılır.

Virus terimi ilk olarak 1984′te Fred Cohen tarafından hazırlanan Experiments with Computer Viruses adlı tez çalışmasında kullanılmış ve terimin Len Adleman ile birlikte türetildiği belirtilmiştir. Ancak daha 1972′lerde David Gerrold’e ait When H.A.R.L.I.E Was One adlı bir bilim-kurgu romanında, biyolojik virüsler gibi çalışan VIRUS adlı hayali bir bilgisayar programdan bahsedilmiş . Gene bilgisayar virüsü terimi, Chris Claremont’in yazdığı ve 1982 yılında basılmış Uncanny X-Men adlı çizgi romanda geçmiş . Dolayısıyla Cohen’in virüs tanımlaması akademik olarak ilk kez kullanılsa da terim çok önceden türetilmişti.

Tarih

Elk Cloner adlı bir program labaratuvar ya da bilgisayar dışında üretilmiş olup ilk bilgisayar virüsü olarak tanımlanmıştır. Rich Skrenta tarafından 1982 yılında yazılan virüs Apple DOS 3.3 işletim sistemine bulaşıp disketler vasıtasıyla yayılmıştır. Bu virüs aslında bir lise öğrencisi tarafından hazırlanan bir tür şaka idi ve oyun dosyaları içerisine gizlenmişti. Oyunu 50. çalıştırmada virüs salınıyor ve akabinde boş bir ekranda Elk Cloner adlı virüs hakkında bir şiir gösterilerek bulaşma işlemi tamamlanıyordu.

İlk PC (Kişisel Bilgisayar) virüsü (c)Brain adında bir önyükleme sektörü virüsü idi ve 1986 yılında Pakistan’ın Lahore şehrinde çalışan Basit ve Amjad Farooq Alvi isimli iki kardeş tarafından yazılmıştı. Kardeşler virüsü , resmi olarak, yazdıkları yazılımın korsan kopyalarını engellemeye yönelik hazırlamışlardı. Ancak analizciler bir tür Brain değişkeni (varyant) olan Ashar virüsünün , kodlar incelendiğinde aslında Brain’den önce yaratıldığını iddia etmekteler.

Bilgisayar ağlarının yaygınlaşmasından evvel, birçok virus çıkarılabilir ortamlar ,özellikle disketler, vasıtasıyla yayılmaktaydılar. Kişisel bilgisayar devrinin ilk günlerinde birçok kullanıcı bilgi ya da programları disketler ile bir bilgisayardan diğerine taşımaktaydılar. Bazı virusler bu disketlerde bulunan programlara bulaşarak yayılmaktaydılar. Bazıları da kendilerini önyükleme sektörlerine yükleyerek bilgisayar çalıştırılır çalıştırılmaz etkin hale geçmeyi amaçlamaktaydılar.

Geleneksel bilgisayar virüsleri de 1980′lerde kişisel bilgisayarların hızla yayılması sonucunda bilgisayarlı bilgi sistemlerinin ve modemlerin kullanımındaki artış sonucunda yazılım paylaşımı sıklaştı . Bilgisayarlı bilgi sistemleri (BBS) sayesinde yazılımların paylaşımı Truva atlarının yayılmasına katkıda bulunurken, çok kullanılan yazılımları etkileyecek özel virüsler yazılmaya başlandı. Gene paylaşılan yazılımlar (Shareware) ve kaçak yazılımlar, BBS’ler üzerinde virüslerin yayılımı için kullanılan genel taşıyıcılardı. Bir tarafta korsanlar, ticari yazılımların yasal olmayan kopyalarını pazarlarken , iş çevreleri de virüslerin açık hedefleri haline gelmiş güncel uygulamaları ve oyunları güvenli kılmakla uğraşmaktaydılar.

1990′ların ikinci yarısından itibaren makro virüsler sıklaştı. Bu türden virüslerin birçoğu Word ve Excel gibi birçok Microsoft programını etkileyebilen betik dillerinde hazırlanıyorlardı. Bu virusler Microsoft Office ile yaratılmış belge ve elektronik çizelgelere bulaşmaktaydı. Word ve Excel Mac OS üzerinde de çalışabildiklerinden bu virusler Macintosh bilgisayarlara da yayılmaktaydı.Bu türden virüslerin bir çoğu virus bulaşmış email gönderme yetisinde değildiler. Email yoluyla yayılım gösteren virüsler Microsoft Outlook Com arayüzününün avantajını kullanmaktaydılar.

Makro virüsler özellikler tespit programları için problem teşkil etmektedir. Örneğin Microsoft Word’ün bazı sürümleri makroların ek boş satırlar ile çoğalmalarına izin vermekteydi. Bazı makro virüslerin de aynı şekilde davranmalarından ötürü normal makrolar yanlışlıkla yeni bir virüs olarak tanımlanmaktaydı . Bir başka örnekte ise iki makro virüsü aynı anda belgeye bulaştığında , ikisinin birleşimi çiftleşme olarak algılanıyor ve muhtemelen ebeveynden ayrı yeni bir virüs olarak tespit ediliyordu.Macro Virus Identification Problems Vesselin Bontchev

Bir bilgisayar virüsü hazır mesajlaşma üzerinden de gönderilebilir. Virüs bulaştığı makineyi kullanarak bir web adresi linkini kişiler listesindeki tüm şahıslara hazır mesaj olarak gönderebilir. Mesajı alan kişi arkadaşından (ya da herhangi bir güvenilir kaynaktan) geldiğini düşündüğü linke tıklarsa, ulaşılan sitede bulunan virüs bilgisayara bulaşabilir ve yukarıda bahsedilen yöntemi kullanarak diğer kurban bilgisayarlara yayılabilir.

Yeni tür bilgisayar virüsleri cross-site betik virüsleridir. Virüs araştırmalar sonucunda ortaya çıkarılmış ve 2005 yılında akademik olarak sunumu yapılmıştır. Virüs yayılmak için cross-site scripting açığını kullanmakta . 2005 yılından bu yana birçok cross-site scripting virüsü örneği gözlendi. Etkilenen belli başlı siteler arasında Myspace ve Yahoo bulunmakta.

Neden bilgisayar virüsleri yaratılır?

Biyolojik virüslerin aksine bilgisayar virüsleri kendi başlarına evrimleşemezler. Bilgisayar virüsleri ne kendiliğinden var olabilirler ne de yazılımlardaki hatalardan (bug) türeyebilirler. Programcılar ya da virüs yaratma yazılımı kullanan kişiler tarafından üretilirler. Bilgisayar virüsleri ancak programlandığı etkinlikleri gerçekleştirmeye muktedirdir.

Virüs yazıcılarının zararlıyı üretme ve yayma amacı çok çeşitli nedenlere dayandırılabilir. Virüsler araştırma projeleri amaçlı , şaka amaçlı , belirli şirketlerin ürünlerine saldırmak amaçlı, politik mesajları yaymak amaçlı ve ya kimlik hırsızlığı, casus yazılım ve saklı virüs ile haraç kesme gibi yöntemlerle finansal kazanç sağlamak amaçlı yazılabilmektedir. Bazı virüs yazıcılar ürettiklerini sanat yapıtı olarak görmekte ve virüs yazmayı bir tür yaratıcı hobi olarak tanımlamaktalar. Ek olarak birçok virüs yazıcısı, virüslerin sistemler üzerinde tahrip edici etkiler göstermesinden yana değildir. Çoğu yazıcı saldırdıkları işletim sistemini bir zihin egzersizi ya da çözülenmeyi bekleyen bir mantık sorusu olarak görmekte ve antivirüs yazılımlarına karşı oynanan kedi fare kovalamacasının kendilerini cezbettiğini belirtmekteler. Bazı virüsler iyi virüsler olarak addedilir. Bulaştıkları programları güvenlik açısından geliştirilmeye zorlar ya da diğer virüsleri silerler. Bu tür virüsler çok nadirdir ve sistem kaynaklarını kullanır, bulaştıkları sistemlere yanlışlıkla zarar verebilir ve bazen diğer zararlı kodların bulaşması ile virus taşıyıcı hale gelebilirler.
Zayıf yazılmış bir iyi virüs gene yanlışlıkla zarar veren forma dönüşebilir. Örneğin iyi bir virüs hedef dosyasını yanlış tanımlayabilir ve masum bir sistem dosyasını yanlışlıkla silebilir. Ek olarak, normalde bilgisayar kullanıcısının izni olmadan işlemektedir. Kendini sürekli çoğaltan kodlar ek problemlere de neden olduklarından iyi niyetli bir virusun , kendisini çoğaltmayan ve problemi halledebilecek geçerli bir programa kıyasla sorunu ne derece çözebileceği kuşku uyandırmaktadır. Kısaca virüs yazarları aleminin genelini belirtecek bir nitelemenin çıkarımı zordur.Why people write computer viruses BBC News, August 23, 2003.

Birçok hukuk sahasında herhangi bir bilgisayar zararlısını yazmak suç sayılmaktadır.

Çoğalım stratejileri

Bir virüsün kendini çoğaltabilmesi için virüsün yürütülmeye ve hafızaya yazılmaya izinli olması gerekir. Bundan ötürü birçok virüs kendilerini geçerli programların yürütülebilir dosyalarına tuttururlar. Eğer bir kullanıcı virüs bulaşmış programı başlatmaya kalkarsa , ilk olarak virüsün kodu çalıştırılır. Virüsler yürütüldüklerinde gösterdikleri davranışlara göre iki çeşide ayrılırlar. Yerleşik olmayan virüsler hemen tutunacakları başka konaklar ararlar, bu hedeflere bulaşır ve nihayetinde bulaştıkları programa kontrolü bırakırlar. Yerleşik virüsler yürütülmeye başladıklarında konak aramazlar . Bunun yerine yürütümle birlikte kendilerini hafızaya yükler ve kontrolü konak programa bırakırlar. Bu virüsler arka planda etkin kalarak, virüs bulaşmış program dosyalarına erişen her programın dosyalarına ya da işletim sisteminin kendisine bulaşırlar.

Yerleşik olmayan virüsler

Yerleşik olmayan virüslerin keşfedici modül ile çoğaltıcı modülden oluştukları düşünülebilir. Keşfedici modül virüsün bulaşması için kullanılacak yeni dosyalar aramakla yükümlüdür. Keşfedici modülün karşılaştığı her yürütülebilir dosyaya çoğaltıcı modül çağrılmak suretiyle virüs bulaştırılır.

Basit virüsler için çoğaltıcının görevleri şunlardır:

  • 1. Yeni bir dosya aç
  • 2.Dosyaya önceden virüs bulaştırılıp bulaştırılmadığını kontrol et (eğer bulaştırlımış ise keşfedici modüle geri dön)
  • 3.Virüs kodunu yürütülebilir dosyaya tuttur.
  • 4.Yürütülebilir dosyanın başlangıç noktasını kaydet.
  • 5.Yürütülebilir dosyanın başlangıç noktasını yeni eklenen virus kodunun başlatma alanına yönlendir.
  • 6. Eski başlatma alanını virüs yürütülür yürütülmez o alana yayılacak şekilde virüse kaydet.
  • 7. Yürütülebilir dosyadaki değişiklikleri kaydet.
  • 8. Virüs bulaşmış dosyayı kaydet.
  • 9. Çoğaltıcı modülün virüs bulaştıracaği dosyalar bulabilmesi için keşfedici modüle geri dön .

Yerleşik virüsler

Yerleşik virüsler yerleşik olmayan virüslerdeki muadiline benzer bir çoğaltıcı modül içerirler. Ancak yerleşik virüslerde çoğaltıcı modülü çağıran keşfedici modül bulunmamaktadır. Onun yerine, virüs yürütüldüğü vakit çoğaltıcı modül hafızaya yüklenir ve böylece işletim sistemi belirli tip bir görevi her seferinde uygularken çoğaltıcı modülün de yürütülmesi sağlanır. Örneğin işletim sistemi bir dosyayı her seferinde yürütürken çoğaltıcı modül çağrılabilir. Bu durumda virüs bilgisayarda yürütülmekte olan tüm uygun programlara bulaşabilir.

Yerleşik virüsler, bazen hızlı bulaşıcılar ve yavaş bulaşıcılar olmak üzere alt kategorileri ayrılabilirler. Hızlı bulaşıcılar olabildiğince çok dosyayı infekte etmeye çalışırlar. Örneğin, hızlı bulaşıcı ulaşılan her potansiyel konak dosyasına virüs bulaştırabilir. Bu durum antivirüs programları için özel bir problem oluşturmaktadır, çünkü virüs tarayıcısı sistem genelinde tarama yaptığında sistemdeki tüm potansiyel konak dosyalarına erişecektir. Eğer virüs tarayıcısı sistem hafızasında virüsün bulunduğunu tespit edemez ise virüs, virüs tarayıcısını arkadan takip ederek tarama için erişilen tüm dosyalara bulaşacaktır . Hızlı bulaşıcılar, sisteme yüksek hızda yayılmalarına bel bağlarlar. Bu metodun sakıncası virüsün birçok dosyaya bulaşması ve kendisinin tespitini bir anlamda kolaylaştırmasıdır. Çünkü sistem hafızasını işgal eden virüsler giderek makineyi yavaşlatacak ve şüphe uyandıran eylemler gerçekleştirerek antiviruüs yazılımları tarafından fark edileleceklerdir. Yavaş bulaşıcılar ise konak dosyalarını nadiren infekte edecek şekilde tasarlanmışlardır. Örneğin, bazı yavaş bulaşıcılar sadece kendilerini kopyaladıklarında dosyalara tutunurlar. Yavaş bulaşıcılar aktivitelerini sınırlayarak tespit edilmekten sakınmaya çalışırlar. Bilgisayarı fark edilebilir şekilde yavaşlatmaları olası değildir ve şüphe uyandıran davranışları tespit eden antivirüs yazılımlarını tetiklememek için ellerinden geleni ardlarına koymazlar. Yavaş bulaşma ile tüm sisteme yayılma yaklaşımı bu tür viruslerin amaçlarına ulaşmalarına imkan vermemiştir.

Konak tipleri

Virüsler çeşitli tipte konakları hedef alırlar. Bu kapsamlı olmayan bir listedir;

  • Binary yürütülebilir dosyalar (COM dosyaları ve MSDOS’ta EXE dosyları, Microsoft Windowstaki taşınabilir yürütülebilir dosyalar ve Linux’taki ELF dosyaları.)
  • Disketlerin ve sabit disklerin hacim önyükleme kayıtları
  • Sabit diskin Ana Önyükleme Kaydı
  • Genel amaçlı betik dilleri ( MS-DOS ve Microsoft Windowstaki toplu iş dosyaları , VBScript dosyaları, Unix tabanlı işletim sistemlerindeki kabuk betik dosyaları)
  • Uygulamaya yönelik betik dilleri (örneğin Tulix betik dilleri )
  • Makro içeren belgeler (Microsoft Word belgeleri, Microsoft Excel elektronik çizelgeleri, AmiPro belgeleri, ve Microsoft Access veritabanı dosyaları)

Tespitten korunma yöntemleri

Kullanıcılar tarafından tespit edilmeyi güçleştirmek adına virüsler bazı aldatmacalar kullanmaktadır. Özellikle MS-DOS platformundaki bazı eski virüsler, konak dosyaya bulaşıp içeriği değiştirmelerine rağmen, son değiştirme tarihinin özellikle değişmeden kalmasını sağlarlar.
Ancak bu yaklaşım ile antivirüs yazılımlarını aldatamazlar.

Bazı virüsler, ulaştıkları dosyaların büyüklüklerini değiştirmeden ve dosyaya zarar vermeden bulaşırlar. Bunu yürütülebilir dosyadaki kullanılmayan alanların üzerine yazarak gerçekleştirirler. Bu türden virüsler boşluk virüsleri olarak adlandırılırlar . Örneğin bir zamanlar büyük tahribata neden olmuş Chernobyl virüsü taşınabilir yürütülebilir dosyaları etkiler çünkü bu tür dosyalarda çok sayıda boşluk bulunmaktadır. 1 KB boyutundaki virüs dosyalara bulaştığında dosya büyüklükleri değişmeyecektir.

Bir kısım virüsler antivirüs programları kendilerini tespit etmeden evvel bazı antivirüs program görevlerini sonlandırarak tespiti engellemeye çalışırlar.

Bilgisayarlar ve işletim sistemleri gelişip karmaşıklaştıkca eski tip saklanma yöntemlerinin güncellenmeleri ya da yenileriyle değiştirilmeleri gerektiği açıktır.

Olta dosyalarından ve diğer istenmeyen konaklardan sakınma

Bir virüs yayılıma devam edebilmek için mutlaka bir konağa tutunmalıdır. Bazı durumlarda konak programına bulaşmak iyi bir fikir değildir. Örneğin bazı antivirüs programları bütünlük kontrolu yaparak kendi kodlarını incelerler. Dolayısıyla bu türden programlara tutunmak virüsün açığa çıkmasına neden olacaktır. Bundan ötürü bazı virüsler, antivirüs programlarının parçaları oldukları bilinen bir kısım programlara tutunmayacak şekilde tasarlanırlar . Virüslerin sakındıkları bir başka konak türü ise olta (bait) dosyalarıdır. Olta dosyaları, antivirüs programaları ya da antivirüs uzmanları tarafından virüsün bulaşmasına yönelik özel olarak hazırlanan dosyalardır. Bu dosyaların hepsi de virüsleri tespit etmeye yönelik olup çeşitli amaçlar için üretilmektedirler;

  • Antivirüs uzmanları olta dosyalarını virüs numunesi elde etmek için kullanırlar . Bir virüsü küçük olta dosyalarında saklamak ve incelemek, sistemdeki büyük programların dosyalarına bulaşmış virüsü incelemeye göre daha pratik olduğundan uzmanlar olta dosyalarını kullanırlar.
  • Antivirüs uzmanları olta dosyalarını virüs davranışlarını incelemekte ve olası tespit yöntemlerini değerlendirmekte kullanırlar. Bu , özellikle virüsün çokşekilli olduğu durumlarda çok işe yaramaktadır. Bu durumda virüsün hazırlanan çok sayıda olta dosyasına bulaşması amaçlanır. Virüs bulaşmış tüm olta dosyaları, bir virüs tarayıcısının tüm virüs versiyonlarını tespit edip edemediğini değerlendirmede kullanılabilir.
  • Bazı antivirüs yazılımları da düzenli erişilen olta dosyalarını kullanmaktadır. Bu olta dosyalarında değişiklik olduğunda antivirüs yazılımı kullanıcıyı , sistemde etkin bir virüs bulunabileceği konusunda uyarır.

Olta dosyaları, virüsleri tespit etmekte ya da tespit etmeyi kolaylaştırmakta kullanıldıklarından , bir virüs bu türden dosyalara bulaşmayarak kendine fayda sağlayabilir. Virüs bunu anlamsız komutlar içeren küçük program dosyaları gibi, şüpheli görünen programlardan uzak durarak gerçekleştirir.

Virüsler için oltalanmadan sakınmanın bir diğer yolu da seyrek bulaşmadır. Bazen seyrek bulaştırıcılar , diğer şartlar altında tutunmaya uygun bir aday olabilecek konak dosyasına tutunmazlar. Örneğin bir virüs herhangi bir konak dosyasına bulaşıp bulaşmamaya rastgele bir şekilde karar verebilir ya da konak dosyalarına haftanın belirli günlerinde bulaşmayı tercih edebilir.

Kaçaklık

Bazı virüsler , antivirüslerin işletim sistemine aktardığı bazı istekleri durdurarak antivirüs yazılımını kandırmaya çalışırlar. Bir virüs, antivirüs yazılımının işletim sistemine ilettiği dosyayı okuma isteğinin doğru hedefe ulaşmasını engelleyebilir ve hatta isteği kendine yönlendirmek suretiyle antivirüsten saklanmayı başarabilir. Virüs, daha sonra aynı dosyanın temiz bir versiyonunu antivirüse sunarak dosyanın temiz gibiymiş görünmesini sağlar. Modern antivirüs yazılımları virüslerin bu türden gizlenme tekniklerine karşı koymaya çalışmaktadır. Kaçaklığı engellemenin tek yolu sistemi temiz olduğu bilinen bir ortamdan önyüklemektir.

Şekil değiştirmeler

Birçok antivirüs yazılımı, sıradan programların dosyalarını virüs imzalarını kontrol ederek taramakta ve muhtemel virüsleri bulmaya çalışmaktadır. Bir virüs imzası belirli tip virüsü ya da virüs ailesini belirten özel byte numunesidir. Eğer virüs tarayıcısı incelenen dosyalar içinde böyle bir numune ile karşılaşır ise kulanıcıyı virüs hakkında bilgilendirir. Kullanıcı bu durumda dosyayı silebilir ya da virüsten arındırabilir. Bazı virüsler, virüs imzaları ile tespit edilmeyi güçleştirecek ya da imkansız hale getirecek teknikler kullanır. Bu türden virüsler her bulaşım esnasında kodlarını değiştirmektedir.Dolayısıyla her konak virüsün farklı bir versiyonunu bünyesinde bulundurmaktadır.

Basit şekil değiştirmeler

Geçmişte virüsler kendilerini basit şekillerde değiştirebiliyorlardı. Örneğin virüsler, kaynak kodlarında yer alan ve görevleri benzer altprogram ünitelerini değiş tokuş etmekteydi. 2+2 yapısındaki bir virüs takas sonunda 1+3 forumuna dönerken işlevinde herhangi bir değişiklik olmuyordu. Günümüzde bu durum gelişkin virüs tarayıcılar için bir problem oluşturmuyor.

Değişken anahtarlar ile şifreleme

Daha gelişkin bir yöntem ise virüsü basit şifreleme yöntemleri ile saklamaktı. Bu durumda virüs, ufak bir şifre çözücü modül ile virüs kodunun şifrelenmiş bir kopyasından oluşmaktaydı. Her dosya bulaşmasında virüs faklı bir anahtar ile şifreleniyor olsa da virüsün sürekli sabit kalacak tek bölümü, virüsün son bölümüne iliştirilen çözücü modül olacaktır. Bu durumda virüs tarayıcı virüs imzalarını kullanarak virüsü tespit edemeyecektir, ama sabit olan çözücü bölüm tespit edilerek virüsü dolaylı yollar ile bulmanın imkanı vardır.

Genel olarak virüslerin uyguladıkları çözücü teknikleri basitti ve büyük çoğunlukla her byte’ı ana virüs dosyasında saklanan rastgele hale getirilmiş anahtar ve Xor takısı ile birleştirmek suretiyle elde ediliyordu. Şifreleme ve çözme düzenlerinin aynı olmasından ötürü Xor uygulmalarının kullanılması virüse ek avantaj sağlıyordu.
(a XOR b = c, c XOR b = a.)

Çokşekilli Kod

Çokşekilli kodlar, virüs tarayıcılara yönelik ciddi tehdit arz eden ilk teknikti. Şifrelenmiş virüslere benzer şekilde çokşekilli virüsler de dosyalara şifrelenmiş kopyaları ile bulaşmakta idi. Bununla birlikte şifre çözücü modül de her dosya bulaşmasında değişmekteydi. Dolayısıyla iyi yazılmış çokşekilli bir virüs her bulaşmada sabit kalacak hiçbir parçaya sahip değildi ve bu da virüs imzalarını kullanarak virüsü tespit etmeyi imkansız hale getiriyordu. Antivirüs yazılımları virüsü , öykünücü (emulator) vasıtasıyla çözerek ya da şifrelenmiş virüs gövdesinin istatistiki model analizini yaparak tespit edebiliyorlardı. Çokşekilli koda sahip olabilmek için virüs, şifrelenmiş gövdesi içerisinde çokşekilli motora (değiştirme motoru ya da değişim motoru) sahip olmalıdır.

Bazı virüsler çokşekilli kodları virüsün değişim hızını arttırmakta kullanmaktalar. Örneğin bir virüs zaman içinde yavaş biçimde değişim gösterecek şekilde programlanabilir ya da başka virüs kopyaları bulaşmış dosyalara tutunmaktan kendini alıkoyabilir. Bu türden yavaş çokşekilli viruslerin üstünlüğü, antivirüs uzmanlarının bu türden virüslere ait temsil numulerini elde etmekte zorlanmalarıdır. Çünkü belirli bir zaman sürecinde olta dosyalarına sadece benzer ya da aynı tip virüs versiyonları bulaşacaktır. Bu durum açıkça gösteriyor ki bu türden viruslerin virüs tarayıcıları ile tespiti güvenilir değildir ve sonuç olarak virüsün bazı örneklerinin tespit edilmekten kaçabildiği açıkça belli olmaktadır.

Başkalaşım Kodu

Öykünücüler (emulatorler) vasıtasıyla tespit edilmekten kurtulabilmek için her yeni yürütülebilir dosyaya bulaşmadan önce kendilerini tamamiyle yeniden yazan virüslerdir. Başkalaşım geçirebilmeleri için bu viruslerin başkalaşım motoru kullanmaları gerekir. Bir başkalaşım motoru genelde çok büyüktür ve karmaşıktır . Örneğin W32/Simile 14000 satır çevirici dili içerir ve %90′ı başkalaşım motoruna aittir.

İşletim sisteminin virüs saldırılarına karşı açıkları

Biyolojik virüsler ile bilgisayar virüslerinin birçok yönden benzeştikleri bilindiktir. Bir topluluk içerisinde genetik çeşitlilik ne kadar fazla ise, herhangi bir hastalık virüsünün o canlı topluluğunu yok etmesi o derece zorlaşmaktadır. Aynı şekilde bir ağ üzerindeki yazılım sistemlerinin çeşitliliği, virüslerin tahrip ediciciliğini sınırlamaktadır.

Microsoft’un masaüstü işletim sistemleri ve ofis yazılım paketleri pazarında üstünlük sağladığı 1990′larda bu durum özel bir ilgi yarattı. Microsoft yazılımları kullanıcıları (özellikle Microsoft Outlook ve Internet Explorer gibi ağ yazılımları kullanıcıları) virüslerin yayılımı karşısında savunmasızdırlar. Microsoft yazılımları, şirketin masaüstü işletim sistemlerindeki nicelik olarak üstünlüğünden ötürü birçok virüs yazıcısının hedefidir ve virüs yazıcılar tarafından suistimal edilen birçok hata (bug) ve açıkları bünyelerinde bulundurduklarından sık sık eleştiri almaktadırlar. Gömülü (entegre) yazılımlar , dosya sistemlerine erişim imkanı tanıyan betik dillerini içerir uygulamalar (örneğin VBScript ve ağ oluşturma uygulamaları ) da saldırıya açıktır.

Her ne kadar Windows virüs yazıcılar için en gözde işletim sistemi olsa da bazı virüsler diğer platformlarda da gözlenmektedir. Üçüncü parti yazılımları yürüten herhangi bir işletim sisteminde teorik olarak virüsler çalışabilir. Bazı işletim sistemleri diğerlerine nispeten daha az güvenlidir. Unix temelli işletim sistemleri (ve Windows NT temelli platformalar) kullanıcıların yürütülebilir uygulamaları sadece kendilerine ait sınırlandırılmış alanda çalıştırmalarına izin verirler.

2006 yılı olarak Unix tabanlı işletim sistemlerinden biri olan Mac OS X’i hedef alan açık suistimali (exploit)Malware Evolution: MacOS X Vulnerabilities 2005 - 2006 Kaspersky Lab oldukça azdır. Bilinen güvenlik açıkları ise solucanların ve truva atlarının suistimal ettikleri açık sınıflandırmalarına dahil edilmektedirler. Apple’in Mac OS Classic olarak bilinen eski işletim sistemlerine yönelik virüslerin sayısı, bilgi kaynaklarına göre değişiklik arz etmekte. Apple sadece 4 , bağımsız kaynaklar ise 63 kadar virüsün işletim sistemine bulaşabileceğini belirtmekte. Kesin olarak söylenebilir ki Unix tabanlı olmasından ötürü Mac Os işletim sistemlerinin güvenlik açıklarından suistimal edilmeleri diğer işletim sistemlerine nispeten daha güçtür . Macintosh bilgisayarların sayıca az olmasından ötürü Mac virüsleri sadece bir kısım bilgisayarı etkileyebilir ki bu durum virüs yazıcılarını pek cezbetmemektedir. Virüslerden etkilenme nitelikleri ,çoğu kez Apple ve Microsoft arasındaki karşılaştırmaların temelini oluşturmaktdır.

Windows ve Unix benzer betik yeteneklerine sahiptir, ancak Unix normal kullanıcıların işletim sistemi ortamına erişimini engelleyerek olası değiştirmelerin önüne geçerken , Windows bunu yapmaz. 1997′de Bliss olarak bilinen Linux’a yönelik virüs ortaya çıktığında, önde gelen antivirüs şirketleri Unix benzeri işletim sistemlerinin (Linux da Unix tabanlıdır) Windows gibi virüslerin esareti altına girebileceği öngörüsünde bulundu.McAfee discovers first Linux virus Mcafee Bliss, Unix sistemlere yönelik tipik bir virustür. Bliss, kullanıcının kendisini çalıştırması ile aktif hale gelir ve sadece kullanıcının erişim haklarının olduğu alanları (ya da programları) enfekte eder. Windows kullanıcılarının aksine birçok Unix kullanıcısı, program yüklemek ve yazılım ayarlarını yapmak gibi durumlar haricinde yönetici hesabıyla oturum açmazlar , dolayısıyla kullanıcı virüsü çalıştırsa bile virüs işletim sistemi dosyalarına bulaşamayacağı için sisteme zarar veremez . Bliss virüsü hiçbir zaman çok yaygınlaşmadı ve daha çok araştırma merakı aracı olarak kaldı. Daha sonra kaynak kodu , yaratıcısı tarafından araştırmacıların nasıl çalıştığını inceleyebilmeleri adına Usenete postalandı.Bliss, a Linux “virus” Axel Boldt

Yazılım geliştirmenin rolü

Yazılımlar sistem kaynaklarının izinsiz kullanımını engelleyecek güvenlik özellikleri ile tasarlandıklarından , birçok virüs sistem ya da uygulamalardaki yazılım hatalarını (bug) suistimal ederek yayılırlar. Yazılımlarda çok sayıda hata (bug) yaratan yazılım geliştirme stratejilerinde diretmek, aynı zamanda birçok potansiyel suistimalin de temel kaynağı olacaktır.

Microsoft ve patentli yazılım üreten şirketlerin tercih ettikleri kapalı kaynak yazılım geliştirme süreci birçokları tarafından güvenlik zafiyetinin temel kaynağı olarak görülür. Açık kaynak yazılımlar (GNU Derneği Yazılımları vb.) kullanıcıların uygulama kodlarını incelemesine olanak tanır ve güvenlik problemlerini çözmek için sadece tek bir kuruma bağlı kalınmak zorunluluğunu ortadan kaldırır.

Diğer taraftan bazıları açık kaynak yazılım geliştirmenin, virüs yazıcılarının kullanabilecekleri potansiyel güvenlik problemlerini açığa çıkardığını ve dolayısıyla suistimallerin görülme sıklığının artacağını iddia etmekte. Bu kişiler ,ayrıca, Microsoft gibi popüler kapalı kaynak yazılımların çok fazla kullanıcısı olmasından ötürü süistimal edildiklerini ve yazılımın çokça kullanılması nedeniyle suistimal etkisinin geniş alanlara yayılmasının doğal karşılanması gerektiğini iddia etmekteler.

Antivirüs yazılımları ve diğer önleyici tedbirler

Antivirüs yazılımlarının virüsleri tespit etmekte kullandığı iki metod bulunmaktadır. İlki ve en yaygın kullanılanı, virüs imza tanımlarını kullanmaktır. Bu yöntemin mahzuru , kullanıcının virüs imza listelerinin sadece tespit edilmiş virüslere ait imzaları içermesinden ötürü yeni türeyen tehditlere karşı savunmasız kalmasıdır. İkinci method ise virüslerin genel davranışlarına odaklanarak tespiti gerçekleştiren buluşsal algoritmaları kullanmaktır. Bu method sayesinde antivirüs şirketlerinin henüz tespit edemedikleri virüslerin sisteminizde var olduklarını bulabilirsiniz.

Birçok kullanıcı virüslere ait yürütülebilir dosyalar bilgisayara indirilmesi durumunda tespiti gerçekleştirecek ve dosyaları sistemden temizleyebilecek antivirüs programları kullanmaktadır. Antivirüs yazılımları bilgisayar hafızasını (RAM ve önyükleme sektörleri) , sabit ya da çıkarılabilir sürücülerin (sabit diskler ve disketler) dosyalarını inceleyerek ve virüs imzaları veritabanı ile karşılaştırarak çalışırlar. Bazı antivirüs yazılımları aynı usul ile dosyalar açılırken hatta email alıp gönderirken tarama yapabilmektedir. Bu uygulamaya on access tarama denilmektedir. Antivirüs yazılımı, konak programların virüsleri yayma zaafiyetlerini (açıklarını) düzeltmezler. Bunu gerçekleştirecek birkaç adım atıldı ancak bu türden antivirüs çözümlerini benimsemek konak yazılımların garantilerini geçersiz kılabilmektedir. Dolayısıyla kullanıcılar sık sık güncelleme yaparak yazılımlara ait güvenlik açıklarını yamamalıdır.

Kişi, ek olarak önemli verilerin ve hatta işletim sisteminin düzenli yedeklerini alarak virüslerin neden olacakları muhtemel zararları engelleyebilir. Yedeklerin sisteme sabit bağlanmamış, sadece okunabilir ya da erişim engelli (faklı dosya sistemleri ile formatlanmış) ortamlarda saklanması ise çok önemlidir. Bu yol ile , eğer virüs nedeniyle veri kaybı yaşanırsa en son alınmış yedek kullanılarak zarar telafi edilir. Aynı şekilde bir çalışan disk (livecd) işletim sistemi, asıl işletim sistemi kullanılamaz hale geldiğinde bilgisayarı açmak için kullanılabilir. Bir başka yöntem ise farklı işletim sistemlerine ait yedekleri farklı dosya sistemleri üzerinde saklamak. Bir virüsün tüm dosya sistemlerini etkilemesi pek mümkün değildir. Bu nedenle alınan veri yedeklerinin farklı tipte dosya sistemlerine aktarılması uygundur. Örneğin Linux , NTFS bölümlerine yazabilmek için özel yazılım kullanmak durumundadır, dolayısyla kişi bu türde yazılımı kurmaz ve yedeğin aktarılacağı NTFS bölümünü yaratmak amacıyla MS Windows kurulumu gerçekleştirir ise , Linux yedeği virüslerinden korunmuş olacaktır. Benzer şekilde, MS Windows Ext3 dosya sistemini okuyamaz ve dolayısıyla Linux kurulumu ile elde edilecek bir Ext3 bölümüne yedeklerin aktarılması yedeği tehditlerden uzak kılacaktır.

Toparlama yöntemleri

Bir bilgisayar, virüsün zararlı etkileri altındaysa , işletim sistemini yeniden kurmadan bilgisayarı kullanmaya devam etmek güvenli olmayacaktır. Bununla birlikte, bir bilgisayar virüs kaptığında tercih edilebilecek birçok toparlama seçeneği bulunmaktadır. Uygun olan uygulama virüs tipinin ciddiyetine bağlı olarak seçilir.

Virüs temizleme

1.Yöntem:Windows Xp üzerindeki bir olasılık, önemli kayıt ve sistem dosyalarını önceden kaydı yapılmış bir denetim noktasına geri döndürecek sistem geri yükleme aracını kulanmaktır. 2.Yöntem:AntiVirüs ve AntiSpyware’ler ile silmektir.Bedava Antivirüs olarak Avast,Bedava AntiSpyware olarakta Avg AntiSpyware’dirAvast Download
Avg AntiSpyware Download

İşletim sisteminin tekrar kurulumu

Aşırı ciddi durumlarda işletim sistemini tekrar kurmak gerekebilir. Bunu yapmak için tüm diski silmek ve virus bulaşmamış temiz bir ortam aracılığıyla kurulumu gerçekleştirmek gerekir.

Bu metin GNU Özgür Belgeleme Lisansı ile lisanslandırılmıştır (bu lisansın gayrı-resmi bir Türkçe çevirisi mecuttur). “Computer Virus” adlı Wikipedia maddesinden alıntı yapmaktadır.

Kaynakça

İlemin, Erdemli, bedava siteler

Filed under: Uncategorized — admin @ 3:23 pm

İlemin, Mersin ilinin Erdemli ilçesinin bir köyüdür. Rakımı 650 metre olan köyün Erdemli’ye uzaklığı 24 km, Mersin’e uzaklığı 37 km’dir.

Ulaşım

Elvanlı üzerinden Erdemli’ye ulaşmak mümkündür. Köye özel araçlarla da ulaşılır.

Eğitim

En eski ilkokullarımızdan biri de 1932 yılında, köylü-devlet işbirliği ile bu köyde açılmıştır. Köydeki ilköğretim okulunun ilk kademesi 5. sınıfa kadar eğitim-öğretim vermektedir. 2. kademe için öğrenciler Çiftepınar köyü ilköğretim okuluna taşınmaktadır.

Sağlık

Köyde sağlık ocağı veya sağlık evi yoktur.

Nüfus

2000 yılı nüfus sayımına göre köyün nüfusu 622′dir. Yaz mevsiminde nüfus 1200 civarında olmaktadır. Köy, 350 haneden oluşmuştur.

Cami

Köyde iki tane cami vardır.

Mahalleler

Bozkaya, Örentepe ve Keller olmak üzere üç mahalleden oluşmuştur.

Yetiştirdiği ürünler

Limon, şeftali, incir, nar, zeytin ve domates en çok yetiştirilen ürünlerdendir.

Geçim kaynağı

Çiftçilik ve hayvancılıkla geçimi sağlanan köyde açık sebzecilik gelişmiştir. Gelişen bir sektör de zeytinciliktir. Köyde büyükbaş ve küçükbaş hayvan besiciliği en önemli gelir kaynaklarınadandır.

Tarihi eserler

Köy içerisinde cami civarında Osmanlılar’dan kalma eski mezar kalıntıları vardır.

Su

Köyde hem içme suyu hem de sulama suyu vardır, ancak sulama suyu yetersiz durumdadır

İklim

Köyde Akdeniz iklimi hüküm sürmektedir.

Köy hakkında genel bilgi

Adını güvenilir bir yer anlamına gelen emin il den almaktadır. Yaklaşık 350-400 yıllık bir mazisi vardır. Düzenli bir nüfus planlaması bu köyde yapılmaktadır. Öyle ki 1945 yılında toplam öğrenci sayısı 105 iken bugün 63′tür. Eskiye nüfusunda azalma tespit edilmiştir.

İlemin köyü, Erdemli çevresinde en fazla villaların bulunduğu köydür. 1980′li yıllardan itibaren villa tipi siteler kurulmuştur. Dağ havası bulmak isteyenlerin huzur bulduğu bir köydür. Bu amaçla yaklaşık olarak 200 civarında daire yapılmıştır.

Köy sakinleri, yaz mevsiminde Sapaçayır yaylasına çıkar. Köyde herkesçe bilinen ve Sapaçayır civarında geçen bir de ilginç efsane vardır:

İki genç birbirlerine ölesiye aşık olur. Genç delikanlı, kızı babasından istetir. Ancak kızın babası kızımı bir çobana vermem der. İki aşık bir Cuma akşamı kaçarlar. Kaçtıkları gün şiddetli bir yağmur yağar, aşıklar bir kayanın altına sığınırlar. İşte o an kayanın üzerine yıldırım düşer ve aşıklar kayanın altında kalarak ölürler. Köyde rivayet olunur ki, her Cuma akşamı o kayadan iki aşığın sesleri duyulurmuş.

Yakupköy, Merzifon, bedava

Filed under: Uncategorized — admin @ 1:27 pm

Yakupköy, Amasya ilinin Merzifon ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihi

Yakup köyünün adının kaynağı ve tarihi: Türk Dili ve edebiyatı Öğretmeni, Milli Eğitim Şube Müdürü Seyfettin Ceylan’ın 09.08.2007
tarihli araştırmasından:Yakup Köyü, Yakup adında bir kişinin adından gelir. Köyün kurucusu da bu kişidir.Yörede “Yaap Köyü” olarak bilinir ve böyle söylenir. Köyün içinde Yaap Dede tekkesi günümüzde de var. Bu tekkede bir yatır bulunur. Bu yatır, köyün içindeki Taşbadal denilen mevkiiden yaklaşık yüz yıl önce bugünkü yerine getirilmiştir. 1950′li yıllarda da bu yatırın üzeri tek gözlü bir yapı ile kapatılarak bugünkü haline getirilmiştir. Son yıllarda buranın tekeşinliğini Kevser Abla yapmaktadır(Kevser Yılmaz).

Yakup’un 1400 ile 1500′lü yıllarda yaşadığı kesindir. Çünkü Yakup’un büyük ağabeyi Hasan Hayrettin, küçük kardeşinin adı da İl Emin’dir. İl Emin yöremizde zaman içinde değişerek “ilemi” olmuştur. Bu üç kardeşin adıyla kayıtlara geçmiş üç köy bugün hale vardır. Bu köylerin birbirine uzaklıkları ikişer üçer kilometredir. Yakup Köyü, yöresinde merkezi köy durumundadır.

Yakup’un, Hayrettin’in ve İl Emin’in babası: Merzifonlu Atüfi Hayrettin Hızır’dır. Bu zat da 2.Beyazıt ve Yavuz döneminde yaşamış; tıp alanında da bazı eserler vermiştir. Amasya Valiliğinde bulunan 2.Beyazıt’a “Hıfzıl Ebdan” (Bedenlerin korunması) adlı bir eseri ithaf eder. 2. Beyazıt Padişah olunca da Hayrettin Hızır’ı İstanbul’a medreseye başöğretmen olarak aldırır. Yavuz döneminde bu görevinden ayrıldığı ve okutmanlığa başladığı görülür. Arapça ve Farsça’yı anadili gibi bilen zatın İstanbul’daki kütüphanelerde 12 eseri olduğu belirtilir.

Merzifonlu Atufi Hayrettin Hızır’ın Gelgiraslı olduğu ve bugünkü Hayrettin, Yakup ve İlemi (sazlıca) köylerinin yerinin
Beyazıt döneminde çiftlik olarak verildiği rivayet edilir. İşte bu çiftlik daha sonra çocukları arasında bölüşülür ve üç köy ortaya çıkar.

1530 tarihinde Yakup Karyesi’nin bir tımar mülkü olduğu geçmektedir.

Zaman içinde köye İnegöl ve Taşan Dağlarındaki türkmenler yerleşerek nüfusu artırır. Köyde Oğuzların eymür, çepni, bayındır, kınık boyuna ait sülaleler olduğu sanılıyor. ‘Düver’ diye de bir mevkii adı var. Bura ekinlik.

Merzifonlu Hayrettin Hızır’ın babasının adı: Mahmut’tur.

Köyün 600 yıllık bir tarihi vardır. Seyfettin Ceylan 09.08.2007

Kültür

Köyün gelenek, görenek ve yemekleri hakkında bilgi yoktur.
YAKUP KÖYÜNÜN GELENEKLERİ: Köyümüzde,Hak yani emeğin karşılığı; Keşik, yani sıra(randevü) konusunda; Düğünler, Bayramlar, cenaze törenleri, cemler ve kurbanlar konusunda birçok özgün gelenek ve görenek göze çarpar.Bu konuları anlatmak sayfalarca yer tutar. ben burada düğünlerde geçen “YANUCCU” YU AÇIKLAMAK İSTİYORUM.
YANUCCU(YANUTÇU): Gelin olacak kızın varsa erkek kardeşi veya ağabeyi, erkek kardeşi veya ağabeyi yoksa yakın akrabalarından biri başta olmak üzere beş altı kişiden oluşan ve düğünün ikinci gününde damadın damatlıklarını bir heybe veya bavul içinde getiren kızın yakınlarını temsil eden topluluk. Düğünün birinci gününde erkek evinden kız evine giden çeyizcilere ikinci gün kız evinden gelen cevap anlamına gelir. yani birinci gün yanlardan biri olan erkek evinin attığı adıma yine yanlardan birisi olan kız evince atılan adım. Bunlar soran ve yanıtlayandır. İkinci gün damadın damatlıklarını getirenler “Yanıtçı”dir. Bu yapılan iş de yanıtdır. -çu addan ad yapım ekindeki “ç” sesi söyleyiş kolaylığından “yanıt” sözcüğündeki “t” sesini kendine benzetmiştir. Böylelikle bu söyleyiş bizim köyde ve yöredeki köylerde yanuççu olarak söylenerek sürüp gitmektedir. İşte üzerinde dilbilimcilerce çok tartışılan yanıt sözü bizim oralarda düğünlerde de olsa kullanılır. Türkçe bir sözcüktür. Büyük olasılıkla eski atalarımızın söyleyişleri, bu eski gelenekler içinde saklı kalarak günümüze kadar gelmiştir. Gönül rahatlığı ve usa yatma rahatlığı ile yanıt sözcüğünü cevap yerine kullahabilir. Yanuççuluk ciddi bir iştir. yanıt vermek de ciddidir; çünkü bir sınavdan geçilmektedir.
YEMEKLER: sadece isimlerini sayacağım. keşkek, yahni, toyga çorbası, çatal aş, yavan aş, mantı, bamyalı, mıhlama, helle,…
EKMEKLER: somun, saçekmeği, saçüstü, burmalıçörek, külcük, yanuç, pezü, bişi, pide çeşitleri,… 15.10.2007 seyfettin ceylan’ın araştırması.

Coğrafya

Amasya iline 52 km, Merzifon ilçesine 8 km uzaklıktadır.
yakup köyü merzifon ovasının güneybatı yönünde, hafif bir yamaçta kurulmuştur.Topraklarının çoğu düzlüklerde bu ovanın içinde kalır. Köyün güneyinde Kıreymir, güneybatısında Çamlıca, Batısında Hacat ve Karacakaya ile Alıcık; Kuzeyinde karatepe, Kuzeydoğusunda Hayrettin; tam doğusunda Uzunyazı ve güneydoğu yönünde de Oymak köyleri bulunur.
bu alan içindeki köyümüzün güneyinde yenice deresi, kuzeyinden de alıcık çayı ve ırmak geçer. Bu dere ve çaylar çok bir su taşımaz. Mevsimine göre seller gittiği de olur.
Kır denilen topraklarda tepeler ve tepe diplerinde dar vadiler uzanır. Köyün kuzeyi ve oğusu genelde düz topraklardır.
Bitki örtüsü genelde tarlalarda yetişen kültür bitkileridir. Tarla kıyılarında ve dere kıyılarında söğüt, kavak, iğde ağaçları; Bağlar mevkiinde yoğun olmak üzere meyvelikler de bulunmaktadır.
kırlarda bozlar, buralarda geven, yavşan ve kekik birlikleri görülür.
düz yataklarda da meralar yer almaktadır.15.10.2007 seyfettin ceylan

İklim

Köyün iklimi, Karadeniz iklimi etki alanı içerisindedir.

yakup köyü, coğrafi konum itibariyle Orta karadeniz’in iç kesimlerinde yer alır. Köyde ve bölgesinde genellikle karasal iklim hüküm sürer. yazları kurak ve sıcak, kışları soğuk ve kar yağışlıdır. Son yıllarda kar yağışı oldukça azalmıştır. Baharları yağan yağmurların azaldığı da yaşlılar tarafından dile getirilir. Köyün sağlam bir havası vardır. Soğuğu adamı hasta etmez. Yakup Köyü az yağışlı bölgelerde yer alır. Yıllık düşen yağış miktarı: 350-500mm’dir.
karadeniz kıyı boyu ile karadeniz iç bölgeleri iklimlerinin arasında, bir geçiş iklim özelliği gösterir. Yağış çoğunlukla ilkbahar sonlarındadır. Yazları kuraktır.
YAZ MEVSİMİ GÖZLEMLERİMDE POYRAZ: Sanki rüzgar dolu zamanlar/öğleni geçe başlar çoğu kere, sabahları bile estiği olur/ikindileri, akşamları toz kaldıran poyrazlar savrulur Tekkeninboynu7nda/öte taraftan kavaklar, söğütler bir şarkıya durur, ta gece yarılarına… ve evlerin camlarından dolar sağlam havası Yakup Köyü’nün.
BULUTLARA DAİR GÖZLEMİM: Bulutlar bazı günler dev gibi, kara kara, yuvarlanarak bir yere çarpacakmış gibi geçer, bazı günler de pamuk gibi salkım salkım gezer göklerde…
SON YAZ VE EYLÜL: tarla kıyılarındaki iğdeleri, söğütleri ve kavakları çalarak son anızlar da yandı/biçerler çok buğday dökmüş orakta/yanık ekmek kokusu gibi savruldu anızların dumanı/…soğanlar hak edildi/ayçiçeği kökleri yolundu/sarı sarı ayvalar uzak dallarında, şimdi çocukların taşına nişandır/iğde dallarında ağzı saran bir tat/
İKLİMİN ORALARDA GÖSTERDİĞİ BAZI DOĞA OLAYLARI: mürdümük: doluya mürdümük denir.
çiğ:hava poyrazdan estiğinde her gece düşebilir. Mahsüle iyi gelir. “iki çiğ bir yağmura karşılıktır”
kırağı:on beş eylül kırağı zamanıdır olup tehlike arz eder. Bahçe ürünleri zarar görür.
Ayaz çalmış: kırağı çalmış demek.
Gündönümü: Dolu, fırtına ve aşırı yağmur yağması şeklinde bir afet olur.
Gün yağmuru: kırkikindi demek. Köyde güneş yağmuru da denilir.
Ebemkuşağı: ineğimsağma da denir.16.10.2007 seyfettin ceylan7ın araştırması.

Nüfus

Yıllara göre köy nüfus verileri
2007
2000 611
1997 555
17 Haziran 2007 tespitlerine göre:433'dür.7-Köyümüzde Nüfus ve Nüfusun Özellikleri

Bin dokuz yüz yetmişli yıllarda: yüz yirmi ev ve dokuz yüz otuz nüfus vardı.
Muhtarlığın 17 Haziran 2006 tarihinde “Konutta Oturanların Tespiti” belgelerine göre: 1926 ile1940 arası doğumluların nüfusu yani 80 ile 66 yaş arasında 57 kişi,
1940 ile 1955 arası doğumluların nüfusu yani 67 ile 51 yaş arasında 81 kişi,
1956 ile 1970 arası doğumluların nüfusu yani 50 ile 36 yaş arasında 103 kişi,
1971 ile 1991 arası doğumluların nüfusu yani 35 ile 15 yaş arasında 119 kişi,
1992 ile 2006 arası doğumluların nüfusu yani 14 ile 0 yaş arasında 73 kişi bulunmaktadır.
Toplam nüfus: 433’tür. Bunun 224’ü kadın, 209’u erkektir.
En çok yaşayan kaçına kadar yaşıyor? Köyümüzde 100 yaşından fazla yaşayanlar olmuştur. Kamile Yiğit ve Hatice Çelik’in yüz on yaşına kadar yaşadıkları dile getirilir.
Alan ve nüfus büyüklüğü, köyün 17 bin dönüm arazisi vardır.(14) Bu arazinin 13 ila 14 bin dönümü köyde oturan halka aittir. 2000 yılı sayımlarına göre köyde 611 kişi yaşamaktadır. 1997 sayımlarında köyümüzde yaşayan kişi sayısı da 555’dir.(22) Yerelnet, Alan ve köyde yaşan kişi sayısına bakıldığında; 23 dönüme bir insan düştüğü görülür. Nüfus sıklığını, köyün arazisini dört kilometrekareye dört kilometrekare olarak düşündüğümüzde kilometrekareye 50 ila 60 kişi düştüğünü görürüz. Bu da köyümüzün seyrek nüfuslu bölgelerde olduğunu gösterir.
Bağımlı nüfus, 14 yaşa kadar ve ortalama 65 yaşın üzerindekiler bağımlı nüfusu oluşturmaktadır. Köyde, 13–14 yaşlarında çocuklar, tam anlamıyla olmasa da üretime katılır. Yine köyde 70 yaşına kadar çalışan erkek ve kadın nüfus kısmen söz konusudur.
Ortalama insan ömrü 70 yaş civarındadır.
Köyde yüz yaştan fazla yaşayanlar olduğu söylenir. Ali Ekberlerden Hanik Ebe’nin 100 yaşından çok yaşadığı ve torunun torununu gördüğü söylenir.
Nüfusun okuma oranı, eğitim durumu, okuyanlar, mesleklere göre dağılım ve halkın belli başlı uğraş alanları:
Köyümüzde okuma yazma bilmeyen yoktur. Nüfusun % 95 ‘i ilkokula gitmiştir. İlkokula gitmeyenler de 80’li yıllardan sonra açılan okuma yazma kurslarında okuma ve yazma öğrenmişlerdir. Şu an çocukların okula gönderilmemesi gibi bir durum köyümüzde söz konusu değildir. Hatta bu yaklaşım ta 70’li yıllarda da vardı. Köyümüz, çocuklarının okuması taraftarıdır.
Yüksek okul ve fakülte mezunu 15–20 kişi vardır.
Köye ilkokul 1929 tarihinde yapılmıştır. Öğrenci sayısı son yıllarda azaldığından ve sekiz yıllık temel eğitim uygulamasının 1997 yılında yaşama geçmesinden birleştirilmiş sınıflı eğitim uygulaması ile Yakup Köyü İlköğretim Okulu eğitim ve öğretime otuz kırk öğrenci ve iki öğretmenle devam etmektedir.

Mesleklere Göre Dağılım
Subaylar:
Ali TAŞTEKİN, harbiye mezunu, kurmay albaylıktan 1992 yılında emekli olmuştur.
Cemal ÇOBAN, harbiye mezunu, kurmay Albaylıktan 1997 yılında emekli oldu.
Halil ÇELİK, fakültenin matematik bölümü mezunu, görevde; yükselmeye devam ediyor.
Astsubaylar:
Muharrem ÜNLÜ, Muharrem VURAL, Cemal KARTAL, Hasan YILMAZ, Halil YİĞİT, İrfan PEKTAŞ, Hasan YİĞİT, Seyfullah ÇELİK, Ali ÇELİK, Mustafa KAVUNCU, Tamer KAVUNCU, Suat ÇEVİK, Bayram YİĞİT, Sabri YİĞİT, Cemal KAYNAK, Hüseyin KURT, Talip KURT, Ferhat HÖKELEK, Cem ÜNALDI, Ali KÖMÜRCÜ, Suat YILMAZ, Haydar YILMAZ, Murat YILMAZ, Muhittin DOĞAN, Mehmet DOĞAN, UZMANLAR: Ahmet YILMAZ, Hakan BAL, Halil BAL, Müseyip KURT, Engin YİĞİT, Zafer TÜRKER, Özdemir ÖZTÜRK, Talip KURT (Astsubayların bir kısmı emekli olmuştur.)

Polisler:
Sabahattin ALGIN, Muharrem YİĞİT, Haydar YILMAZ, Ahmet KURT

Mühendisler:
Naci PEKTAŞ, Ali Rıza ÖZTÜRK, Alparslan PEKTAŞ, Ender BAL.

Doktorlar:
Cengiz PEKTAŞ

Sağlıkçı-Hemşireler:
Zerrin DOĞAN, Nazmiye YİĞİT, Zahide KARADAĞ, Ruhiye KAYNAK, Hatice ÜNALDI, Satı YILMAZ, Fatma MAYDA, Esin MAYDA, Ebru KAVUNCU, Oya YILMAZ, Pınar KARADAĞ, Fatma ACAR, Mihriban CEYLAN, Derya ÇEVİK, … daha adı tespit edilememiş sağlıkçı ve hemşire olmuş ve okulunda okuyan gençlerin olduğunu düşünüyorum. Yeni yetişen gençleri tanımadığımız için isimlerini tespit etmek zor oluyor.

Öğretmenler:
Halil BÜLBÜL, Köy Enstitü mezunudur, köyün ilk okuyanlarındandır. Halil Bülbül, 1944’te Akpınar Köy Enstitüsüne girer 1949–1950 eğitim ve öğretim yılında öğretmen olur. İmamoğullarındandır, babasının adı: Arif.
İsmet ÇEVİK (İlköğretim okulu müdürlüğü yapmıştır. Sınıf öğretmeni), Ahmet ÇEVİK(sınıf öğretmeni), Alaattin YILMAZ(sınıf öğretmeni), Seyfettin CEYLAN(Türk Dili ve Edebiyat Öğretmeni, Ortaokul ve İlköğretim Okullarında Türkçe dersleri ve Lise, Süper Lise ve Anadolu Lisesinde Edebiyat dersleri öğretmeni; Yatılı İlköğretim Bölge Okulu Kurucu Müdürlüğü, Milli Eğitim Şube Müdürlüğü, altı ay kadar vekâleten İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü), Bayram YİĞİT (Teknik Öğretmen, öğretmenlikte bir süre çalıştıktan sonra TOFAŞ’A teknik adam olarak geçti.) Ruhiye KÖMÜRCÜ (Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni), Tamer YİĞİT, Bahadır ÇEVİK(Coğrafya Öğretmeni), Aşur ÇEVİK(Fen Bilgisi) Tülay YİĞİT(Sınıf Öğretmeni), Özkan ÖZTÜRK(Matematik) Gönül ÖZTÜRK (Biyoloji Öğretmenliği mezunu) Asiye Çulha resim öğretmenliğinde okuyor. Celal KARTAL(Merzifon Lisesi Emekli Memurlarından), Selahattin ÖZTÜRK(Merzifon Lisesi Emekli Hizmetli)

Doktora Yapanlar:
Nazan YİĞİT, siyasal bilgiler mezunu, bu alanda doktora yapmaktadır. Cem ÇEVİK,turizm üzerine yüksek lisans yapmaktadır.

Teknisyenler:
Ali YİĞİT, ziraat üzerine yüksek okul bitirmiş ve ziraat teknisyenidir. Haydar ÇEVİK, Oktay ÇEVİK,Mecnun SEL sanayi alanında,teknik adam olmuşlardır.

Belediye Başkanları:
Zeki HÖKELEK (Amasya Valiliği’nde Özel Kalem Müdürlüğü de yapmıştır.)

Okul Müdürleri:
İsmet ÇEVİK

Banka Müdürleri:
Mahir HÖKELEK (köyün ilk memurlarından) Ferit TOPLU, Kemal ÇEVİK,

Sigortacılar:
Çağlar SEL

Çalgıcılar:
Öcal TÜRKER, Merzifon Belediyesi Bando Takımında görev yapmıştır.

Mehmet TOPLU (Rahmetli, Kabadayı lakabıyla tanınırdı.) köyün ve civar köylerin davulculuğunu yapmıştır.

Dursun YILMAZ (Rahmetli, Zorman lakabıyla anılırdı. Uzun yıllar köyün sığırtmaçlık görevini de yürütmüştür.) Zurnacıdır. Düğünleri zurnasıyla şenlendirmiştir. Ali KURT zurnacıdır.
Dursun KILIÇASLAN, düğünlerde çalgıcılık yapmıştır.
Hasan YEŞİLYURT, bizim gençliğimizin müthiş davulcusu ve darbukatörüdür. (Rahmetli, Gıcık Hasan lakabıyla tanınırdı.) Düğünlere renk katardı.
Salim SEL, klarnetçidir. Genellikle Gıcık Hasanla düğünlerde çalardı.
Kasım GÖÇERİ, davulcudur.
Mehmet KURT(Paşa) namıyla bilinir. Davulcudur. Şaka kaldıran alçak gönüllü bir adamdır.

Tamirciler:

Haşim BAL, bir dönemler tek tamircilikten geçimini sağlayan, köyümüzün sanayi alanında ilk ustası. Traktör motorları bakım ustasıdır. Şu an bu mesleğini icra etmemektedir. Fakat uğraştığı işler hep ustalığın türevleridir.

Vahit YILMAZ, Marangozdur. Merzifon’da dükkânı vardır. Bu işle geçinir.
Yusuf YILMAZ, tornacıdır. Merzifon’da dükkânı vardır. Bu işle geçinir.
Salih YİĞİT, su tesisatçısıdır. Merzifon’da dükkânı vardır. Kasım Yiğit’in çocuklarından Hüseyin YİĞİT de terzidir. Merzifon’da dükkânı vardır.
Ergani PEKTAŞ, kaportacıdır. Merzifon’da dükkânı vardır.
Gazi PEKTAŞ, kaportacıdır. Köyde çiftçilikle uğraşmaktadır.
Nadir SEL, su tesisatçısı.İstanbul’da mesleğini icra etmektedir.
Berberler:
İbrahim ÇEVİK, evlerde berberlik mesleğini bir zamanlar icra etmiştir. İbrahim Çevik’in babası Ahmet Çevik ve Memiş Kömürcü de köyün evlerinde ve tarlalarında berberlik mesleğini bir zamanlar icra etmiştir.
Kadir ÜNALDI mesleğini yürütmek üzere köye ilk berber dükkânını açan berberdir.
İsmail ACAR, rahmetli, berberlik mesleğini yürütmek için köyde ikinci berber dükkânı açan berberdir.
Ali Rıza TÜRKER ve Aytekin TÜRKER Merzifon’da berber dükkânları vardır.

Ustalar:
Durmuş ERDOĞDU,
Ahmet ÇEVİK (Rahmetli, Kel Ahmet lakabıyla bilinirdi.)
Ahmet ÇEVİK. (Rahmetli, Pala Ahmet ve Türkmen Ahmet lakabıyla bilinirdi.)
Halil İbrahim SEVER. Bunlar bilinen yapı ustalarıdır.
Satılmış YEŞİLYURT çatı ve inşaat ustası.
Adnan ÖZTÜRK çatı ve inşaat ustası. Görenekten kendini yetiştirmiştir. Meraklı bir ustadır.

Çiftçiler:
Köy halkının yüzde doksan yedisi çiftçidir. Köyümüzde örnek, çalışkan ve girişimci çiftçiler vardır.

Sucular:
Köyün bilinen sucuları, Rahmetli İsmail ÇULHA, Kamil YILMAZ bir başladı mı günlerce tarlalarda su sularlarmış. Birkaç günlük sulama işini herkes yapar, köylü olup da sulama işini bilmeyen pek yoktur. Burada belirtilenler, suculuğu meslek haline getirmiş insanlardır. Başka köylere de parayla sulama işlerine giden insanlardır.

Değirmenciler:
Ahmet YİĞİT, Bayram YİĞİT, Hüseyin YİĞİT, Salih YİĞİT.

Minibüsçüler:
Satılmış BAL, 1972–1973.
İbrahim ÇEVİK, 1974’den sonra.
Salim SEL, 1970-1980’li yıllar.
Hayrettinli Ali, 1970-1980’li yıllar.
Hayrettinli Nail, 1970’li yıllar.
Burhan ÇALIŞKAN, Bahri ÇALIŞKAN ve Cemal KARADAĞ da İstanbul’da öğrenci taşımacılığı yaparlar.
Şefik TURAN 1970’li ve 1980’li yıllarda taksicilik.
Nazım TÜRKER, 1980’li ve 2000’li yıllar.
Hüseyin YİĞİT, 1990’lı ve 2000’li yıllarda.
Mehmet ÇULHA, 1990’lı ve 2000’li yıllarda.
Bayram TÜRKER, 1990’lı ve 2000’li yıllar
Aydın TÜRKER, 2000’li yıllar.
Ankara Belediyesinde Otobüs Şoförleri:
Fuat ÇEVİK
Hüseyin ARSLAN
Ali Rıza SEL(Kendi otobüsüyle taşımacılık yapmaktadır. Halk Otobüsleri) Fatih-Kızılay arası çalışır.

Gardiyanlar:
Köyün ilk gardiyanı, Necati YILMAZ’dır.
Senem GÖÇERİ.

Bekçiler:
Memiş YEŞİLYURT.
Ali ÇEVİK.
Ali ÖZEL.
Kazım ALKIM.

Eski Pehlivanlar:
Aşur ÇEVİK
Muharrem ÜNLÜ
Mehmet KURT(Paşa)
Dursun ERDOĞDU
Hasan BAL
Muharrem ASLAN
Hüseyin ÇEVİK
İsmail KARADAĞ, güreş sporuna Ankara’da bir süre devam etmiştir. Bu spora bilimsel olarak ilk eğilen güreşçimiz, “Isbık” namıyla bilinen İsmail Karadağ’dır.
Ve Diğer Meslek Erbabından Olanlar:
Galip Karadağ, İsmail Karadağ, Kemal Karadağ, Sefa Karadağ, Rumi Kömürcü, Ali Kurt, Ziyram Kurt, Kemal Kartal, Bayram Kurt, Ali Kavuncu, Rahmetli Sarı Rıza…bilinen çobanlardır. Selami ÖZTÜRK ve Cemalettin ŞAHİN postacıdır. Alattin CEYLAN Merzifon Belediyesi’nde greyder operatörü, İhsan CEYLAN Ankara Şeker Fabrikalarında işçi başı, Mehmet Çevik’in kızı Neşe, maliye memurudur. Mehmet Erdoğdu ve Ali Şahin’in aşıklığı vardır. Seyfettin Ceylan’ın 09.08.2007 tarihli araştırmasından.

Ekonomi

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.
Yakup Köyü tarımcı bir köydür. Köyün 17 bin dönüm ekilir durumda olan toprakları bulunur. Köyde sulama amacı için DSİ’nin 4 adet sondajı vardır. Bu sondajların işletmesi de Yakup Köyü Toprak ve Sulama Kooperatifi eliyle yapılmakta. Derin kuyularadan çıkarılan sularla toprakların yarıya yakını sulanır. Köyde bulunan Kozarkı ve Köy suyu da sulama amacıyla kullanılır. Bu sular son yıllarda azalmıştır. Sondaj suları ile birlikte kullanılır. Sulanabilir toprakların tamamı düz ve verimlidir. Buralarda buğday, arpa, ayçiçeği başta olmak üzere birçok ürün yetiştirilir. Şu an üretimi yapılmasa da şekerpancarı, elit(şekerpancarının tohumu) da köyümüzde iyi yetişir. Bu sanayi ürünlerinin yerini son yıllarda soğan almıştır. Diyebiliriz ki Yakup Köyü tam soğancı bir köy olmuştur. Köyümüzün soğanları çok kalitelidir. Dönüme üç dört ton soğan verdiği olur. Köyde bin tonun üzerinde soğan üretildiği geçen yıllarda olmuştur. Buğday dökümü de sulu tarlalarda bire otuz kırk civarındadır. Son yılların kurak geçmesi ürün verimini önemli ölçüde düşürmüştür. 2007′nin hasat döneminde kırsaldaki topraklar üzerindeki buğdaylar tam yetişmediğinden birçok tarla biçilememiştir.
Köydeki tarım makine güçüyle yapılmakta. tarım alanında ortaya çıkan araç gereçler köye hemen girmektedir.
Nohut, mercimek, fiğ, fasülye gibi ürünlerde ekilip biçilir.
Bahçe ürünlerinden domates, biber, fasülye, bamya, mısır, salatalık, marul, maydanoz, yerelması ihtiyaç kadar yetiştirilir. Bu ürünlerden evin geçinimi sağlanmaz.
Tarım toplumunun özelliklerinden biri olan hayvancılık da köyde esaslı bir yer tutar. Bu büyükbaş ve çok az da olsa küçük baş hayvancılık olarak kendini gösterir. Sistemli bir besicilik yoktur. Sütçülük konusunda yeni çalışmalar ve açılımlar göze çarpar.
Kümes hayvanları da : tavuk, ördek, kaz ve hindi olarak azımsanmayacak kadardır. Yukarıdaki etkinlikleri yılın on iki ayı yürüten köylülerin birçoğu tarım sigortalıdır, emekli olanlar da vardır.
Köyde iyi, cins amasya elması bahçelerinden geriye kalan elma ağaçları bulunur. Erik, kiraz, vişne, kayısı, ceviz, ayva… gibi meyveler evde tüketilecek kadardır. Meyvecilikten geçinimini sağlayan yoktur diyebiliriz. 15.10.2007 tarihli Seyfettin Ceylan’ın araştırması Yakup Köyü-TOPRAĞI SÜRDÜKÇE TASLAK KİTABINDAN kısmen yararlanılmıştır. Bu kitap ileride bastırılacaktır.15.10.2007

Muhtarlık

Yerleşim yerinin köy tüzel kişiliği alması ile birlikte köyün tüzel kişiliğini temsil etmesi için köy muhtarlık seçimleri de yapılmaktadır.

Seçildikleri yıllara göre köy muhtarları:

2004 - Cemal Yiğit
1999 - Tahsin Çulha
1994 - Haşim Bal, 1995-Cemal Yiğit,
1989 - Haşim Bal
1984 - Süleyman Sel.
  1977- Feramus Yiğit.
  1976- Ziyram Duran. Vekil olarak
  1974-Turgut Basmacı.
  1968-Hüseyin çevik.
  1965-İsmail Abalı.
  1964-Dursun Çelik.
  1963-Ali Bal.
  1962-Hasan Ünaldı.
  1960-Ali yılmaz.
  1960-Halil Bülbül(Birkaç ay, köyün öğretmeni)
  1954-Dursun Çelik.
  1950-Rıza Çelik.
  1946-Hüseyin Korkmaz.
  1940'lı yıllarda-Mustafa Ünaldı.
  1930'lu yıllar Ali Bal.
  1928-Ömer Hökelek- Üç dönem üst üste muhtarlık yapar.
  1924-Halil Çelen köyün ilk mazbatalı muhtarı.

Altyapı bilgileri

Köyde, ilköğretim okulu vardır ancak kullanılamamasının yanı sıra taşımalı eğitimden yararlanılmaktadır. Köyün içme suyu şebekesi vardır ancak kanalizasyon şebekesi yoktur. Ptt şubesi yoktur ancak ptt acentesi vardır. Sağlık ocağı vardır ancak sağlık evi yoktur. Köye ayrıca ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır.

SEYFETTİN CEYLAN’IN ARAŞTIRMASI 09.08.2007
Okul, köyün tek taş binası. Bu bina, köyçüne doğru gelirken Kumluk Deresi’ni geçtikten sonra solda kalır. Okulun yeri tarladan alınmadır. Bu tarlanın o zamanlar Tün Üsüğün olduğu söylenir. Bu taş yapı tek katlıdır. Yapının her tarafında pencereler vardır. Bahçenin yola cephe tarafında duvar bulunur. Yine duvarın bitiminde, köyden tarafta okulun pınarı vardır. Okulun ana binasından uzakta -yolun altında- tuvaletlerin ve kömürlüğün bulunduğu küçük bir yapı daha vardır. Bizim öğrencilik yıllarımızda bu binanın doğu cephesinde, yolun altında okulun kavaklığı vardı. Bu kavaklık seksenli yıllarda bozulup kavakların yerine köy adına düğün salonu ve değirmen yapıldı.

Okulun tarihi, ilk bina 1928–1929 yılında yapılır. Açılışından 1939’a kadar üç yıllık bir ilköğretim eğitimini köyün ve bölgedeki köylerin çocuklarına verir. 1939’dan sonra beş yıllık bir eğitim ve öğretim süresi uygulanmaya başlanır ve 1997 yılında da sekiz yıllık zorunlu eğitim süresine geçilir. Eskiyen ve ihtiyaca cevap vermeyen bu bina yıkılarak ve yeri biraz değiştirilerek bugünkü taş yapı 1960’lı yıllarda inşa edilir.

Okulun eğitim öğretime başlama yılı, 1928-1929’dur. Hayrettin, Karatepe, Kıreymir ve Uzunyazı köylerine, bölge okulu olarak açıldığından bu yıldan itibaren hizmet vermeye başlar. Bu, kesintisiz yetmiş sekiz yıllık bir eğitim hizmetidir.

Köye Atanan İlk Öğretmen: İsmail Hakkı Bey, Çorumlu olduğu söyleniyor. Öğrenci mevcudu ve derslik durumuna göre tek öğretmenli yıllardan, iki, üç ve beş öğretmenli yıllara ve sekiz yıllık temel eğitim uygulaması ve öğrenci sayısının azalması nedeni ile de bir, iki öğretmenli yıllara tekrar dönmüştür. 1970’li yıllarda okula devam eden öğrenci sayısı 130–140 arasıydı.

Okulun eğitim ve öğretime başladığı yıllarda muhtar Ömer Hökelek’tir.

Köy toprakları içinde bir de okula ait bir tarla vardır. Bu tarlanın geliri okul ihtiyaçlarında kullanılır.

Belgelerde,

Okulda hale saklanmakta olan Talebe Kütük Defterinin bir nolu öğrencisi Melek Şahin. Bu kütükte, Melek Şahin ile ilgili şu bilgiler yer alıyor: Doğum yeri, Yakup Köyü. Doğum yılı, 1933. Baba Adı, Rıza Şahin. Ana Adı, Münire Şahin. Velisinin Adı, Rıza Şahin. Babanın mesleği, Çiftçi. Ev Adresi, Köy. No, 28. Okula kayıt olduğu tarih, 1.Xl. 1945. Okuldan çıktığı tarih, “yaşı okul çağını doldurduğundan çıkarılmıştır.” 25.lll.1950

Bu bilgiler, Yakup Köyü İlokulunun Talebe Kütük Defteri’nden alınmıştır. Bu defterin demirbaş no iç sayfada “D.No: 83” yazılıdır. Okulun ilk Talebe Kütük Defteri’ne rastlanamamıştır. SEYFETTİN CEYLAN’IN ARAŞTIRMASI. 09.08.2007

Sağlıkocağı: Merzifon Kıreymir yolundan köye doğru sapınca yolun sağında dört tarafı duvarlarla çevrili bir bahçe ve bahçenin içinde, birkaç tane tek katlı binalar ve köyün belki de tek çınar ağacı ve köyün ilk birkaç çamı… Ve ilk binanın yola bakan tarafında “Yakup Köyü Sağlıkocağı” tabelası.

Köylülerin ve çevre köylerin yara bere olduğunda, iğne işlerinde gittiği bir kurum.
Doktoru, hemşiresi, sağlıkçısı, hizmetlisi, memuru bir var, bir yok. Böyle bir kurum. Köye yararlı hizmetler vermiştir. Şu an ulaşım kolay olduğundan halk Merzifon Devlet Hastanelerine gider.
Sağlıkocağının temeli, dönemin muhtarı rahmetli Hüseyin Çevik zamanında bin dokuz yüz yetmiş üç yılında atılır ve bin dokuz yüz yetmiş dört yılında Turgut Basmacı’nın muhtarlığında faaliyet göstermeye başlar.
Bu kuruma ilk doktor ancak bin dokuz yüz seksenli yıllarda gelir. Doktor da: İzmirli Bahtiyar Bey’dir.SEYFETTİN CEYLAN’IN ARAŞTIRMASI 09.08.2007

Yol,
Yol yönünden planlanmış bir durum göze çarpmaz. Köy içindeki yollar zaman içinde doğal bir oluşumla meydana gelmiştir. Bu yolların kimi yerleri dar, kimi yerleri de gereğinden fazla geniştir. Yollar mülklerin yanından geçtiği için ihtiyacı karşılayacak şekilde yol olmuştur. Bu yüzden köy içi yolları, bazı yerlerde eğri, bazı yerlerde de dosdoğrudur. Merzifon yolu köyçüne kadar asfalttır. Köyün diğer yolları doldurulma ve topraktır. Otuz yıl önce köyün yolları yağışlarda ve kışları diz boyu çamur olurdu. Son yıllarda köyün içinde aşırı bir çamura rastlanılmaz.

Su
“Mısır, Nil’in bir hediyesidir. Her şeyin aslı sudur.”
İçme suyu, köydeki hayatın kuruluş tarihiyle yaşıttır en azından. Köyün ilk içme suyu Değirmenocağı’ndaki su gözelerinden sağlanmıştır. Daha sonraki tarihlerde su ihtiyacı artıkça Pınarınbaşı mevkii başta olmak üzere değişik bölgelerdeki su gözelerinden yararlanılmıştır. Köy içme suyu ihtiyacını şebeke yoluyla karşılamaya başlamadan önce, kuyu vurarak su çıkarma yoluna da gidilmiştir. Su kaynakları, akar pınarlar ve zaman içinde kuruyan pınarlar, kitabın değişik yerlerinde işlenmiştir.
Köyde içme suyu sorunu vardır. Şimdi sular Ahmetkoca’dan evlere basılır. Köy yerde, şebeke suyunun olması lüks bir hizmet sayılabilir. Şebeke suyunun köyde gerçekleşmesinde emeği geçenlere çok teşekkür eder ve saygılar sunarım. Bu güzel bir hizmet.
Köy kuruluş itibariyle bir yamaç köy görünümünde olduğundan ve son yıllarda köyün düzlük kesimine, tarıma elverişli topraklara evler çok yapıldığından depodaki su aşağılardaki evlere güzel, yeterli bir hizmet götürmekte, bir memnuniyet yaratmakta; köyün yukarı mahalleleri ise suyu belki gece yarılarında görmektedir. Gündüz temizlik ve ev işleri zorlaşmaktadır. Yukarıdaki evler susuz kalmaktadır. Yazları, tatillerde köye gittiğimizde susuzluktan temizlik için Cami Pınarı’na gidesimiz geliyor. Bakıyoruz, Cami Pınarı da akmıyor, eski günlere özlem duyuyoruz. Bu su sorunu kalkmalıdır. Köy daha fazla aşağı kaymadan…
Su Sorununun Çözümü: Acilen Cami Pınarı’nın olduğu yere bir su deposu yapılmalı. Yapılan bu su deposu, elektrik gücü ve masrafı gerektirmeden Emir Dayı’nın Ev’in oradaki su dağıtım yerinden kendiliğinden gelecek olan suyla doldurulacaktır. Bu depo, Köyçün’ün yüksekliğinin altında kalan mahallelere suyu rahatlıkla basacaktır. Bu bir fizik kuralıdır. Su aşağıya kendiliğinden gider. Mevcut su boruları birkaç eklentiyle yine işe yarayacaktır. Yeraltı şebekesi fazla bir iş çıkarmayacaktır.
Ahmetkoca’daki su deposu da yukarı mahallelere rahatlıkla yeteceğinden daha az elektrik masrafıyla köyün tamamı suya kavuşacak ve şebekenin güzelliği, lükslüğü o zaman köye eşit olarak yansımış olacaktır. Su sorunu çözüldüğünden köy, eski arsaları değerlendirerek yeni evlerini buralara yapacaktır. Tarım alanları da evlerle, beton yığınlarıyla yok edilmeyecektir. Bu bir düşüncedir. Sorunlar düşünerek çözüme kavuşur. Benden söylemesi…
Bu proje, köy için hayati bir önem taşımaktadır. Yoksa köy aşağıdaki verimli topraklara kaymaya devam edecektir. Bu da milli servete büyük bir zarar anlamına gelir. Ayrıca, köyün nerdeyse beşte üçüne elektrik masrafı etmeden bedava su sağlamak varken, neden elektrik harcayarak o kadar evin suyunu önce Ahmetkoca’ya çıkarıp para ve boşa elektrik harcıyoruz. Bunu da anlamış değilim. Bu mühendislik işinin bir izahı olmalıdır. Bilen varsa anlatsın. Buna ihtiyacım var.
Muhtar Cemal Yiğit’in su sorunu çalışmaları: 2006 yılının yaz aylarından temmuzda Dereninbuçuk ile mezarlık arasında kalan eski Yenice yolunun Dereninbuçuk’a yakın bir yerine sondaj çalışması yaptırmaktadır. Muhtar Cemal Yiğit, resmi girişimlerde bulunarak Samsun Özel İdare Genel Sekreterliği’ne ait su arama makinelerini belirtilen yere getirt+miş ve sondaj çalışmalarına başlanılmıştır. Bu makinenin bulacağı su ve suyun yeniden Ahmetkoca Tepesine yapılacak su deposuna basılması ile su sorununun çözümüne inanılmaktadır. Umarız bu çalışma ile köyün su sorunu son bulur.

İki bin altının yazında çalışmalarına tanık olduğum su çıkarma işlerinin seri ve kesintiye uğramadan devam etmesi için Köyün azalarından, Mehmet Çulha, Mustafa Sel, Veli Vural Köy bekçileri Orhan Karakaya, Dursun Yılmaz ve en başta da Muhtar Cemal Yiğit sondaj çalışmalarının olumlu bir şekilde bir an önce tamamlanması için olağanüstü çalışıyorlardı.

Elektrik
Lüksler(löküs), on dört numara lambalar, fenerler ve ahır yolunda dev gölgeler resmeden kel kazların bir anda kullanım dışı kalması bin dokuz yüz yetmiş altı yılında elektriklerin gelmesiyle olmuştur. Dönemin muhtarı da Turgut Basmacı’dır.

Telefon
Bin dokuz yüz seksenli yıllarda tek telefonla köy idare ederken doksanlı yılların başında her eve bir telefon hizmeti gelmiştir. Köyde telefonu olmayan yok gibidir. Telefon sesleri en çok duyulan teknoloji sesidir televizyonlardan sonra…

Kanalizasyon
Köye bu hizmetin gelişi dönemin muhtarı Süleyman Sel zamanında 1986 yılına rastlar. Kanalizasyon hizmetinden önce, tuvalet ayakları evlerin avlusunda pokluklara yakın kurulmuştur. Banyo ihtiyacı da evinde suyu olmayanlarca köy yunaklarından karşılanmaktadır. Çamaşır için yunaklar ve sondajlar kullanılmıştır. Köy pınarlarının ayakları akımına, açıktan köyün değişik yerlerinden yataklar oluşturarak su arklarına karışmaktaydı. Köyün içinde bulunan ortak helâların ayakları da pınar ayaklarının üstündeydi ve atıklar açıktan giderdi. 1986 yılından sonra sağlıksız görünüm arz eden bu durum son bulmuştur.
Kanalizasyonlar 1998 yılında dönemin muhtarı Cemal Yiğit tarafından var olan döşenmiş hat tamamen elden geçirilmiş ve kanalizasyon uzunluğu sekiz kilometreye çıkarılarak köyün kanalizasyon sorunu kökünden çözüme kavuşmuştur. Seyfettin Ceylan’ın. 09.08.2007 tarihli araştırmasından.

Değirmen:

Köye bu hizmetin gelişi dönemin muhtarı Süleyman SEL zamanında yapılmıştır.

Truva atı (bilgisayar), bedava

Filed under: Uncategorized — admin @ 9:13 am

Bilgisayar yazılımı bağlamında Truva atı zararlı program barındıran veya yükleyen programdır. ( Bazen “zararlı yük” veya sadece “truva” ibareleriyle de nitelendirilmektedir.) Terim klasik Truva Atı mitinden türemiştir.Truva atları masum kullanıcıya kullanışlı veya ilginç programlar gibi görünebilir ancak yürütüldüklerinda zararlıdırlar.

Truva atlarının iki türü vardır.Birincisi,kullanışlı bir programın bir hacker tarafından tahribata uğrayıp içine zararlı kodlar yüklenip program açıldığında yayılan cinsi. Örnek olarak çeşitli hava durumu uyarı programları, bilgisayar saati ayarlama yazılımları ve paylaşım programları (p2p) verilebilir. Diğer türü ise bağımsız bir program olup başka bir dosya gibi görünür. Örneklemek gerekirse oyun veya kalıp dosyası gibi kullanıcıyı aldatmaya yönelik bir takım yönlendirici karışıklık ile programın harekete geçirilmesine ihtiyaç duyulmaktadır.

Truva atları diğer kötücül yazılımlar, virüs ve solucan gibi kendi başlarına işlem yapamazlar. Aynen Yunanların planlarının işleyebilmesi için atın Truvalılar tarafından içeri alınması gerektiği gibi Truva atlarının zararlılığı da kullanıcının hareketlerine bağlıdır. Truva atları kendilerini kopyalayıp dağıtsalar bile her kurbanın programı (Truvayı) çalıştırması gerekir. Bu yüzden Truva atlarının zararlılığı bilgisayar sistem açıklarına veya ayarlarına değil toplum mühendisliğinin başarılı uygulamalarına bağlıdır.

Truva atına basit bir örnek

Truva atının en basit örneği yüklendiğinde bedava ekran koruyucu vaad eden Waterfalls.scr isimli programdır. Çalıştırıldığında uzaktan bilgisayara giriş sağlayabilecektir.

Truva atı zararlı yükü (payload) çeşitli zararlar vermek için dizayn edilmiş olsa da zararsız da olabilir. Truva atları sistemde nasıl gedik açabildiğine ve nasıl tahribat yaptığına göre sınıflandırılır. 7 ana tür Truva atı zararlı yükü vardır

  • Uzaktan Erişim
  • E-posta Gönderme
  • Veri yıkımı
  • Proxy Truva(zararlı bulaşmış sistemi saklama)
  • Ftp Truva (zararlı bilgisayardan dosya ekleme ya da kopyalama)
  • Güvenlik yazılımını devre dışı bırakma
  • Hizmetin reddi servis saldırıları (Dos Saldırıları)
  • URL truva (zararlı bulaşmış bilgisayarı sadece pahali bir telefon hattı üzerinden intrernete bağlama)

Bazı örnekler;

  • Veriyi silme ya da üzerine yazma
  • Dosyaları zorla kriptoviral alıkoyma (cryptoviral extortion) ile şifreleme
  • Ustaca dosyalara zarar verme
  • Dosyaları internetten çekme veya internete aktarma
  • Kurbanın bilgisayarına uzaktan erişime izin verme. Buna RAT (Uzaktan yönetim aracı) denir.
  • Diğer zararlı yazılımıları üzerinde toplama. Bu noktada Truva atı dropper ve vector diye ikiye ayrılır.
  • DDoS saldırısı yapabilmek veya spam e-posta göndermek için zombi bilgisayar ağı kurma
  • Bilgisayar kullanıcısının alışkanlıklarını başka insanlara gizlice rapor etme kısacası casusluk
  • arkaplan resmi oluşturma
  • Klavye tuşlarını şifreleri ve kredi kartı numaraları gibi bilgileri çalabillmek için kaydetme
  • Suç aktivitelerinde kullanılabilecek banka ya da diğer hesap bilgileri için oltalama
  • Bilgisayar sistemine arka kapı yerleştirme
  • Optik sürücünün kapağını açıp kapama
  • Spam posta göndermek için e-posta adreslerini toplama
  • ilgili program kullanıldığında sistemi yeniden başlatma
  • Güvenlik duvarını veya anti-virüs programına müdahele etmek veya devre dışı bırakma
  • Diğer zararlı çeşitlerine müdahele etmek veya devredışı bırakmak

Dropperlar

Dropperlar iki görevi birden gerçekleştirirler. Bu program yasal olarak görevini gerçekleştirirken aynı zamanda bilgisayara virüs veya zararlı da yükler.

Truva atına karşı önlemler

Truva atları kullanıcının kendisinden saklanarak görevini yerine getirir.Virüsler kişisel bilgisayarlara yeteri kadar hasar verirken küçük şirketler için hasar verme oranı çok daha büyük olacaktır çünkü büyük şirketlerin sahip olduğu virüs koruma sistemlerine sahip değildirler.Bir truva atı sisteminize bulaştığı zaman kendini kamufle ettiği için kendinizi veya şirketinizi korumanız oldukça güç olacaktır fakat yine de koruma yöntemleri mevcuttur:
Truva atları genel olarak e-posta yoluyla bulaşmaktadır aynı diğer zararlı çeşitlerinde olduğu gibi ancak tek bir farkları vardır truva atları genelde kamufledir.

Truva atından korunma yolları:

  1. Tanımadığınız birinden bir e-posta alırsanız veya bilmediğiniz bir ek alırsanız kesinlikle açmayın.Bir e-posta kullanıcısı olarak mutlaka kaynağı teyit edin. Bazı bilgisayar korsanları adres defterlerini çalabilir bu yüzden tanıdığınız birinden bir e-posta alırsanız bu onun güvenilir olacağı anlamına gelmez
  2. E-posta ayarlarınız yaparken eklerin otomatik olarak açılmayacağından emin olun. Bazı e-posta servis sağlayıcıları kendi bünyesinde ekleri açmadan önce virüs taraması yapılmasını sağlayan programlar sunar.Eğer servis sağlayıcınız bu hizmeti sunmuyorsa ücretsiz bir tane kullanmak veya satın almak mantıklı olacaktır.
  3. Bilgisayarınızın bir antivirüs programına sahip olduğunu ve düzenli olarak kendini güncelleştirdiğinden emin olun.Eğer antivirüs programınızın otomatik güncelleme seçeneği varsa aktif edin.Bu yolla güncellemeyi unutsanız bile yine de tehditlerden korunmuş olacaksınız.
  4. İşletim sistemleri kullanıcılarını kesin tehditlerden korumak için güncellemeler yayınlarlar.Microsoft gibi yazılım geliştiricileri Truva atı veya virüslerin kullanabilecekleri açıkları kapatabilmek için yamalar yayınlarlar. Eğer sisteminizi bu yamaları kurarak güncel tutarsanız bilgisayarınız daha güvenli olacaktır. Bununla beraber not olarak bu yamalar sistemlerde daha tehlikeli güvenlik açıklarına neden olabilmektedir.
  5. Peer to peer veya yerel ağı paylaşan Kazaa,Limewire,Ares ve Gnutella gibi programların kullanımının kısılması faydalı olur.Çünkü bu programlar genellikle virüs veya truva atı gibi programlarının yayılması konusunda korumasızdırlar. Bu programlardan bazıları virüs koruma programı barındırmasına rağmen içindeki virüs koruması çok da güçlü değildir.Eğer bu tip programları kullanıyorsanız nadir bulunan kitap, şarkı, resim veya filmleri indrmeniz çok da güvenli olmayacaktır. Bu hassas önlemlerin dışında ücretsiz olarak da bulunabilen bir anti-trojan programı da yüklenilebilir.

Bulaşma Yolları

Truva atı bulaşmasının büyük bir çoğunluğu hileli programların çalıştırılmasıyla oluşur.Bu sebepten dolayı beklenmedik posta eklerinin açılmaması tavsiye edilir.Bu program bazen güzel bir animasyon veya erotik bir resim olabilir ancak arka planda program bilgisayara truva veya solucan yüklemektedir.

Zararlı bulaşmış program direkt e-posta yoluyla gelmemesine rağmen size anında mesajlaşma yazılımları ile web Ftp sitesinden indirilerek veya cd ve disket yoluyla ulaştırılabilir.
Fiziksel ulaşım çok nadir olmakla birlikte eğer hedef direkt sizseniz bu yolda yaygın olarak kullanılabilir.Daha da fazlası hileli program bilgisayarınızın başına oturan biri tarafından manuel olarak da yüklenebilir.
Virüsü anında mesajlaşma yazılımları aracılığıyla alma şansı çok düşüktür daha çok internetten indirilmeyle ulaşılır.

Web sitesi yolu ile

Zararlı bir siteyi ziyaret ettiğinizde bulaşabilir.

E-posta ile

Eğer Microsoft Outlook kullanıyorsanız Internet Explorer kullanmasanız bile onun etkilendiği açıklardan sizlerde etkilenirsiniz. E-posta virüsleri genellikle kopyalarını zararlı bulaşmış kullanıcı adres defterlerini yollarlar.

Açık Portlar ile

Bilgisayarlar dosya paylaşımını destekleyen anında mesajlaşma yazılımları(AOL,MSN gibi) veya dosya paylaşımına izin veren (HTTP, FTP, veya SMTP gibi) k