Bedava siteler News

Vikipedi özgür, uluslararası, birçok dilde ve İnternet üzerinde wiki teknolojisi ile ortaklaşa üretilen ücretsiz bir ansiklopedidir.

Vikipedi kelimesi, viki ve pedi kelimelerinin birleşiminden oluşur. Viki, Hawaii dilindeki “wiki wiki” (hızlı, bilgi amaçlı) kelimesinden türetilmiştir. Pedi ise antik Yunan Medeniyeti’nde “kapsamlı kültürel eğitim sistemi” anlamına gelen paideia kelimesinden gelmektedir Oxford Ansiklopedik İngilizce Sözlük, paideia.

Vikipedi, gönüllülerin ortaklaşa çabası doğrultusunda ve hemen hemen herkesin web sitesine ulaşıp değiştirmesiyle yazılmaktadır. Ana sunucuları ABD’nin Florida Eyaleti’ndeki Tampa kentinde, diğer başlıca sunucuları ise Hollanda’nın Amsterdam, Fransa’nın Paris ve Güney Kore’nin Seul kentinde bulunmaktadır.

İngilizce Vikipedi 15 Ocak 2001 tarihinde, Nupedia’nın tamamlanması olarak başlamış; şu an da gelir amacı gütmeyen Wikimedia Vakfı tarafından yönetilmektedir. Larry Sanger ve Jimmy Wales tarafından kurulmuş, ancak Larry Sanger 1 Mart 2002 tarihinde hem Vikipedi’den hem de Nupedia’dan ayrılmıştır. Jimmy Wales Vikipedi’yi “Dünya üzerindeki her insana kendi dillerinde, en üst kalitede bedava bir ansiklopedi yaratma ve dağıtma emeği” olarak tanımlamaktadır.

Yaklaşık olarak şu an İngilizce Vikipedi sayfalarında 1,7 milyon madde, Almanca Vikipedi’de yarım milyon madde ve Türkçe Vikipedi’de ‘ madde bulunmaktadır Son güncelleme: 22 Nisan 2007. 250 dilde oluşturulan Vikipedi’nin 24 tanesinde 50.000′den fazla madde vardır. Almanca Vikipedi’nin DVD versiyonu da dağıtılmakta, ve İngilizce versiyonu ve yazılı versiyonunun da sunulması üzerine teklifler bulunmaktadır. Vikipedi Dünya’nın en popüler web sitelerinden biri haline gelmiştir ve Alexa’ya göre Dünya’nın en fazla ziyaret edilen 11′inci web sitesidir. Birçok sayfası, diğer siteler tarafından izinli veya izinsiz olarak kullanılmaktadır.

Vikipedi’nin güvenilebilirliği ve doğruluğu üzerine tartışmalar mevcuttur ve site yoğun olarak vandalizme maruz kalmaktadır. Eşit olmayan kalitesi ve takipsizliği, sistem hataları ve bilgilerin gerçekliği üzerine tartışmalar da devam etmektedir. Verilen bilgiler bazen onaylanmamış ve sorgulanabilir olabilir, kaynakları eksik olabilir. Ancak 2005′de yapılan bir araştırmada, İngilizce Vikipedi’deki doğal bilgiler üzerine bilgilerin doğruluğu Britannica Ansiklopedisi ile aynı seviyede bulunmuştur. Encyclopædia Britannica Inc. ise araştırmalarının ödül kazanmış ünlü öğretmenler tarafından hazırlandığını savunarak araştırmayı yanlış bulmuştur.

Özellikleri

Vikipedi, “wiki” isimli bir programı kullanmaktadır. Bunun sayesinde içeriği bir çok kişi tarafından kolayca yazılabilmektedir. Ziyaretçiler içeriğe eklemede, değiştirmede ve çıkarmada bulunarak ansiklopediyi kurmaya yardımcı olurlar. Bu katılımlar bir kullanıcı hesabı sahibi olmadan da yapılabilmektedir. Bu sayede bir çok kişinin yeni bir bilgi olur olmaz bunu maddeye ekleyebilir, ancak bu vandalizme ve içerikle uyuşmamaya da sebebiyet verebilir (herşeyin iyi ve kötü tarafları vardır, hiçbirşey mükemmel değildir.)

Bir çok diğer İnternet ansiklopedisi projeleri geleneksel üyelik gerektiren ve uzman yazılarını desteklemektedir: Stanford Encyclopedia of Philosophy, Nupedia, h2g2 ve Everything2 vb gibi. Bazı ansiklopediler de Vikipedi gibi wiki kullanmaktadır. Diğer ansiklopedilerden farklı olarak, Vikipedi GNU Özgür Belgeleme Lisansı (GÖBL) kullanmaktadır.

Vikipedi’ye yazılan bilgilerin uygunluğu konusunda bazı kurallar mevcuttur. Bilgiler tartışılır, değerlendirilir ve içeriğe eklenmesi, değiştirilmesi veya kardeş bir projeye transfer olması üzerine kararlar alınır. Vikipedi’nin ana kurallarından biri maddelerin tarafsız bir şekilde, kaynaklarıyla birlikte, olumlu ya da olumsuz tüm yönleriyle sunulması gerektiğidir. Vikipedi, maddeleri tamamen objektif ve doğru bir şekilde sunmaya ve her türlü bakış açısını yansıtmaya çalışır. Maddeler kullanıcıların kolaylıkla anlayabileceği bir sunuş kısmının (giriş) ardından ayrıntıya girerek, 2006 yılı itibariyle doğrulanabilecek referanslarla sunulmalıdır.

Özgür İçerik

Geniş ve ortaklaşa üretilen proje olarak, bütün katkıların yasal olarak yazılması önemlidir. Normalde bir eserin yazarı o yazının telif hakkını elinde bulundurur ve diğer insanların bu yazıyı değiştirmesini ve kopyalamasını engeller. Bu sebeple Vikipedi’deki maddeler GÖBL ile yazılmakta, ve her yazar telif haklarından vazgeçmektedir. GÖBL, bir çok telifi özgür bırakılmış lisans gibi, yazılanın dağıtılmasını, benzeri dokümanların çıkmasını, ve kar amaçlı kullanıma izin verir. Bu lisans ayrıca yeniden katılım gösterenlerin aynı lisans ile değişiklikler yapmasına izin verir. Özgür gözükmesine rağmen bilgiyi yazan kişi telif hakkına sahiptir, ancak diğer insanların bu bilgilerden faydalanmasına ve geliştirmesine izin vermektedir. Katılımcılar birden fazla lisansı da içeriklerine kullanabilirler, ya da kamu malı olarak ilan edebilirler.

Vikipedi’deki resimlerin, seslerin ve video dosyalarının büyük bir çoğunluğu GÖBL lisansı ile lisanslanmamaktadır. Şirket logoları, şarkı örnekleri, haber fotoğrafları ise Amerika Birleşik Devletleri kanunlarına göre adil kullanım altında kullanılmaktadır. Bunun yanı sıra Creative Commons gibi GÖBL benzeri lisanslama yöntemleri de mevcuttur.

Dil versiyonları

Vikipedi’nin şu an 204 aktif dil versiyonu (100′den fazla maddesi bulunan) mevcuttur. Vikipedi’nin ise 253 dil versiyonu mevcut ve toplamda 8,5 milyona yakın maddesi vardır.

Vikipedi her dilde birbirinden bağımsızdır. İçerikler diğer dillerdeki gibi olma zorunluğu yoktur, ya da maddelerin birbirlerinin tercümesi olması gerekmez. Maddelerin otomatik tercümelerine izin verilmez, ancak yine de diğer dillerdeki vikipedistler kendileri bu maddeleri tercüme ederler. Bir çok dilde tarafsız bakış açısı savunulmaktadır, ancak bulundukları ülkenin kanun ve kurallarına göre değişiklikler yapabilirler. Maddeler ve resimler Vikipediler arasında paylaşılmaktadır, ve başka bir dilden tercüme talepleri de bulunmaktadır. Bunun yanı sıra Wikimedia Commons deposunda da tüm Vikipedilerin kullandığı medya dosyaları mevcuttur. Bir çok dildeki Vikipedi’de tercüme edilmiş dosyalar küçük bir bölümü temsil eder.

Alexa’ya göre, Vikipedi ziyaretçilerinin %60′ı İngilizce Vikipedi sayfasını ziyaret etmekte, diğer %40 ise diğer dillerdeki Vikipedileri ziyaret etmektedir.

Aşağıdaki liste, 13 Eylül 2007 itibariyle 100,000 üzerinde maddesi olan Vikipedilerin listesidir.

1. İngilizce (+2,000,000)
2. Almanca (+630,000)
3. Fransızca (+555,000)
4. Lehçe (+420,000)
5. Japonca (+410,000)
6. İtalyanca (+345,000)
7. Hollandaca (+340,000)
8. Portekizce (+284,000)
9. İspanyolca (+276,000)
10. İsveçce (+249,000)
11. Rusça (+201,000)
12. Çince (+144,000)
13. Norveççe (+131,000)
14. Fince (+130,000)
15. Volapük (+111,000)
16. Türkçe (+91,000)

Değiştirme

Hemen hemen tüm ziyaretçiler Vikipedi’nin içeriği değiştirebilir; yeni kullanıcılar da yeni madde başlatabilirler. Sayfada yapılan değişiklik derhal yansır. Vikipedi kullanıcıların ortaklaşma çalışmasının zamanla maddeleri geliştireceği inancıyla kurulmuştur, tıpkı herhangi bir açık kaynaklı programın gelişmesi gibi. Vikipedi editörleri bu durumu, “sosyal Darwin evrimi gelişmesi” açıklar. Bu ortaklaşa ve anında değişiklikler, editörlerin mevcut maddeleri hızlıca geliştirmesine ve yenilerinin gerçekleşir gerçekleşmez ortaya çıkmasını sağlar.

Bazıları ise Vikipedi’nin bu açık bakış açısını manasızca kullanırlar, buna da “vandalizm” denir. Bunun yanı sıra, ortaklaşa çalışma bazen “değiştirme savaşları”na -bir çok kişi birbirlerinin yazdıklarını onaylamadıkları için değiştirmekte ve çıkarmaktadır- ve editörlerin maddenin içeriği üzerinde uzlaşamamasına sebebiyet verir.

Maddeler istisnalar dışında her zaman değiştirilmeye açıktır. Eğer ki, vandalizm ya da “revert war” (geri dönüştürme savaşı) yaşanırsa madde koruma altına alınır. Vikipedi hiç bir maddesinin tamamlanmış ya da bitmiş olduğunu iddia etmez. Maddelerin yazarlarının yazdıkları konu hakkında uzmanlık ya da yeterlilik sahibi olması gerekmez, ve kullanıcılar yazdıklarının “acımasızca değiştirilmesi ve keyfi olarak dağıtılması” hakkında uyarılmaktadır. Maddeler bir kullanıcı ya da editör grubu tarafından kontrol edilmez ya da telif altına alınmaz; içerik hakkındaki kararlar Vikipedi’nin editör kurallarına göre fikir alma ortak kararıyla, ya da bazen oyla karar verilir. Jimmy Wales tüm Vikipedi kurallarında ve kullanıcı haklarında son kararı verme hakkına sahiptir.

Kullanıcılar izleme listelerine ilgilerini çeken maddeleri eklerler, bu sayede bu maddelerin gelişimini izleyebilirler. Vikipedi’deki bir çok geçmiş değişiklik de sayfa geçmişinde kullanıcılar tarafından kronolojik olarak görülebilir. Sadece, eğer söylenmeyecek sunumlar, telif hakkı ihlalleri, ve yasal olarak Vikipedi’ye sorun çıkaracak hususlar varsa, bunlar sayfa geçmişinden silinebilir. Bu değişiklikler sadece Vikipedi yöneticileri tarafından yapılabilir.

Diğer formatlarda Vikipedi

Bazı maddeler için, konuşulmuş versiyoları ogg formatında sunulmaktadır. MP3 yerine ogg formatının sunulmasındaki ana sebep, MP3′ün bazı patentlerle koruma altına alınmış olmasıdır.

Vikipedi online olarak ve sıkı olmayan bir lisans ile sunulmaktadır. İçeriğinin İnternet dışında yüklenmesi oldukça kolaydır, ve ana dağıtım metodudur. Bununla beraber, bazı projeler Vikipedi’nin içeriğini değişik olarak sunmaktadır. Örnek olarak, SOS Children Vikipedi’nin içeriğini CD’de sunmaktadır. Buna ek olarak, Wikipedia 1.0 isimli onaylanmış ve basıma hazır maddelerin editörler tarafından hazırlanmış bir CD versiyonu da hazırlanmtaktadır. Yayımlanmış Vikipedi maddeleri ayrıca PediaPress ve Print on Demand servisleri tarafından da sunulmaktadır.

Yazılım ve donanım

Vikipedi kendisi için yazılmış, MediaWiki ismindeki açık kaynaklı wiki sistemi ile çalıştırmaktadır. Bu program PHP’de yazılmıştır ve MySQL’da kurulmuştur. Maddelerin yazılmasına izin vermesinin yanı sıra, baz bir iç macro dili, değişiklikler ve tanımlama sistemlerini sayfaları geliştirmek için kullanmaktadır. (Yönlendirme sayfaları gibi)

Vikipedi sunucuları Linux kullanmaktadır, ve ana sunucularının bulunduğu Florida’nın yanı sıra 4 ayrı yerde de bu sunuculardan bulunmaktadır. Vikipedi en başta, Clifford Adams’ın UseModWiki’sini kullanmış (1. Kademe), bir takım sorunlar ortaya çıkınca da Ocak 2002 itibariyle PHP wiki motoru’nu MySQL’da kullanmaya başlamıştır. Bu program 2. kademeyi temsil etmiş, ve sadece Wikipedia için Magnus Manske tarafından yazılmıştır. Bir çok güncellemeler ve değiştirmeler performansını genişletmek için kullanılmaktadır. Son olarak bu program baştan tamamen tekrar yazılmıştır, bu sefer Lee Daniel Crocker 2002 Haziran’ında 3. Kademeyi sonlandırmıştır ve adı da MediaWiki olmuştur. Lisansı GNU Özgür Belgeleme Lisansı altındadır ve tüm Wikimedia projelerinde kullanılır.

Donanım olarak Vikipedi 2004′e kadar sadece bir sunucu kullanmaktaydı. 2005 Ocak’ta ise 39 sunucuyla Florida’da hizmet etmektedir. Bu konfigürasyon bir ana veritabanı sunucusu ile MySQL ile yönetilmekteydi, ve bir çok alt veritabanı sunucusu mevcuttu. Bunlardan 21 web sunucusu Apache yazılımını, diğer yedi tanesi de Squid cache kullanıyordu. 2005 Eylül itibariyle de, yüze yakın sunucuyla Dünya’da dört değişik yerden hizmet vermeye başladı.

Sayfa talepleri ilk olarak Squid cache sunucularına gider, buradan iki Perlbal kullanan sunucuya transfer olur, buradan da Apache sunucularından birinden veritabanına ulaşır. Web sunucuları sayfaya emir gelir gelmez hizmete geçer, ve tüm Vikipedilerde de bu işlev vardır. Hızı daha da arttırmak için, teslim edilen sayfalar anonim kullanıcılar için çerezlenir ve sayfaya derhal gönderilir, bu da bazen lag’a sebebiyet verir. Hızın talebini daha da yükseltmek için, Wikimedia global bir ağ kurarak 3 çerez sunucusunu da Fransa’da kullanmaktadır. Hollanda ve Kuzey Kore’deki diğer sunucular da, Vikipedi’nin trafiiyle ilgilenir. Bunların da dışında, Vikipedi’nin sayfa sunumu değişmektedir. Sayfaların hız durumları OpenFacts’da kullanıcılar tarafından düzenli olarak bildirilmektedir. [1]

Yazarlık ve yöneticilik gelişmesi

2005 Aralık’da 27000 kullanıcı Vikipedi’de en az 5 değişiklik yaptı; 17000′i İngilizce Vikipedi’de bulunuyordu. Daha aktif bir grup da 4000 kullanıcısı idi. Bu kullanıcılar 100′ün üzerinde değişiklik yaptılar. Wikimedia’ya göre, Wikipedia’ya katkıda bulunan kullanıcıların %25′i kullanıcı hesabı olmayanlardır, ve az bir ihtimalle kullanıcı hesabı alırlar.

Vikipedi’nin işleyişi gönüllü geliştiriciler, kahyalar (steward), bürokratlar ve yöneticiler tarafından yapılmaktadır. Yöneticiler bu grubun en kalabalığıdır, özellikleri arasında maddelerin değiştirilmesini engellemek, silmek ve kullanıcıların silinmesini sağlama gibi özelliklere sahiplerdir. Vikipedi’de geçmişte pozitif katkıları bulunan ve kuralları anladığına emin olunan her editör yöneticiliğe aday gösterilebilir.

Bazı kullanıcıların değişiklik yapması geçici ya da tamamen engellenmiştir. Vandalizm ya da küçük kural çatışmaları kısa ve uzun süreli geçici, ya da süresiz engellenmelere sebep verebilir. İngilizce Vikipedi’de bu bir hakem komitesi tarafından yapılmaktadır.

Eski Nupedia’nın başeditörü Larry Sanger GÖBL’ını “özgürlüğün garantisi özgür bir ansiklopedi üzerinde çalışmak için güçlü bir motivasyondur” diyerek savunur. Vikipedi topluluklarının araştırmasında, ekonomi profesörü Andrea Ciffolilli düşük masrafların wikiye katılımı arttırdığnı ve “yaratıcı mimari”nin katılımı desteklediğini öngörür. Vikipedi bir çok deneyde sosyal, politik ve ekonomik sistemler olarak öngörülmüştür; bunlar arasında anarşi, demokrasi, komünizm de vardır. Kurucusu Vikipedi’nin bunlardan biri asla olmadığını savunur. Wikipedia Watch’daki Daniel Brandt’a göre Jimmy Wales Vikipedi’nin diktatörüdür, ancak bir çok Vikipedi kullanıcısı Wales’i ne bir diktatör ne de tartışılmayacak kararlar veren biri olarak görür.

Gelecekte içerik yazarlığı

Almanca Vikipedi’de Vikipedi’yi vandalizmden koruyabilmek için bir yöntem denenmektedir. Konsept herkesin maddeleri değiştirmesine izin verir, ama sadece “güvenilir” editörlerin halka açık sayfalarda değişiklik yapmasına izin verir. Kimin güvenilir olduğu ise hala açıklığını kazanmamıştır. Jimmy Wales bu konu hakkında; “Herkesin her sayfayı değiştirmesine izin vermek istiyoruz ancak vandalizme uğramış sayfaların gözükmesini istemiyoruz. Basına 5 yıldır ilk defa Vikipedi’nin ana sayfasının halkın değiştirmesine açık olduğunu söylemek oldukça keyifli olurdu” demiştir.

Maddi masraflar

Vikipedi’nin maddi masrafları Wikimedia Vakfı tarafından karşılanmaktadır. 2005 yılının 4′üncü çeyreğindeki masraflar $321,000 iken, donanım masrafın %60′ını temsil etmiştir.

Bomis, isimli erotik yayım reklamcılığı yapan şirket wikipedia.org öncesi kendi sunucularında Wikipedia’yı sunmuştur. Günümüzde ise yıl sonlarında yapılan bağış çağırılarında toplanan desteklerle masraflar ödenmektedir. America On Line (AOL), 2005 yılında tüm sunucu masraflarını üstlenme teklifinin yanında üzerine yıllık 100 milyon dolar ile sayfanın aşağısında “Hosted by AOL” logosunu koymak istemiştir, ancak bu teklif Jimmy Wales ve Wikimedia Vakfı yöneticileri tarafından reddedilmiştir. [2] Vikipedi eğer ki özel bir şirket olsaydı, değerinin 5 milyar dolar olduğu öngörülmektedir. [3]

Ödüller

Vikipedi 2004 Mayıs’ında iki büyük ödüle layık görülmüştür. İlki, dijital topluluk kategorisinde “Golden Nica” ödülüne, Prix Ars Electronica tarafından layık bulunmuş, ve €10,000 kazanmıştır. Bu ödül PAE Cyberarts Festivali’nde Avusturya’da verilmiştir. İkincisi ise Webby award’daki topluluk kategorsinde olmuştur. Eylül 2004′de Japonca Vikipedi Web Yaratım ödülünü Japon Reklamcıları Topluluğu’ndan kazanmıştır.

Vikipedi ayrıca; BBC News, The Washington Post, The Economist, Newsweek, Los Angeles Times, Science, The Guardian, Chicago Sun-Times, The Times (Londra), Toronto Star, Globe and Mail, The Financial Times, Time Magazine, Irish Times, Reader’s Digest ve The Daily Telegraph tarafından kaynakça olarak gösterilmiş ve bahsedilmiştir. Time dergisi ayrıca 2006 yılında Jimmy Wales’i Dünya’nın en etkili 100 kişisinden biri seçmiştir.

2006 yılında, Almanca Vikipedi Multiscope araştırmasına göre Google ve Gmail’den sonra 3′üncü en iyi Almanca web sitesi seçilmiştir.

2006 yılında Rusça Wikipedi, İnternet’te Rusya diline yaptığı katkısıyla Runeta Ödülüne layık görülmüştür.

2007 yılında Türkçe Vikipedi, Altın Örümcek Web Ödülleri’nde “En iyi içerik” ödülünü kazanmıştır.

Popüler kültürde Vikipedi

Vikipedi’nin içeriği yüzlerce site tarafından veritabanından alınarak kullanılmaktadır. Vikipedi’nin maddeleri ayrıca akademik çalışmalarda, kitaplarda ve konferanslarda ve son olarak da filmlerde de kullanılmaktadır. 2006 yılında, Amerika Birleşik Devletleri’nde bir davada Vikipedi referans olarak gösterilmiştir. Kanada Parlemantosu, Vikipedi’nin aynı cinste insanların evliliği hakkındaki maddesi Yasal Evlenme Kanunu’nunda okunulacak belge olarak sunulmuştur.

Bunun yanı sıra, Vikipedi’nin popüler kültürde kullanması üzerine de kaynaklar çoğalmıştır. Vikipedi’nin açıklığı bir çok karakterin vandalizm yapması üzerine parodiler oluşturmuştur. The Colbert Report sunucusu Stephen Colbert bir çok kez kullanıcılarının Vikipedi’yi vandallemesini mizahi olarak önermektedir. “Weird Al” Yankovic “White and Nerdy” klibinde Atlantic Records sayfasını “You suck!” (Berbatsın!) diyerek bir parodide düzenlemiştir. Bu durum Yankovic hayranlarının sayfayı vandallamalarına sebep vermiştir. Bunun yanı sıra, Penny Arcade’in bir çiziminde İskeletor He-Man maddesini değiştirmektedir.

Notlar

İngilizce Wikipedia’nın 2001′den günümüze WaybackMachine tarafından arşivlenmiş sürümleri

• Türkçe Vikipedi’nin can çekiştiği zamanlar:

Türkçe Vikipedi’nin 2003′ten bugüne WaybackMachine tarafından arşivlenmiş sürümleri

• Google’daki wikipedi gurubu Türkiyenin wikipedi üzerine ilk türkçe eleştiri sitesi http://groups.google.com.tr/group/vikipedi?lnk=srg&hl=tr

EVE-Online konusu bilimkurgu olan ve dünyada bir çok oyuncu tarafında oynanan devasa bir online oyunudur (MMOG). Oyuncular oyuna bir uzay pilotu olarak başlarlar ve çeşit çeşit uzay gemileriyle EVE galaksisinde dolaşırlar. Oyun İzlandalı bir şirket olan CCP Games tarafından geliştirildi ve Aralık 2003 yılında da Simon & Schuster Interactive tarafından piyasaya sürüldü.

Hikayesi

Oyunun hikayesi günümüzden cok da uzak olmayan bir gelecekte Dünya’da başlar. Dünya’nın kaynakları artık tükenmeye yüz tutmuştur ve insanların tek çaresi yeni gezegenlere yerleşmektir. Bu ihtiyaca cevap olarak en büyük buluş sayılan Stargate ler ortaya çıkmıştır. İnanılmaz mesafeleri çok kısa sürelerde almayı sağlayan bu cihazlar insan ırkının Samanyolu’na hızla yayılmasını sağlamıstır. Ne varki bir sure sonra Stargate lerin onları götürebileceği son yerlere ulaşılmıs ve insanlar arasında yüzyıllar sürecek amansız savaşlar başlamıstır.

Keşfedilen doğal bir solucan deliği olan EVE in(doğal bir stargate) keşfi herşeyi değismiştir. Bu yeni kapı insanları evrenin hiç bilinmeyen bir kısmına New Eden’e atar. Milyonlar sınırsız kaynağın olduğu bu uçsuz bucaksız yere akın eder. Ancak doğa acımasız yüzünü bir kez daha gösterir ve solucan deliği aniden kapanır. EVE kapısının gerisindeki kurulmakta olan gezegenler birçok insanın mezarı olur, ayakta kalabilen sayılı gezegenden hayat sıfırdan başlar. Zamanla EVE kapısının diğer tarafı bir mite sonrada bir efsaneye dönüşür.

Unutulmuş olan Stargate teknolojisininin tekrar bulunması bu yeni evrenin 5 Irk tarafından paylaşıldığını gösterir bunlar Amarr İmaratorluğu, Gallente Federasyonu, Minmatar Cumhuriyeti, Caldari Devleti ve Jovian İmparatorluğudur. Çok geçmeden bu 4 Irk 2 dev savaş ile birbirine düşer artık kaybedilecek birşey kalmayıncaya kadar savasırlar, bu noktadan sonra evrensel bir barış anlaşması imzalanır….

Oyuncular karakterlerini yaratırken bu 5 ırktan 4’ünü seçebilmektedirler Joveler gm dir. Her ne kadar 5. ırk olan Jove oynanabilir olmasa da CCP ileriki zamanlarda bu ırkı oyuna dahil edeceğini söylemiştir.

Irklar

Amarr ırkı Birleşmiş Katolik kilisesinden geriye kalan ve kendilerine İnançlılar diyen bir topluluktur. Amarr ırkı ışıktan hızlı yolculuğu keşfetmiş ve bu yeni teknolojisi sayesinde genişleyene bir imparatorluk kurup, özellikle Minmatar ırkını köleleştirmişlerdir. Amarr’ın bu genişleyene politakasının temelinde ise galaksiye kendi düzenlerini ve sistemlerini getirme düşüncesi yer alıyordu. Yalnız bu durum Amarr İmparatorluğunun Gallante ve özellikle Jove ile karşı karşıya gelmesiyle son bulur. Özellkile koskoca İmparatorluk donanmasının, sadece ama sadece tek bir Jovian mothership (Ana Gemi) tarafından yok edilmesinden sonra imparatorluk ağır bir darbe alır ve bunu fırsat bilen Minmatar efendilerine karşı ayaklanarak, kendi cumhuriyetlerine kurarlar. Minmatar ırkını genel olarak açıklamak gerekirse, Eve evreninin “ezilmiş” ya da varoş topluluğu olarak tanımlayabiliriz. Ayrıca en az güneş sistemine sahiptirler ve hala büyük bir çoğunluğu ya Amarr’da köledir ya Gallante’de mülteci olarak yaşamaktadır.

Gallante ve Caldari ırklarının anayurtları aynı yıldız sistemidir. Gallante ırkı köken olarak Tau Ceti sistemindeki Fransız kolonistlerdir. Tau Ceti daha sonra Caldari Prime oldu ve büyük bir uluslar arası şirket tarafından gezegenin doğal yapısı değiştirilmeye başlandı. Ama solucan deliğinin çökmesiyle bu işlem yarım kaldı ve Caldari Prime yaşanamaz bir yer olarak kaldı bunun sonucunda da daha gelişmiş bir toplumun ortaya çıkması gecikti. Gallante ırkı ise bu sırada daha yaşanabilir bir yerde gelimeye devam etti ve Eve evrenindeki ilk demokratik cumhuriyeti kurdular.

Jovian ise diğer ırklar gibi bir insan kolonisiydi. Solucan deliğinin çökmesinden sonra Jovianlar gelişmiş teknolojileri sayesinde hemen toparlanabildiler ve neredeys kayıpsız olarak bu kötü dönemi atlatmayı başardılar. Diğer ırklar daha kendilerini toparlama aşamasındayken, onlar uzayın derinliklerine seyahat ediyor, yeni sistemler, kaynaklar ve teknolojiler geliştiriyorlardı. Zaten koskoca Amarr İmaparatorluk donanmasının sadece bir ane Jovian mothership tarafından yok edilmesi de ne kadar gelişmiş olduklarının bir göstergesiydi. Daha sonra genetik alanına yoğunlaştılar, çünkü hem uzaydaki hayata daha uyumlu olmayı hem de uzun yıldızlararası yolculuklara dayanıklı bir yapıya ulaşmak istiyorlardı. Yalnız daha sonradan Jovian Hastalığı dene bir virüsten dolayı genetikleri değiştirilmiş ve neredeyse genetiksel olarak birbirinin aynısı olmuş Jovian halkının çok büyük bir çoğunluğu öldü geri kalanları da galaksinin dört bir yanına dağılıp görünürden kayboldular. Jovian ırkı hakkında her ne kadar az bilgi olsa da, Caldari ırkına P.O.D. teknolojisini verdikleri bilimektedir.

Oynanış

EVE Online “Tranquility” adından büyük bir süper-bilgisayar üzerinden çalıştırılmaktadır ve Tranquility’nin oyun dünyasının en güçlü bilgisayarı olduğu ileri sürülmektedir. Bunun dışında 2 tane de test server’I bulunmaktadır. Server günlük olarak belirli bir zamanda bir saatliğine kapanır, böylece gerekli hatalar ayıklanarak ve düzenlemeler yapılarak server’a yüklenen yük azaltılır.

Detaylar

EVE Online World of Warcraft, Guild Wars veya Everquest II gibi devasa oyunlarından olduça farklıdır çünkü oyuncu oynadıkça değil “learning skills” adındaki becerilerini “train” çalıştırdıkça deneyim kazanır bu da oyunun devamlı oynanmasını engeller, fazladan oynamak oyuncuya daha fazla deneyim puanı kazandırmaz, sadece daha fazla para sağlar. Her becerinin 5 tane level’ı vardır, ve bu levellara ulaşmak artan bir zaman şeklinde (örneğin level1’e geçmek 13 dakika, level2’ye geçmek 45 dakika, level3’e 2-3 saat, level4 4-5 gün, level5’e ulaşmak da 12-16 gün sürebilir) gerçekleşir.

Beceriler de belli gruplar altında toplanmıştır ve bu grupları etkileyen 5 faktör vardır, bunlar; “Intelligence”, “Perception”, “Charisma”, “Willpower” ve “Memory”. Bu faktörler geliştikçe bağlı oldukları becerilerin öğrenme zamanı azalmaktadır. Aynı şekilde bu faktörleri arttıran da beceriler ve aletler vardır.

Her oyuncu temel bir kaç beceri (skill) ile oyuna başlar (bu beceriler, karakter seçilirken oyuncunun isteği doğrultusunda belirlenir) ve yeni beceri kitapları satın alınarak, karakter gelişimi sağlanır.

Beceri Çalıştırma Zamanı

Becerilerin çalıştırılması, oyuncu bağlı olsa da olmasa da devam eder. Becerilerin gelişmesi için gerekli zamanı kısaltan “ Learning” (öğrenme) becerisi vardır. Bu beceri geliştirilerek, diğer becerilerin daha kısa sürede gelişmesi sağlanmış olur. Bununla beraber, çok sayıda becri bulunduğu için tüm beceri alanlarında gelişme sağlanması imkansızdır. Bu yüzden oyunda çoğu oyuncu, gelişmek istediği bir alana yoğunlaşır ve o alanla ilgili becerileri çalıştırırlar.

Ekonomi

EVE Online’da sadece bir tane para birimi vardır, o da ISK’dir (Inter Stellar Kredit), bu para birimi aynı zamanda İzlanda’nın da milli parasıdır. Oyuncular kendi aralarında her türlü malı veya ürünü değiş tokuş edebilir ya da oyunun çok gelişmiş piyasasında ISK karşılığında satabilirler. Oyundaki ekonominin en büyük özelliği büyük bir bölümünün oyuncular tarafından idare ediliyor oluşudur. Bilgisayarın yönettiği karakterler sadece belli başlı ürünleri piyasaya sürerler.

Ürünlerin blauprintlerini (projelerini ellerinde tutan ve bu becerisi gelişmiş olan oyuncular, o ürünleri üretebilmektedirler de. Üretim konusunda herhangi bir sınır olmamakla beraber, oyundaki neredeyse tüm mallar oyuncular tarafından üretebilmektedir. Oyunun başka bir özelliği de ürünler yıldız sistemlerinden yıldız sistemlerine fiyat olarak değişiklik göstermektedir ve bu durumu etkileyen de kaynakların miktarı, arz-talep ve yeterli iş gücü gibi dinamikler etkili olmaktadır. Aynı şekilde oyundaki ekonomi sıkı bir şekilde oyundaki politik durumla da alakalıdır. Şirketlerin kurulması yada yıkılması da ekonomiyi etkileyene faktörler arasındadır.

Teknik olarak bakılırsa da EVE Online’daki ekonomi bir open economy’dir (açık ekonomi) yani yapımcıların (yada baştaki sistemin) piyasaya karışmadığı, piyasanın fiyatları ve dengeleri arz-talep ilişkisine göre ayarladığı ve belirlediği bir ekonomidir.

‘7 Haziran 2007 tarihinde CCP’nin son açıklamasına göre, şirket oyunun ekonomik kısmını daha da geliştirmek için bir ekonomist tuttuğunu açıklamıştır.

Oyunda gene oyuncular tarafında yönlendirilen ve ana piyasadaki gibi işlemeyen başaka bir 2. piyasa vardır. Bu piyasaya “Contracts” (Kontratlar) denir. Bu sistem oyunculara arasındaki her türlü ürünün farklı metotlar kullanılarak alışveriş edilmesini olanak sağlar.

Savaşlar

EVE Online’da savaşlar, hem stratejik hem de “Point-and-click” (İşaretle ve tıkla) arayüzünü kullanan bir karar verme şeklinde gerçekleşir. Her ırkın farklı bir savaş taktiği olduğu gibi, savaşlarda asıl başarı oyuncunun savaş becerilerindeki üstünlüğüne ve gemisini iyi kullanmasına bağlıdır. EVE’in kullandığı savaş sistemi her boyuttaki savaş gemisinin savaşta etkili bir biçimde kullanılmasına olanak sağlamaktadır. Büyük savaş gemilerinin silahları genelde gene kendi boyutlarındaki gemilere en çok zararı verecek şekildedir. Bu sayede büyük gemiler kendilerin daha küçük gemilere istenilen zararı veremez, bu yüzden savaşlarda gemilerin stratejik düzeni (kaç tane, hangi türden olacak gibi ) hayati önem taşımaktadır. Aynı şekilde küçük gemiler büyük gemilere tek başlarına fazla zarar verememektedir ama sayıca fazla oldukları zaman oldukça etkili olabilmektedirler.

Oyundaki açık Oyuncu-karşı-Oyuncu (PvP) sistemi ve gemilerin kargo bölmelerinin lması, korsanlığın ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Çok çeşitli korsanlık taktikleri olsa da en yaygını kalabalık gruplar halinde kargo gemilerine saldırmaktır. Bunun yaygınlaşmasını önlemek için de oyunda CONCORD adında polis grubu oluşturulmuştur. Herhangi bir grupla düşmanlığı olmayan nötr oyunculara saldıranlar, etiketlenir ve güvenlik sistemi 1.0 üzerinden 0,5 ile 1.0 arasında olan sistemlerde, CONCORD tarafından saldırıya uğrarlar. Aynı zamanda oyuncular kendilerini öldüren oyuncuların başına ödül koyabilir ve yakalanmaları durumunda onlara bu ödül verilir.

Oyunda zengin kaynakların, düşük güvenlikli bölgelerde yoğunlaşmış olması, büyük şirketlerin doğmasına sebep olmuştur. Çoğunlukla Oyuncu bazlı şirketler vardır ve bu şirketler de kendi aralarında “Alliance” adlı ittifaklar kurmuşlardır. Başka bir şey de şirketlerin P.O.S. (Player-Operated Starbases) adı verilen Uzay İstasyonları kurabilmeleridir. Bu sayede oyuncular istedikleri uzay sistemlerinde üsler kurabilmektedirler ve bu üsler yardımıyla gerek uzay gemisi üretebilir gerek de maden işleyebilirler.,

Ölüm

Eğer bilgisayarın yönettiği bir gemi patlarsa, arkasında “wreck” adı verilen bir hurda yığını bırakır. Geminin kargosunda bulunan tüm mallar o wreckin içinde bulunur ve başka bir gemi tarafından alınabilir. Bazı özel modülleri kullanarak da bu hurdalardan işlenebilir metal parçalar v.b. gibi diğer maddeler çıkartılıp markette satılabilir.

Eğer bir oyuncunun gemisi patlarsa, oyuncu hayat kurtarıcı bir pod ile dışarıya atılır. Bu kurtarma gemisi çok küçük olmakla beraber aynı zamanda çok da hızlıdır ve bu sayede hemen tehlikeli ortamdan uzaklaşabilir. Tabiiki bu pod da atlatılabilir. Böyle bir durumda, oyuncu klonu hangi istasyondaysa orda tekrar oyuna döner ama sahip ölmeden önce sahip olduğu bazı özellikleri (implement) kaybederek.
Bunların dışında eğer bir gemi sigorta yaptırmış ise, patladığında oyuncuya sigorta bedeli kadar para ödenir ve oyuncuya yeni bir gemi verilir ama bu gemi çok da güçlü değildir.

Fiyatı

Şu an için (2007 yılında) EVE’in aylık oynama bedeli 14,95 dolardır. Bu ücret kredi kartıyla internetten ödenebildiği gibi, sanal kart veya havale ile de ödenebilmektedir. Ayrıca EVE Online yeni başlayanlar içinde 14 günlük bir deneme süresi verebilmektedir. Bu şekilde bağlanabilmek için oyunun resmi internet adresine girip bazı bilgileri doldurmak yeterlidir. Bunun dışında oyunun kendisine bir para da ödenmek zorunda değildir. Oyunun kendisi yaklaşık 700mb olup, gene resmi internet adresinden bedava indirilebilir.

Oynayanlar

EVE Online’ı şu an oynayan yaklaşık 172,250 kayıtlı oyuncu vardır ve bunların dışında da yaklaşık 31.330 kayıtlı deneme sürümünü oynayanlar vardır. Oynayanların %95’i erkek %5’i bayandır. Ortalamam yaş 27 olup haftalık ortalama 17 saat, günde 2,5 saat oynanmaktadır. 14 Ocak 2007 tarihinde ise aynı anda 34.420 oyuncu bağlanarak yeni bir rekora imza atılmıştır.

Resmi İnternet Siteleri

• Resmi EVE Online sitesi - English
• CCP Games - Developer of EVE Online

Fan Sites

• EveTurk: Eve-Online Türkiye
• EVE-Online Community Page: List of English and non-English community sites
• [http://corpfree.forumup.com Türkçe kaynak site

Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT), Türkiye’nin kamu yayıncılığı yapmakla görevli tek kuruluşudur. 1990′ların başında ilk özel televizyon kanalı ve özel radyo kanalı yayına başlayana dek Türkiye’de radyo - televizyon yayıncılığı yapan tek kurum olarak hizmet vermiştir.

Türkiye’de televizyon ve radyo yayıncılığı konusunda ilk örnekleri oluşturmuştur. Günümüzde, 24 saat 7 ayrı kanaldan televizyon yayını gerçekleştirmekte, ek olarak GAP TV alanında da Güneydoğu illerine özel yayın yapmaktadır… Radyo yayıncılığı olarak 6 ayrı kanaldan izleyicilerine ulaşmakta, yine 27 ayrı dilde dış ülkelerdeki izleyicilerine yönelmektedir.

Günümüzde, Türkiye’de Yayın kuruluşları arasında en büyük haber oluşumuna da sahiptir. TRT, günlük ortalama 11 saatlik haber ve haber program yayını yapmaktadır. Bunun yanı sıra oluşturduğu dizi film, belgesel, drama ve televizyon yapımları ile dünyanın sayılı yayın kuruluşları arasında yer almayı bilmiştir. İleri ölçüde yetişmiş yayıncı ve yapımcı kapasitesi ile özel yayın kuruluşlarını da desteklemiştir. Yetiştirdiği sayısız ses sanatçısı ile Türk müziğine de katkıda bulunduğuna inanılmaktadır.

Tarihçe

TRT, 359 sayılı Türkiye Radyo Televizyon Kurumu Yasası ile 1964 yılında özerk kamu tüzel kişiliğine sahip bir kurum olarak, devlet adına radyo ve televizyon yayınlarını gerçekleştirmek amacıyla kuruldu. İlk genel müdürü Adnan Öztrak oldu.

İlk programlı radyo yayınına 1965 yılında geçildi ve bütün radyolar haber saatlerinde Ankara Radyosu’na bağlandılar. Aynı yıl bünyesinde “Türk Sanat ve Halk Müziği Danışma Kurulu” ve “Batı Müziği ve Çok Sesli Türk Müziği Danışma Kurulu” toplandılar. Seçim sonuçlarını vermek için ilk sabaha kadar yayın yine bu yıl yapıldı. 1966 yılında TRT kapalı devre televizyon eğitimi yayınları başladı. Spor haberleri ilk kez 1967 yılında haber bülteni ile birlikte verildi. Erzurum ve İzmir radyoları yine bu yıl içerisinde yayın hayatlarına başladılar. Televizyon yayınına yönelik çalışmalara hız verildi.

1968′de deneme mahiyetinde ilk televizyon yayınını Ankara’da yaptı. Televizyon yayınlarında ilerlemeye devam eden TRT, ilk canlı spor yayını, 1971 yılında İzmir’de oynanan Karşıyaka Spor Kulübü ile İstanbulspor arasında oynanan futbol maçını naklen vererek gerçekleştirdi.

1972 yılında televizyonda ilk kez “Bedava Dünya Gezisi” adlı yabancı dizi Türkçe seslendirildi. Reklam yayınlarına başlandı. Münih 1972 Olimpiyat Oyunları’nı vererek ilk dış naklen yayını gerçekleştirdi. Yine bu yıl anayasa değişikliği sırasında TRT’nin özerkliği kaldırıldı ve kurum, “tarafsız” bir kamu iktisadi kuruluşu olarak yeniden düzenlendi.

Televizyon yayınları 1974 yılında 7 güne çıkarıldı. Türkiye Radyoları “TRT 1″ radyoları adı altında 24 saat kesintisiz ortak yayına başladı. 1975 yılında TRT’nin ilk kez katıldığı 20′nci Eurovision Şarkı Yarışması, Stokholm’den naklen verildi. İlk renkli televizyon yayını 1976′da gerçekleşti. 1980 yılınının son günü, yılbaşı gecesi oryantal Nesrin Topkapı ilk kez televizyona çıktı.

1984 yılında TRT tümüyle renkli yayına geçti. Yine aynı yıl radyolar da stereo yayına başladı. 1986′da ikinici televizyon kanalı TV-2 yayına başladı. 1989 Yılında TRT-3 TRT-GAP yayına geçti. 1990 yılında “Telegün” ismi ile teleteks yayınları devreye girdi. Aynı yıl TRT-4 Yayına geçti. 1992 Yılnda TRT-INT-AVRASYA yayına başladı. 2001 Yılında TRT bugün kullandıgı logoyu kullanmaya başladı. TRT-INT ve AVRASYA birbirinden ayrılarak yayın alanında TRT-INT ve TRT-TÜRK adıyla yayına başladılar. 2 Subat 2006 tarihinde ise sayısal yayıncılığın test yayınına geçildi.

Bugün TRT

TRT yayınları tüm Türkiye’de dinlenebilmekte ve izlenebilmektedir. Ayrıca Türksat uydusu üzerinden yapılan sayısal yayın yoluyla Avrupa’da yaşayan Türklere de ulaşılmaktadır.

Kurum; TRT1, TRT2, TRT3, TRT4, TRT-INT, TRT-TÜRK, TRT-GAP olmak üzere 7 televizyon kanalı ile Radyo 1, Radyo 3, Radyo 4, TRT FM ve Yurdışına 27 ayrı dilde yayın yapan Türkiye’nin Sesi Radyosu ve bu radyoya bağlı Turizm Radyosu yoluyla, 6 ayrı radyo kanalından yayın yapmaktadır.

Merkezi Ankara’da bulunan kurumun, İstanbul, İzmir, Trabzon, Diyarbakır, Antalya, Çukurova, Diyarbakır, Erzurum illerindeki bölge müdürlükleri yoluyla hizmetlerini sürdürmektedir.

Betsson Malta, poker, casino ve spor bahisleri gibi pek çok online oyun ürününü sunan bir firmadır. Merkezi Malta’da bulunmakta olup, Stokholm borsasında “Bets-B” olarak işlem görmektedir.

Betsson.com’un teknik altyapısı 2001 yılının başlarında kurulmaya başlandı ve 2002 Nisan ayında Betsson, İngiltere’de bahis lisansı aldı. Web sitesi, 2002 Mayıs’ında İngilizce ve İsveçce olarak hizmete girdi. Bir ay sonra Betsson, dünyadaki bu hizmeti sunan tek site olarak Bahis Borsası platformunda Canlı Bahisleri hayata geçirdi. 2003’te Fince ve Almanca siteler hizmete girdi. Ayrıca Betsson Casino, halen hizmette olan yirmiden fazla oyunu ile açıldı. 2004’te Betsson, Norveç ve Çek Cumhuriyeti’nde faaliyet göstermeye başladı. Temmuz’da, Betsson Poker, dünyanın en geniş poker ağı olan Ongame ortaklığıyla hizmete girdi.

Mart 2005’te Betsson, 100.000 kayıtlı müşteri barajını aştı. Şirket, Türkiye, İzlanda ve Danimarka’da büyük kampanyalarla faaliyetlerine başladı. Nisan’da İsveç Borsası’nda işlem gören Cherry, Betsson’un tam sahibi haline geldi. Aynı yıl içerisinde müşterilere cep telefonları üzerinden gerçek para ile ya da eğlence amaçlı oynayabilecekleri Cep Poker hizmete girdi. 2005 Aralık ayında yapılan detaylı bir incelemden sonra, The Global Gambling and Gaming Group (Global Şans Oyunları ve Kumar Grubu) Betsson’u güvenilir ve duyarlı oyun sitesi olarak sertifikalandırdı.

Ocak 2006’da Betsson, firmanın online casinoları da dahil olmak üzere 400.000’den fazla kayıtlı üyeye ulaştı. 2006 yazında, merkez ofisin Londra’dan Malta’ya taşındığı zamanlarda, beşinci ana ürünü olan Trio Kazı Kazan kartı hizmete girdi. Aralık 2006’da Betsson, Türk kullanıcıları için Türk Pokeri’ni hizmete soktu.

2007’de Betsson, Ocak ayında Fransızca sitenin devreye girmesiyle birlikte genişlemeye devam etmektedir.

İpekyolu Çevrimiçi (SRO ya da Silk şeklinde de adlandırılır) bir devasa çoklu oyunculu çevrimiçi rol yapma oyunudur.(MMORPG) yakın geçmişte beta testleri aşamasını bitirmiş,şubat 21′de altın seviyeye geçmiş(full sürüm) ve tamamen bedava olarak sunulmuştur.Güney Koreli firma JOYMAX Co. tarafından sunulmaktadır. Oyunda ana tema olarak alınan konu ise İpekyoludur.

İpekyolu’nun temel olarak odaklandığı tema kervancılıktır. Oyun 20. seviyeden sonra oyuncuların 3 farklı meslekten birini tercih etmesine olanak tanır, bunlar ise tüccarlık(trader), ödül avcılığı(hunter)ve hırsızlıktır(thief). Tüccarın işi mallarını bir şehirden diğerine olası düşman saldırılarından da koruyarak taşımaktır. Mallar ticaretinin yapıldığı bir şehirden alınıp bir diğerinde satılır ve, satılan şehirde bu malların ticareti yapılmadığı için, asıl değerinden kat kat yüksek fiyata satılır. Bu ise tüccarın zorlu yolculuğuna verilmiş cömert bir ödül gibidir, fakat tüccarın taşıdığı malların değeri ne kadar yükselirse yolculuğu bir o kadar riskli hale gelecektir. Bazı oyuncularsa tüccarları soymak için hırsız rolüne bürünürler. Hırsızın amacı ise tüccarları öldürmek, malları yağmalamak ve kendi karları için satmaktır. Hırsızlar genellikle takım oyunu oynarlar, hedeflerini özenle seçip parti veya guild şeklinde saldırırlar. Avcılar ise bu iki meslek arasında biryerdedir. Onların hedefi ise hırsızları öldürmektir ve genellikle tüccarlar tarafından kiralanırlar ve kervan boyunca koruyucu görev üstlenirler. Herhangi bir işi başarı ile bitirmek karakterimize deneyim puanı kazandırır(experince points). Bu puanlar mesleğinizin seviyesini yükseltmeye ve karakterinizin mesleği ile alakalı ekstra getiriler sağlamasına yararlar. Meslekler sabit değildir ve on dakikada bir değiştirilebilirler. Her nedense, ne zaman hırsız puanı kazansanız tüccar ve avcı puanı kaybediyorsunuz. Bu diğer kombinasyonlar içinde geçerlidir. Bu arada oyuna İslami ve Avrupai unsurların da gireceği bir güncelleme de planlanmaktadır. Bu bize yeni canavarlar, yeni yetenek kağıtları ve yeni silahlar ve de tahminen yeni başlangıç noktaları sağlayacaktır. Oyunda İslam liderleri Türk karakterler olarak hazırlanmıştır.

Amaç

İpek yolu diye bilinen bu uzun yolda birçok karakterin farklı amaçları vardır,macera dolu bu yolda,canavarları öldürerek lvl atlamak,şanını ve ününü yaymak genel amaçtır.Bununla birlikte aslında bu konu karakterinizi yaratırken kullandığınız model için çok da önemli değildir.
İpek yolu Çin’den başlayarak Anadoluya kadar sürmüştür

Topluluk

Oyunun oldukça geniş ve giderek büyüyen oyuncu topluluğu vardır ve yeni serverlara ingilizce konuşan topluluklar için gayet rağbet görmektedir.İpek yolu bir MMORPG olarak bütün oyuncuların aynı server ve aynı çevre içerisinde oynadığı bir oyundur.Oyuncular tek başına veya partilere katılarak oynayabilir(deneyim paylaşımlılar için 8-experience share-diğeri içinse 4 kişi olarak),nesnelerini tüccar olarak satabilir,ya da direk takas edebilirler.Şimdiye kadar oyundaki son durum şöyledir,harita ana şehirlere bağlı olmak üzere 3 ana bölgeden oluşur bunlar ise Çin, Batı Çin ve Oasis Krallığıdır,bunlar ise yolculuk edilebilen,savaşılabilen,mağaralar ve eşsiz canavarların bulunduğu bölgelerden oluşur.İpek yolu büyük bir dernek(guild)sistemine sahiptir ve bu sistem büyük grupların dernek adı altında biraraya gelmesini sağlar.Bir dernek üyesi savaşırsa derneğinin seviye atlamasına yardımcı olacak dernek puanı kazanır ki yeni seviye ile dernek daha çok oyuncu alabilir ve başka yararları da olur.Bunların yanı sıra dernekçe ticaret yapmak mümkündür ayrıca düşman dernek de kabul edilinebilir.Normalde sadece üst seviye oyuncular dernek kurarlar,fakat öte yanda yine de düşük seviyeli oyuncuların yeteri kadar para sağlaması durumunda konu ile ilgili NPC(non player charecter-oyuncu olmayan karakter)aracılığı ile dernek kurması mümkündür.Son zamanlarda parti eşleştirme sistemi de oyuna dahil edilmiştir.Oyuncular parti listelerine partilerini ekleyip oyuncu arayabilirler ve bu yolla bir partiye katılmak mümkündür.Parti oluştururken istediğiniz level sınırını ve partinin asıl amacını belirleyebilirsiniz.Otomatik pot sistemi de son zamanlarda eklenmiştir.Bu özelliğe aksiyon penceresinden(action window),veya kısaca “T” tuşuna basarak erişebilirsiniz.Hatta aynı pencereden yine son zamanlarda eklenen “etkileyici hareket(charming action)”olarak adlandırılan tuşla da maymununuzu dans ettirebilirsiniz.

Grafikler/Ses

Oyun grafik ve oynanabilirlik açısından oldukça güçlü ve sesler ise ortalamanın üstünde olarak,eşsiz bir new age stili ile doğu tınıları yakalayıp oyuna gerektiği ambiyansı ve güçlü temayı veriyor.Neredeyse bütün meziyetler(skill),ataklar,ve marifetler(abilities)kendine özgü özel animasyonlar ve seslerle eşsiz bir biçimde donatılmış ve karakter modellemelerine de özenilmiş.

Karakter Geliştirme

Oyunda karakterlerimizin seviyesine göre ayrı ayrı avantajları bulunan unsurlar vardır.Bu unsurlar Güç Ustalıklarıyla(Force Masteries-tecniques)direk ilişkilidir,bunlar:Ateş(fire),Buz(cold),Yıldırım(lightning) ve Güç(force),silah ustalıkları ise:Mızrak/Büyük Kılıç(Spear/Glavie),Kılıç/Jilet Kılıç(Sword/Blade),ve Ok(Bow)dur.Sabitlenmiş bir meziyet ustalığı yoktur ve bu tamamen sizin seçiminize bağlıdır.Meziyetler belirli bir ücret karşılığı geri de alınabilir.Meziyet puanlarınız ve deneyim puanlarınız birbirinden ayrı olarak yükselirler,böylece meziyetleriniz seviye atlarken istediğiniz şekilde geliştirebilirsiniz.Bu arada karakter yaratma size birçok size ayrı ayrı seçenekler vererek,kadın-erkek,istediğiniz vücut şekli,ve karakteristik özellikler olan boy ve kilo arasından seçiminizi yapmanıza izin verir.

Deneyim Kazanma

İpekyolunda karaterinizin kazandığı deneyim puanları tamamen sizin bir kabiliyet üzerindeki en yüksek seviyenizin karakter seviyenizle arasındaki puan farkıyla ilişkilidir.Bir canavarı öldürdüğünüzde oyun sizin en yüksek kabiliyet seviyenizi karakter seviyenizle karşılaştırır.Aradaki fark ne kadar büyük olursa kazanacağınız kabiliyet puanınız artacaktır(böylece kabiliyet puanı biriktirme denilen şey gerçekleştirmiş olacaksınız–sp farming–ki 1 ve 20 leveller arasında yapılması önerilir).Eğer aradaki fark az ise karakter seviyeniz için daha çok deneyim puanı elde edeceksiniz.

Eğer hızlı seviye atlamak istiyorsanız ustalık seviyenizi mümkün olduğunca yüksekte tutmanız gerekir,fakat unutmayın ki ileri seviyelerde kabiliyet puanı biriktirmek çok bezdirici bir uğraştır.

Silahlar

3 kategori içerisinden seçebileceğiniz 5 ayrı silah türü vardır,ana kategoriler ise;kılıç(sword),mızrak(polearm)ve ok(bow)’dur.Ok dışında her kategori kendi içerisinde büyüsel ve fiziksel güçlerine göre ikiye ayrılır.Kılıç grubunda,Kılıç(sword)daha yüksek büyü hasar gücüne sahipken daha az fiziksel hasar gücü vardır.Fakat kılıcın alternatifi olan Jilet Kılıç ise daha az büyüsel,fakat daha çok fiziksel hasar gücüne sahiptir.Aynı şekilde mızraklarda Büyük Kılıç(glaive)daha çok fiziksel daha az büyüsel hasar gücüne sahipken,Mızrak(spear)ise daha çok büyüsel ve daha az fiziksel hasar gücüne sahiptir.Kılıçlara ve Mızraklara nazaran Okların hem büyüsel hem fiziksel hasar güçleri daha az olmasına rağmen okun menzilli saldırı avantajı vardır.Kılıçların hepsi tek elle kullanılıyor olmasına rağmen kılıç kullanıcılarının kalkan taşıma seçenekleri vardır.

Giysiler/Zırhlar

Savunma teçhizatı 6 vücut bölgesine ayrılmıştır,bunlar;ayaklar,bacaklar,eller/kollar,omuz ve kafa’dır.Oyuncular bunun yanı sıra 2 büyülü yüzük,1 büyülü kolye,ve bir çift büyülü küpe takabilirler.(bunla beraber takılar oyuncunun görünümünde bir değişiklik yaratmazlar).Savunma teçhizatı ise 3 ana bölüme ayrılır,bunlar;Zırh(armor),Koruyucu(protector)ve Düz Giysi(garment)dir.Zırhlar en yüksek fiziksel defansa sahip olmalarına karşın en düşük büyüsel savunmayı sağlarlar ve koruyucular ile karışık giyinilebilirler,Koruyucular ise dengelenmiş bir fiziksel ve büyüsel defansa sahiptirler ve zırhlarla birlikte giyilebilirler.Komple olarak giyinilmiş bir koruyucu takım kullanıcıya %10 yürüme hızı ve mana kullanımda %10 azalma sağlar.Giysiler ise koruyucu veya zırhlarla beraber giyinilemezler,en düşük fiziksel defansa sahip olmalarına karşın en yüksek büyüsel defans sağlarlar.Takım olarak giyinilen giysiler kullanıcıya %20 yürüme ve %20 oranında mana kullanımda azalma sağlarlar.Bu üç tür savunma teçhizatı kendi içlerinde iyi dengelenmiştir ve yapacağınız tercihler ve farklı kullanım şekillerine, karakterinizin yapısına ve ortama göre de uyumludur.Teçhizatlar 8 farklı seviyededir ve yedinci seviyeye kadar NPC’lerden temin edilebilir.Yedinci seviyeden sonra kullanacağınız teçhizatlar sadece canavarlardan düşürülebilir veya diğer oyunculardan sağlanabilir.Ama canavarlar Armora daha az vurur pretector e orta vururlar garment e ise en çok vurur lar

Nesne Pazarı

Oyun ücretsiz olmasına rağmen son zamanlarda nesne pazarı oyuna eklenmiştir.Oyuncu kredi kartları vasıtası ile resmi siteden belirli ücretleri ödeyerek oyundaki hesabına oyunda “ipek” olarak geçen değeri aktarır.Belirlenen “ipek” değeri ile evcil hayvan gibi,deneyim çoğaltıcı belge(exp enhancin scroll)veya nesne satmak için açacağı dükkanının dekorasyonu değiştirecek kağıt vs..gibi çeşitli şeyler satın alınabilir.

Simya(alchemy)

Simya sistemi oyuncuların nesnelerini kolaylıkla geliştirmelerine olanak tanır.+1,+2 we daha üzeri nesneleri de hazır bir biçimde canavarlardan düşürmeniz de mümkündür.Bu artılar gösterildiği değerlerde o nesnenin kaç level yukarıda özelliklere sahip olduğunu gösterir.Örnek olarak 32 seviye bir kılıcın +3 modifiyelenmiş hali onu 35.seviyenin özelliklerine sahip olmasına olanak tanır.Silahlar ve kalkanlar +3′den itibaren beyaz titrek bir ışığa sahip olurken,+5 nesneler ise mor bir parıldama yayarlar.+7′de altın bir parıldama,en yüksek artı seviyesinde yani +9′da ise mavi parıldama yayarlar.Herkesin en fazla +’lı silahın +11 olarak bilmesi de bir garip doğrusu :)

Yöntem

Simya yöntemi seçeneği karakterin hareketler(character actions) bölümünde yer alır.Bir nesneyi yükseltmek için oyuncu nesnesini uygun bölüme yerleştirmesi,ve yükseltmek istediğini nesnenin türündeki elixir’ini de yanına yerleştirmelidir.Oyunda 3 tür elixir bulunmaktadır,hepsi de canavarlardan düşerler ve sırayla protector elixirler her tür zırha,aksesuar elixirleri ise mücevherlere,ve silah elixileri ise sadece silahlara uygulanabilmektedir.Kendi başlarına her nasılsa başarı oranı nispeten düşüktür.Şans tozları(lucky powder)her şehirde bakkal npc’lerinden(grocery npc)alınabilir.Fakat burada dikkat edilmesi gereken şans tozunun derecesidir(grade)nesnenizin derecesine göre şans tozu kullanmanız gereklidir.

Simyada başarı durumunda nesne bir seviye yükselir.Başarısızlık durumunda ise nesnenin dayanıklılığını kaybetme,bir o kadar kırılma yani komple kayıp mümkündür.Başarısızlık yüzdesi ise her başarılı yükseltmeden sonra otomatikman yükselir.

Nesne Değişiklikleri

Hali hazırda simya ile direk alakalı üç değişik modifiyeli nesne durumu mevcuttur,bunlar:ölümsüzlük(immortal)dayanıklılık(steady),ve şans(lucky)olarak ayrılır ve kullanım sayıları önceden üzerlerinde yazılı olduğu gibi belirtilmiştir.Ölümsüzlük nesneyi başarısız simya durumunda kırılmaktan kurtarır,dayanıklılık ise başarısız simyada nesnenizin dayanıklılık oranının düşmesini engeller(durabilty).Şans ise başarılı simya oranını arttırır.

Görevler

İpek yolunda birbirinden farklı birçok görev vardır,hemen hemen hepsi de görev NPC’sinin sizden istediği şeyler doğrultusunda belirli sayıdaki canavarı öldürüp istenilen nesneleri NPC’ye götürmektir.Bu görevlerin ödülleri çoğunlukla para,deneyim puanları,kabiliyet puanları,bazı görevlerde ise belirli nesneler(bunlar sağlık/mana potları gibi veya silah olabilir)ödül olarak alınabilir.Görevler sizin canavar daha fazla canavar öldürerek questi bitirme yolunda daha fazla deneyim puanı kazanmanıza vesile olurlar.Bu görevler sizin karakter seviyenize göre ayarlanmış olup,hangi bölgelerin sizin seviyeniz için güvenli olduğunu öğrenmenizi sağlarlar.

Çarpışma

Oyundaki çarpışmalar türünün diğer oyunlarına nazaran daha kullanıcı dostu ve daha görseller.Karakterin aldığı hasar,saldırı hızı ve menzili karakterin kullandığı silaha ve karakterin özelliklerine bağlıdır.Bir canavar öldürüldüğünde oyuncu için para ve nesneler bırakıyor.Bir dakika içerisinde bu nesneler alınmadığı takdirde diğer bir oyuncu bu nesneleri alabiliyor.Bu özellik oyuncuların birbirlerinin düşürdüğü nesneleri çalmaktan alıkoymaktadır.Karakter seviyesi beşi geçtikten sonra karakter öldüğünde bir miktar deneyim puanı kaybederler ve çoğunlukla doğmak için seçtikleri şehre yeniden dönerler,alternatif olarak başka bir oyuncu eğer canlandırma yeteneği varsa ölmüş karakteri canlandırabilir.Eğer bir oyuncu birden fazla kez ölürse üzerinden nesne düşebiliyor.Karakterler sağlık ve mana kazandıran nesnelere çok ihtiyaç duyuyorlar.Çıldırma durumu da oyunda mevcuttur(berserker mod),bu durum eğer oyuncu yeteri kadar canavar öldürmüşse çıldırma bölümü dolar,ve kullanıldığında karakter parlayan, şeytansı bir canlıya dönüşür,bu karakterin saldırı,savunma ve hız özelliklerini bir süreliğine yükseltir.Bu nedenle de ya acil durumlarda,ya da güçlü canavarları öldürmek için kullanılır.Süre dolduğunda karakter normale döner ve çıldırma bölümü yeniden dolmaya başlar.Karakterlerin silahlarını güçlendirmek için kullandığı birçok büyü vardır.Böylece silahlar buz,ateş veya yıldırım ile güçlendirilebilir.Bunlar genellikle karakterin gücünü yükseltir ve her elementin her canavarda yaptığı etki farklıdır.Bu büyüler mana puanları kullanır ve kısa sürede biterler.

Önerilen karakter yapıları

a)Güç(STR)Yapıları

“Str/Fire ya da Ice/Glavie”: Bu yapı fazlasıyla sağlık puanı ve fiziksel defansa sahiptir.Güçlü fiziksel hasar verme avantajları ile grup saldırılarında büyük canavarlara karşı koruyucu lider pozisyonundadır.
“Str/Fire ya da Ice/Blade”:
Glavie kullanan yapıya nazaran daha düşük hasar verme kabiliyeti olmasına rağmen aynı özellikleri taşır.Kalkan taşıması ise saldırıları önlemek adına bu yapıya avantaj sağlar.
“Str/Fire ya da Ice/Bow”:
Grup saldırılarında büyük canavarları öldürmek için daha iyi bir yardımcı bulamazsınız.Uzaktan yaptıkları güçlü fakat öteki yapılara göre biraz ağır kalan fiziksel saldırıları ile olay mahallinden en az hasar ile sıyrılanlar bu yapıda olanlardır.

b)Büyü(INT)Yapıları

“Int/Fire ya da Light/Spear”:
Bu yapı tahminen oyun içerisindeki en yüksek hasar gücüne sahip yapıdır.Bu güç 30.seviyede açılan ateş veya yıldırım saldırıları ile(fire and ligthning nuke) inanılmaz düzeylere ulaşır.
“Int/Fire ya da Light/Sword”:
Mızrak kullanan versiyonuna nazaran biraz daha düşük hasar verse de bu yapı da çok yüksek hasar gücüne sahiptir.Yine belirteceğimiz üzere kalkan kullanımı avantajları vardır.

c)Melez Yapıları

“2 Int/1 Str”:
Level atladıkça gelen karakter puanlarından iki tanesini int özelliğine, 1 tanesini str özelliğine verirler. Büyü güçleri, Güç (Str) yapılarına göre daha fazladır; büyü(Int) yapılarına göre daha zayıftır. Aynı şekilde güç özellikleri de Int yapılarına gmre daha fazladır; fakat Str yapılarına göre daha zayıftır. Karakterin amacı giysi, takı ve silahlarının artı puanlarından yararlanarak Büyü dengesini %100′e çekmek ve olabilecek en yüksek güç dengesine sahip olabilmektir.

“2 Str/1 Int”:
Level atladıkça gelen karakter puanlarından iki tanesini str özelliğine, 1 tanesini int özelliğine verirler. Büyü güçleri, Güç (Str) yapılarına göre daha fazladır; büyü(Int) yapılarına göre daha zayıftır. Aynı şekilde güç özellikleri de Int yapılarına gmre daha fazladır; fakat Str yapılarına göre daha zayıftır. Karakterin amacı giysi, takı ve silahlarının artı puanlarından yararlanarak güç dengesini %100′e çekmek ve olabilecek en yüksek büyü dengesine sahip olabilmektir.

Melez karakterler oyunun başlangıcında yeni başlayanlara önerilmeyen karakterlerdi. Fakat, oyun sistematiğinin daha iyi öğrenilmesi ile iyi geliştirilmiş bir melez karakterin de gayet güçlü olacağının farkına varılmıştır.

Elementler

Elementler 4′e ayrılırlar bunlar; Ateş, Su, Toprak ve Hava’dır. Güç sınıfı size kendinizi iyileştirme ve edilgen(passive) özellikleri vardır. Ateş sınıfının sağlam bir hasar gücü vardır ve hedefleri ayrıca yakarlar(belli bir zaman dilimi içerisinde belli derecede kademeli olarak). Buz nispeten az hasar gücü verir fakat hedefleri dondurma özellikleri vardır(hedefin saldırı hızını ve fiziksel hızını düşürür)ve hatta onları tamamen buz kütlesine çevirerek sabitleyebilirler. Yıldırım elementi ise yüksek bir hasar gücü vardır ve bunun yanında hedefin savunma yüzdesini düşürürler ki bu da hedefin daha fazla hasar almasına neden olur. Sürekli saldırı amacı gütmeyen öğretiler saldırı amacı güden öğretilere benzer özelliklere sahiptirler. Buz öğretileri düşmanı yavaşlatırken ateş öğretileri hasarı çoğaltır ve düşmanı yakar, yıldırım öğretisi ise hareket hızını çoğaltır ve hasımın savunma yüzdesini düşürür. Meziyetler nispeten birebir karşılaşma için dengelenmiştir, fakat belirli meziyetler belirli silahlarla daha iyi sonuçlar verir ve bu seçimler tamamen kullanıcıya kalmıştır. Elementlerin her türlü birleşimi ve karışık kullanımı mümkündür ve bu konuda herhangi bir kısıtlama yoktur.

Birebir Karşılaşma

İpekyolunda birebir karşılaşmalar mümkündür(pvp).Karakter seviyeniz 10 olduktan itibaren NPC’lerden alacağınız farklı tür pelerinlerle şehrin dışında farklı renkten pelerin giyen biriyle karşılaşabilirsiniz.Pelerin karşılaşmalarında oyuncu deneyim puanı kazanmaz veya kaybetmez.Seviye 20′den sonra(ki karşıdaki oyuncunun da 20′den yüksek olması koşulu ile)hiçbir iş üstlenmeyen veya pelerin giymemiş bir oyuncuyu öldürmek sizi katil yapar.Katil olduğunuzda isminiz kırmızı yazar,bu sizin öteki oyuncular tarafından öldürülebilmenize olanak tanır.Eğer bir oyuncu katil durumundayken ölürse deneyim puanı,para veya nesne kaybedebilir.Farklı işlerdeki karakterler(ticaretci,avcı,hırsız) birbirlerine saldırabilir ve bu sayede iş deneyimi,nesne veya para kazanmayı amaçlarlar.

Mağaralar

Downhang Taş Mağarası(downhang stone cave) 4 kata sahiptir,her katta farklı seviyelerde canavarlar bulunur ve seviye katlar aşağıya indikçe yükselir.Buradaki canavarlar 61-70 seviyelerindedir.50.seviyeye gelmeden mağaralara girmek mümkün değildir ve önerilen ise 60. levelden itibaren burada deneyim kazanmanızdır.Bir öteki mağara düşük seviyeli oyuncular içindir ve Ch’in Mezarlığındadır(Ch’in Tomb) fakat henüz açılmamıştır.

Görüntüleri izlemek için direkt bağlantı: [1]

Görüntüleri indirmek için direkt bağlantı: [2]

TRT’ye ait, Türkiye’nin dört bir yanında bulunan 100 den fazla ana verici ve sayıları 10.000 leri bulan küçük güçlü aktarıcıları ile yayınlarını sürdürmektedir.

== TRT’NİN HAYATINI HİÇE SAYDIĞI İNSANCIKLAR ==

         TRT Türkiye’nin %98 ‘ ine 4 TV ve 4 Radyo yayını ulaştırmaktadır.Bu yayınları 100’den fazla personelli Vericilerle ve 500’ü aşkın personelle yapmaktadır.Vericilerin konumları gereği genellikle bölgelerin en yüksek dağlarında bulunmaktadır.İstasyonların bulunduğu yerlere en yakın yerleşim birimleri kilometrelerce uzak bulunmaktadır.Bazı istasyonlarda 6 ay kış şartları yaşanmakta ve bu süre içerisinde kar araçları ile ulaşım sağlanmaktadır.İstasyonlardaki su ihtiyacı taşıma suyla giderilmektedir.

İstasyonların işletilmesinde görevli personel bu şartlarda 24 saat süren TV ve Radyo yayınlarını yapmaktadır.Personelin çalışma sistemi konusunda verilen dilekçelere doyurucu bir yanıt verilememiştir.Hiç bir yasa , yönetmelik ve kural tanımadan sırf tasarruf gerekçesiyle personel 24 saat süreyle ve kesintisiz 5 gün çalışmaya zorlanmaktadır. 1- Bir insanın biyolojik,fiziki ve psikolojik durumu hiç göz önüne alınmamıştır.Nöbet süresi içerisinde içme suyu plastik bidonlarda muhafaza edilmekte, ekmek ve gıda ihtiyacı da 5-10 günlük yetecek miktarda alınarak istasyonlara çıkılmaktadır. 2- Vericilerde görevli personelin iş ve işçi güvenliği yok sayılmaktadır.İstasyonlarda yüksek gerilim bulunmakta, tüm cihazlar yüksek voltajla çalışmaktadır.Vericilerin yüksek dağlarda olması nedeniyle tüm istasyonlara yıldırım düşmektedir. Ayrıca dağlık bölgelerde olmaları nedeniyle akrep , yılan ve benzeri böcek sokmasıyla karşılaşılmaktadır.Bu vakalara karşı hiçbir tıbbi malzeme veya koruyucu önlem alınmadığı gibi olası kazalara karşı ilk müdahale önlemleri de alınmamıştır. Neden ilaç alınmadığı yetkilere sorulduğunda bürokratik engellerle karşılaşıldığı söylenmektedir.Zaman zaman yaşanan iş kazalarında ve diğer sebeplerle çalışanlar hayatlarını kaybetmektedir.Örneğin; yıllar önce Ağrı TV istasyonunda nöbet değişimi esnasında kar aracının devrilmesi sonucu yaralanan bir arkadaşımız, çetin kış şartlarından dolayı, müdahale edecek sağlık görevlilerinin zamanında yetişememesi sonucu 6 saat dağlık arazide bekledikten sonra hayatını kaybetmiştir. Yine yılar önce Fethiye TV istasyonunda tek başına nöbet tutan arkadaşımız kalp krizi sonucu ölmüş ve cesedi 10 saat sonra dağda dolaşan avcılar tarafından tesadüfen bulunmuştur.Bu ve benzeri örnekler çoğaltılabilir. 3- Kurulu gücü 100 KW’ ı geçen verici istasyonlarındaki personelin manyetik alan ve radyasyon etkilerine karşı hiçbir koruyucu önlem ve araştırma yoktur. Uzman kişi ve üniversitelerin ilgili birimlerinin “ manyetik alan ve radyasyon etkisi maruz kalınan süreyle doğru orantılıdır. “ şeklindeki raporlarına rağmen personele günlerce nöbet tutturulmaktadır. 4- Her istasyonda kar aracı olmadığından Kış aylarında kardan kapanan istasyon yollarında dondurucu soğuk altında sırtında kilolarca yükle ( içme suyu ve yiyeceklerle ) nöbet değişimi yapılmaktadır. 5- Bu şartlar altında çalışan özellikle güvenlik görevlilerine üstelik tek başına ayda toplam 20 günü aşan nöbetler yazılmaktadır. Uzun süreli ve bir programa tabi olmayan bu nöbet şeklinin sebebi yetkililere sorulduğunda eleman yetersizliğinden böyle nöbetlerin yazıldığı ve karşılığı ek mesai ücreti verildiği cevabı alınmaktadır.Halbuki bir çalışanın, 20 gün gibi bir süre tek başına dağda kalması hem sağlık hem de ihtiyaçlarını gidermesi açısından olumsuzluklar yaratmaktadır. Ayrıca bu şartlarda çalışan bir güvenlik görevlisinin güvenliği nasıl sağladığı da sorulması gereken bir sorudur.Değil istasyon güvenliği kendi güvenliği bile risk taşımaktadır. 6- İstasyonda görevli personel idareden herhangi bir yiyecek yardımı almadığından, bu ihtiyacını kendisi cebinden karşılamaktadır.Ayrıca oturduğu mahalden nöbete gitmek üzere nöbet aracına kadar olan mesafede ulaşım giderini de kendisi karşılamaktadır. Halbuki büyük şehir sınırları içerisinde çalışan personel idarenin kiraladığı servis araçları ile iş yerlerine ve evlerine taşınmaktadır. 7- Bu ve benzeri olumsuzluklara ve yasalara aykırı çalışma şekline rağmen TV verici istasyonlarında görevli personel diğer TRT teknik ve güvenlik personeliyle aynı ücreti almaktadır.Halbuki yukarıda ayrıntılı olarak açıklanan gerekçeler göz önüne alındığında hayati tehlike altında çalışan Verici istasyon personeline farklı ücret ödenmesi gerekmektedir. 2954 sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon Kanununun 50.ci maddesi B bendi aynen şöyledir.” Türkiye Radyo - Televizyon Kurumunda çalışan personele ödenecek mahrumiyet zammı, 657 sayılı Kanuna tabi memurlar için tespit edilecek miktar ve şartlara uygun olmak kaydıyla Yönetim Kurulu tarafından bir yönetmelikle tespit edilir.”Buna rağmen uzun yıllar önce ödenmekte olan mahrumiyet zammı şimdi ödenmemektedir. 8- Fiilen vardiyalı olarak çalıştırılan personel resmen normal mesai yapan personel statüsünde gösterilmektedir.Vericilerde çalıştırılan personelin çalışma şeklini, ücretini ve özlük haklarını düzenleyen ayrıca bir yönetmelikleri yoktur. 9- TRT GENEL Müdürlüğünün 21.09.2005 gün ve 3380 sayılı Uygulama Talimatları ile bu sorunlara çözüm getirilmesi istenmesine rağmen çalışma koşullarında herhangi bir iyileştirilme görülmemiştir. Retrieved from “http://tr.wikipedia.org/wiki/T%C3%BCrkiye_Radyo_Televizyon_Kurumu”

               TRT VERİCİLERİ TANIYORMUSUNUZ ?

Soru 1- Vericiler ne işe yarar? A) Hiçbir işe yaramaz,eğer yarasaydı kurumun bir parçası gibi davranılırdı. B) Benim çanak antenim var,vericilerle ilgilenmiyorum. C) TRT yayınlarının tüm ülke tarafından izlenmesi ve dinlenmesini sağlar. D) Onu büyüklerimiz bilir,biz karışmayız. Soru 2- Vericiler nerelere kurulur? A) Şehir merkezlerindeki büyük hipermarketlerin çatısına B) Oraya buraya,nereye denk gelirse işte. C) Kuş uçmaz kervan gezmez dağ başlarına. D) Onu en iyi büyüklerimiz bilir,bize laf düşmez. Soru 3- Dört TV ve dört FM radyo yayınının yapıldığı ve 24 saat kesintisiz hizmet üretilen verici istasyonlarında görevli olarak kaç kişi bulunur? A) 10-15 kişi vardır her halde,zira elektrik,su,havalandırma tesisatları,jeneratörlerin işletme ve bakımı,sekiz adet vericinin işletilmesi ancak bu kadar çalışanla mümkün olur. B) Her şey otomatik olduğundan adama gerek yoktur. C) Bir teknisyen ve bir bekçi olmak üzere iki kişi yeter. D) Büyüklerimiz ne kadar uygun görürse o kadar. Soru 4- Vericilerde görevli personel kaç saat çalışır? A) Çalışmaz bunlar,hep yatar,hep yatar. B) Kurumun diğer personeli ne kadar çalışıyorsa vericiler personeli de o kadar çalışır. C) Günde 24 saatten sorumlu tutularak 5 ile 15 gün arasında değişen süreyle çalışır. D) Büyüklerimiz kaç saat uygun görürse. Soru 5- Bir çok sosyal haktan yoksun olarak,mahrumiyet alanlarında çalıştırılan vericiler personeline merkezde görevli personelden fazla olarak ne kadar tazminat ödenir? A) Dağlarda çalıştırıldıklarına göre, dağlar kadar olmalı. B) Onlar çalışmıyor ki,orada yatıyorlar ne tazminatı ödenecekmiş. C) Fazla tazminat ödenmez,dahası nöbet istirahatlarında izin kullandırılarak fazla mesai ücretleri kesilir. D) Onu büyüklerimiz en iyi şekilde takdir etmiştir. Soru 6- Yıldırım düşmesi,elektrik çarpması,zehirli hayvan sokması vs gibi tamamen işyeri koşullarından kaynaklanan ölümcül durumlar için ne tür güvenlik önlemleri alınmıştır? A) Kapıda bir ambulans ve ilk yardım ekibi bekletilir. B) Ecel geldiyse yapacak bir şey yoktur bu nedenle önlem almaya da gerek yoktur. C) Vericiler personeline bir şey olmaz. D) Bir önlem almak gerekiyorsa büyüklerimiz almıştır,tartışmaya gerek yok. Soru 7- Vericiler personeli, yüksek frekanslı elektro manyetik alan ve aşırı gürültüye karşı nasıl korunmaktadır? A) Eski köye yeni adet mi çıkarıyorsunuz manyetik alan da neymiş. B) Bizim vericiler öyle zarar vermez.Eğer zararlı olsaydı Avrupalı dostlarımız bu vericileri bize kakala… pardon satmazlardı. C) Korunma önlemleri arasında kondom,spiral ve geri çekilme yöntemlerini sayabili… şey..kem..küm bunlar başka korunma yöntemleriydi yaa karıştırdık. D) Korunması gereken herkesi büyüklerimiz korur. Soru 8- Bir yere yıldırım düştüğünde tv lerde dakikalarca haber olur,peki bir verici istasyonuna yılda ortalama kaç kere yıldırım düşer? A) Yıldırım düşmez ki yerden yukarı çıkar.Aslında yıldırım düşmez,çakar. B) E o zaman Korkmaz da Çakar, Ahmet de Çakar. C) Senelik ortalamayı bilmem ama benim tepeme bir saat içinde 26 defa düştüğünü bilirim. D) Büyüklerimiz kaç defa uygun görürse o kadar düşer. Soru 9- Vericiler personeli mahsur kaldığında ne yapar? A) Mecburen Mahsur Kırmızıgül dinler. B) Topu topu 2-3 metrelik kar ve -30 derece de mahsur mu kalınır canım. C) Pizza Hut ı arar, 30 dakika içinde servis yapılmazsa bedava pizza kazanır. D) Büyüklerimiz hiç kimseyi mahsur bırakmaz. Soru 10- Mevcut çalışma yasaları,personel yönetmelikleri,ILO sözleşmeleri ve insan hakları ihlal edilerek çalıştırılan vericiler personeli için 12 yıllık geçmişi ile övünen sendikalar ne yapmıştır? A) Hadi ya o kadar oldu mu be…Daha dün gibi değil mi? B) Ohoo bir sürü şey yapmıştır ama şimdi aklıma gelmedi. C) Sendikaların verici istasyonlarında da insan çalıştırıldığını bildiklerini sanmıyorum

“http://tr.wikipedia.org/wiki/Tart%C4%B1%C5%9Fma:T%C3%BCrkiye_Radyo_Televizyon_Kurumu”‘dan alındı

Yılanlı, Ankara ilinin Kalecik ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihi

1500′lü yıllarda fatih sultan mehmet han’ın haritasında yılanlı köyünün adı yılanlo olarak görülmektedir.Ayrıca frikyalılar döneminde de yerleşim yeri olarak kullanıldığı sanılmaktadır.

Kültür

Lakaplar
Deveyilgil, Söylemezoğlu, İpekgil, Sarıduranlar, Nazikgil, Haligil, Bekirgil, Ayvazlar, Delioğuzlar, Haliller, Kıramaliller, İsmailgiller, Omarınbaşıgiller, Develler, Meşotlar, Sarısakalgil, Gaziler (Cinahmetgil Irzalar), Aletgil, Dellallar, Fatikgil, Yahyalar, Cinaligil, Öksüzler, Ali Osmangil , Dedemehmetler yazmayı unuttuğumuz lakaplar var ise özür dileriz.

Küçük El Sanatları:
Evin tabanına serilmek için kamıştan hasır örülür. Seccade örülür.

Yemekler:
Yarma aşı, efelek sarması, cimcik hamuru, yılanlı çöreği.

Düğün:
Dünür gidilerek kız için ön hazırlığı oğlan anası yapar. her fırsatta kızlarında gözü olduğunu ima eder, evlerine gider. Duruma göre şaka yüzlü dünür geleceklerini söyler.

Olaylar karşısında kız tarafının tepkisi değerlendirilir enine boyuna incelenir. Olumlu bulunursa oğlan babası köy imamı ve komşulardan hatırlı iki kişiyi alarak dünürlüğe gider. Genellikle bir yün yatak parası civarında olan başlık kararlaştırılır. (bu parayı çeyiz için kız evi harcar) söz kesilir. Nişan gününü kadınlar kararlaştırır.

Gözleme kondu adı ile nişan yapılır. kadınlar yemek yerlerken erkekler kahvede birer bardak bedava çay ve birer filtreli sigara içerler. Çayın parası düğün sahibindendir. Yakın akrabalar kahvede herkese sigara dağıtırlar.

Nişandan bir yıl kadar sonra düğün yapılır. Nişanlılık süresince gelin kız oğlan ailesinin tün ağır işlerine mutlaka yardım eder. Bu işleri:çamaşır, kemre kesme, ırgatlıktır. Düğün üç gün Ya da bir hafta sürer. eğer o anda köyde cenaze olmamışsa mutlaka davul zurna olur. Kadınların düğünleri avlularda yapılır. erkekler halay çeker. (üç ayak, keskin ağırlaması.) bol silah atılır. (eskiden) geceleri sinsin oynanır. (Köroğlu havasıyla) içki demleri düzenlenir. Zil Ya da kaşıkla çok güzel çifte telli oynanır. Çarşamba akşamı veya cumartesi kına gecesidir. Ertesi gelin çıkar. gelin çıkarken köy imamı dua eder. damadı da köy imamı giydirir.

ERKAN KARATAŞ
erkankaratas91@gmail.com

Coğrafya

Ankara iline 72 km, Kalecik ilçesine 24 km uzaklıktadır.

İklim

Köyün iklimi, karasal iklimi etki alanı içerisindedir.

Nüfus

Ekonomi

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

Muhtarlık

Yerleşim yerinin köy tüzel kişiliği alması ile birlikte köyün tüzel kişiliğini temsil etmesi için köy muhtarlık seçimleri de yapılmaktadır.

Seçildikleri yıllara göre köy muhtarları:

2004 -

1999 -

1994 -

1989 -

1984 -

Altyapı bilgileri

Köyde ilköğretim okulu vardır. Köyün içme suyu şebekesi vardır ve kanalizasyon şebekesi yoktur. Ptt şubesi ve ptt acentesi yoktur. Sağlık ocağı ve sağlık evi yoktur. Köye ayrıca ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır.

Şehitler:
Söylemezoğlu Halit: Çanakkale

Söylemezoğlu Hurşid: Çanakkale

Söylemezoğlu Mehmet: Çanakkale

Söylemezoğlu Osman: Çanakkale

Söylemezoğlu Şükrü: Çanakkale

Söylemezoğlu Zekeriya: Kurtuluş Savaşı

Saadettin: Kurtuluş Savaşı

Hakkı: Kurtuluş Savaşı

Akif: Kurtuluş Savaşı

Mustafa: Kurtuluş savaşı

Gaziler:
Hidayet: Çanakkale

Ahmet: Çanakkale

Çelebi: Kurtuluş Savaşı

Mustafa: Balkan Savaşı

Veli Ömeroğlu Eyvas: Kurtuluş Savaşı

Veli Ömeroğlu Mustafa: Kurtuluş Savaşı

Veli Ömeroğlu Veli: Kurtuluş Savaşı

Bunlardan başka adları tespit edilemeyen pek çok şehit ve gazi vardır.

Mir (Rusça: Мир, dünya veya barış) oldukça başarılı bir Sovyet uzay istasyonu. İlk modülü 19 Şubat 1986′da uzaya gönderildi. İnsanlığın uzayda uzun süre düzenli olarak içinde yaşadığı ilk uzay araştırma istasyonudur. Yapılan uluslararası işbirliği sayesinde, çeşitli milletlerden uzayadamlarının kullanımına açıldı. Yörüngede 1986 ile 1996 yılları arasında gönderilen pek çok modül ile başarılı bir şekilde kenetlendi. 23 Mart 2001 tarihinde görevi sona erdi ve atmosfere girerek yanması sağlandı.

Tarihi

Mir, daha önce Sovyetler Birliği tarafından gönderilmiş olan Salyut serisi uzay istasyonları baz alınarak yapılmıştır (1971 yılına kadar yedi Salyut uzay istasyonu gönderilmişti). Esas olarak Rus yapımı insanlı Soyuz roketleri ve Progress kargo gemileri tarafından onarımı yapılmıştır, fakat ayrıca sonraki uçuşlarda Buran uzay mekiği için bir varış noktası olması planlanmıştır. Yörüngedeki Mir’in öncelikli amacı uzayda geniş ve yaşanabilir bir bilimsel laboratuvar sağlamaktır.

Amerika Birleşik Devletleri, Mir’in kendine ait bir kopyası olarak Space Station Freedom istasyonunu yapmayı planlamış, ancak bu proje Sovyetler Birliği’nin yıkılmasının ardından uluslararası işbirliği yolu açılması üzerine durdurulmuştur (bkz. Uluslararası Uzay İstasyonu). Ayrıca, Challenger uzay mekiği Mir’in kalkışından bir aydan daha kısa bir süre önce patlamıştı (bkz. Challenger uzay mekiği kazası). Daha sonraki yıllarda, Soğuk Savaş döneminin ardından, Shuttle-Mir programıyla Rusya’ya ait olan Mir’in yetenekleriyle Amerika’nın uzay mekiklerinin yetenekleri birleştirilmiş; bir takım Amerikalı ve diğer batı ülkelerinden astronotların istasyonu ziyaret etmesi veya istasyondaki uzun dönemli bilimsel çalışmalara katılması sağlanmıştır. İstasyonu ziyaret eden Amerikan mekikleri, Space Station Freedom için tasarlanmış bir kola bağlanmış ve esas olarak Sovyet Buran mekikleri için tasarlanmış bir kenetlenme halkası kullanmışlardır. Mir ve ona kenetlenmiş olan uzay mekiği, 250 tonluk ağırlığıyla uzay çalışmaları tarihinin en büyük yörünge aracı unvanını almıştır.

100 tonluk Mir’in içi, hortumlar, kablolar ve bilimsel araçlarla olduğu kadar, günlük yaşama ait eşyalarla dolu –fotoğraflar, çocukların yaptığı resimler, kitaplar ve bir gitar– dar bir labirente benzerdi. Genellikle üç kişilik mürettebat kalmakla birlikte, bazen bir aya kadar bir süre boyunca altı uzayadamını ağırladığı da olmuştur. İki kısa dönemin haricinde, Mir Ağustos 1999′a dek sürekli olarak görevdeydi.

15 yaşındaki Rus uzay istasyonunun yolculuğu, 23 Mart 2001 tarihinde, Fiji yakınlarında Büyük Okyanusun güneyine düşmesiyle son bulmuştur. Son günlerine kadar, pek çok girişimcinin, muhtemelen ilk yörünge televizyon/film stüdyosunu kurmak için, Mir’i almak gibi planları vardı. Ne var ki istasyon daha fazla kullanılamayacak kadar güvensizdi. Uzay topluluğundan pek çok kişi hala Mir’in en azından bazı parçalarının kurtarılabilir olduğunu, ayrıca yörüngeye materyal çıkarmanın yüksek maliyeti göz önünde bulundurulduğunda, Mir’in yok edilmesinin büyük bir fırsat kaybı olduğunu düşünür.

Sovyet ve Rus kozmonotların yanısıra Mir uluslararası biliminsanlarına ve Amerikalı astronotlara da ev sahipliği yapmıştır.

Mir modülleri

Mir uzay istasyonu, – Uzay mekiği tarafından Mir’e getirilen kenetlenme modülü hariç – her biri ayrı ayrı Proton roketiyle yörüngeye taşınan pek çok Mir modülünün yörüngede birleştirilmesiyle oluşmuştur.

İsimler

Rus Devrimi öncesinde “mir”, bir köylü topluluğu tarafından işlenen toprak parçalarına verilen isimdi. Bu topraklarda yaşayan köylülere, yüksek vergiler alınarak çok büyük bir sosyal baskı uygulanırdı. Eğer bazı köylüler miri terkederlerse, kalanlar daha yüksek vergi ödemek zorunda kalırdı.

Kvant (Квант), “kuantum” anlamına gelir. Elektromanyetik tayf ve x-ışını emilimlerini ölçerek astrofizik araştırmaları yapmasından yola çıkılarak bu isim verilmiştir. Kristall (Кристалл) “kristal” demektir. Bu modülün esas çalışma alanı biyoloji uzay ortamında materyal üretim teknolojileri olduğu için bu ad verilmiştir. Spektr (Спектр) “tayf” anlamına gelir. Atmosfer algılayıcılarından ötürü bu isim verilmiştir. Priroda (Природа) “doğa” demektir. Progress (Прогресс) “ilerleme, gelişme” anlamına gelir. Soyuz (Союз), “birlik, topluluk” anlamındadır (Sovietskii Soyuz, Советский Союз = Sovyetler Birliği). Ayrıca Soyuz modülü üç küçük modülden oluşan bir topluluk olduğundan bu isimle anılır.

Nevşehir İç Anadolu Bölgesinde yer alan, adını farsça “yeni” anlamına gelen nev’den alarak üretilmiştir.

6429 sayılı yasa ile Nevşehir 20 Temmuz 1954 tarihinde il haline getirildi. Kırşehir ve Kırşehir’e bağlı Mucur, Avanos, Hacıbektaş (1945′te ilçe oldu), Kayseri’ye bağlı Ürgüp ( 1935′te ilçe oldu), Niğde’ye bağlı Arapsun (1948′de Gülşehir adını aldı) Nevşehir’in ilçeleri haline getirildi. Kozaklı ve Hamamorta köyleri Avanos’a bağlı birer köy iken birleştirilerek 1954′te Kozaklı adıyla ilçe olarak Nevşehir’e bağlandı. Kırşehir 1957′de tekrar il yapıldı. Mucur ilçesi ile beraber Nevşehir’den ayrıldı. Daha önceleri Melegübü ismi ile anılan bir bucak merkezi olan Derinkuyu 1 Nisan 1960′ta ilçe durumuna getirildi. Acıgöl kasabası ise 4 Temmuz 1987′de ilçe olmuştur.

Nevşehir ismi nereden geliyor?

Damat Ibrahim Pasa Nevşehir’i imar ettikten sonra civarindaki koylere haber yollayarak Nevşehir’e yerlesmeye gelenlere bedava ev vermeyi vaad eder ve butun civara haber yollar, kaleye bir gozlemci koyar,gozlemci, filan oba geliyor,obur oba geliyor diye orada oturanlara haber verir içlerinde paşa da vardir. Oradaki yaslilar pasanin umutlandigini gorunce pasaya derler ki “evlat, Nemki sehir ola derler” Gelen obalarin beylerinin ismi mahallelere verilir ve su anda bile Nevşehir’in mahalleleri onlarin ismini tasir. Nemki=Bilmemki ve sehirin adi uzun yillar halk arasinda ve civarinda (Nemsehir)diye anilir idi.

Yeşilkent, İstanbul’un Büyükçekmece ilçesine bağlı Gürpınar semtinde yapılmış olan kooperatif site grubudur. Türkiye’de nokta zemin etüdünün yapıldığı ilk bölgedir. Her binanın kurulduğu alan ayrı ayrı zemin etüdü yapılmış, binalar radya temel üzerine kurulmuş ve perde betonlarla inşaa edilmiştir.

Yeşilkent sitesi üç ada üzerine kurulmuş Yeşilkent 1, Yeşilkent 2 ve Yeşilkent 3 olarak toplam 45 bloktan oluşmaktadır. Her sitenin kendine ait ortak kapalı otoparkları bulunmakta olup otopark yerleri her dairenin tapusuna işlenmiştir. Siteler içerisinde ayrıca çocuk oyun alanları, tenis kortları, basket sahaları ve kamelyalar bulunmaktadır.

Tüm binalar Kat Mülkiyetine uygun olarak yapılmıştır. Binaların çoğunda İskan almış olup, Kat Mülkiyeti tapusuna geçilmiştir. Kalanlar ise iskan aşamasındadır.

Site ve bölge hakkında daha detaylı bilgiye www.portakalemlak.com dan ulaşabilirsiniz.

Phproxy Scripti Genel Açıklama

Phproxy scripti internet sitelerinde kurulan proxy sitelerinin çoğunda kullanılır.En çok rağbet gören proxy scriptidir.Kodlaması PHP dilindedir.Scripti ücretsiz olarak PHProxy adresinin üst sütununda bulunan Download (Yükle) yazısına tıklayarak gerekli bağlantılardan scripti indirebilirsiniz.

Google üzerinden ulaşamazsanız..

• Gizlen.net
• TRProxy.net | Ücretsiz Proxy hizmeti
  

Yapımcı Site

• Phproxy Script Yapımcı & Dağıtımcı Site

Ayrıca buradan ücretsiz dağıtılan PHProxy scriptine tema beğenerek kurduğunuz proxy sitesinin görselliğini arttırabilirsiniz.

• Phproxy temaları

Etanol, otomobiller ve diğer motorlu araçlarda, tek başına bir yakıt olarak ya da benzine karıştırılan bir katkı maddesi olarak kullanılabilir.

Etanol, hava kirliliğini azaltmak ya da petrol ürünlerinin tüketimini azaltmak amacıyla, benzinle değişik oranlarda karıştırılarak kullanılabilir. En yaygın uygulamalar E10 ya da E85 diye bilinen sırasıyla %10 ve %85 etanol içeren karışımlardır.

Etanolün yakıt hücrelerinde kullanımı da yaygınlaşmaktadır.

Bitkilerden elde edilen etanol (biyo-etanol), sürdürülebilir bir enerji kaynağı olarak, sağladığı çevresel ve ekonomik yararlar nedeniyle, fosil yakıtlara göre avantajlar sağlamaktadır.

Etanol, yaygın olarak şeker kamışı ve mısırdan elde edilmektedir. Ancak etanol elde etmek için, bugün kullanılan teknolojiler, etanolden elde edilen enerjinin yaklaşık %70 fazlasını harcamayı gerektirdiğinden, hala fosil yakıtlar karşısında yeterince rekabet edici değilidir.

Kaynaklar

Endüstriyel amaçlı etanol, petrol ürünlerinden, çoğunlukla etilenin, sülfrik asitle katalitik hidrasyonundan elde edilmektedir. Bu proses, alkollü içeceklerle alakalı, geleneksel fermantasyon yönteminden daha ekonomiktir. Aynı zamanda, eten ya da asetilen aracılığıyla, kalsiyum karbit, kömür, doğal gaz ve diğer kaynaklardan da elde edilebilir.

Bu güne kadar, kayda değer bir etanol yakıt programı dört ülke tarafından oluşturulmuştur: Brezilya, Kolombiya, ABD ve Çin. Brezilya örneğinde, etanol üreten kurumların bağımsız olarak karlı olabilmeleri için, hükümet tarafından, etanol endüstrisine ciddi yatırım yapılması gerekmektedir. Etanol, şeker kamışı, şeker pancarı, gine mısırı, dallı darı, arpa, kenevir, Hibiscus cannabinus, (tatlı) patates, manyok, ayçiçeği, meyveler, melas, kesik süt, mısır, mısır koçanı, hububat, buğday, tahta, kağıt, saman, pamuk ve diğer biyokütleler ile çeşitli selüloz atıkları gibi pek çok farklı besin kaynağından elde edilebilir. Şeker kamışından etanol üretmek, mısıra göre daha verimlidir.

Artan etanol tüketiminin sonucu olarak, şeker kamışı ve mısır gibi besin kaynaklarına olan talep de artmıştır. Büyük ölçekte yakıt amaçlı zirai alkol üretimi, aynı zamanda geniş ve verimli ekilebilir alanlar ile suya olan talebi de artırmaktadır.

Üretimi

Etanol bir birinden çok farklı besin kaynaklarından, pek çok farklı yöntemle üretilebilir. Brezilya etanol üretiminde temel besin kaynağı olarak şeker kamışını kullanırken, kaynaklar kısmında belirtildiği gibi pek çok farklı besin kaynağının kullanılması mümkündür. Brezilya’nın hangi yöntemle etanol ürettiğine dair Brezilya’da etanol yakıtı üretimi (ingilizce) sayfasını inceleyebilirsiniz. Dallı darı etanol üretiminde mısıra göre iki kat daha verimlidir. Etanol üretiminin temel adımları: rafine ederek nişasta haline getirmek, sıvılaştırmak ve sakarifikasyon (hidroliz yöntemi ile nişasta glikoza dönüşür), fermentasyon, damıtma, dehidrasyon ve opsiyonel olarak denaturasyon. Fermentasyon sırasında karbondioksit gazı açığa çıkar.

Fermentasyon yöntemi ile üretilen etanol sonucunda suda çözünmüş etanol elde edilir. Etanolün bir yakıt olarak kullanılabilmesi için suyun uzaklaştırılması gerekmektedir. En eski yöntem, basitçe damıtmaktır, fakat bu yöntemle, su etanol karışımı azotrop oluştuğu için %95-96 saflıktan öteye gitmek mümkün değildir. Çözelti karışımı damıtmayı sürdürerek, %96′dan daha saf etanol elde edilmesi mümkün değildir.

Benzinle karıştırabilmek için, en az %95.5 ile %99.9 arasında bir saflığa ihtiyaç duyulmaktadır. En yaygın saflaştırma yöntemi, moleküler elek kullanarak fiziksel absorblama prosesidir.

Geçmişte, çiftçiler kendi etanollerini damıtırken, damıtım sürecinin bir parçası olarak ısı plakalarından yararlanırlarmış. ısı plakaları, çoğunlukla, etanolün içine karışabilen kurşun içerirlermiş. Bu şekilde kontamine olmuş yakıtın yakılması sonucu sinir sitemine zarar verebilen kurşun havaya karışırmış. Bugün etanol yakıtı, özel olarak yetiştirilen bitkilerden, kurşun içermeyen yöntemlerle elde edilmektedir.

Etanol yakıtı karışımları

Detaylı bilgi için

Genel olarak, bir benzin karışımındaki etanol miktarı yükseldikçe, standard araba motorları için uygunluğu azalmaktadır. Saf etanol kauçuk ve plastiklerle reaksiyona girdiği ya da onları çözdüğü için tadilat görmemiş motorlarda direk olarak kullanılamaz. Ek olarak saf etanol (116 AKI, 129 RON), normal benzine (86/87 AKI, 91/92 RON)göre çok daha yüksek oktan oranına sahiptir.Bu nedenle, en fazla yarar için, ateşleme zamanı ve sıkıştırma oranının değiştirilmesini gerektirir.
Ethanol to Fuel IndyCar Series www.ethanol.org/autoracing.html Saf benzin yakıtlı bir aracı, saf etanol yakıtlı bir araca dönüştürmek için, alan olarak %30-40 kadar daha büyük karbüratör kullanımını gerektirir. (Metanol kullanımı ise kabaca %50 daha da büyük yüzey alanı gerektirmektedir. Etanolle çalışan motorlar, 13 °C’nin altındaki sıcaklıklarda yanmayı maksimize edebilmek ve yanmamış, buharlaşmamış etanolü minimize edebilmek için, soğuk ortamda çalıştırma sistemine ihtiyaç duyarlar. Etanolün %10 ile %30 arasında bir karışımda kullanılması durumunda, hiçbir motor tadilatına ihtiyaç duyulmamaktadır. Pek çok yeni araç, bu oranlardaki karışımlarda güvenle çalışabilirler.

1999 yılndan başlayarak, dünyada artan sayıda pek çok araç, tadilat gerektirmeksizin, %0 etanolden %85 etanole kadar çalışabilecek şekilde üretilmişlerdir. Pek çok hafif kamyon, kamyonet ve SUV, dual yakıt ya da esnek yakıtlı araç olarak üretilmektedir. Bu motorlar, yakıt cinsini otomatik olarak belirleyerek motor davranışlarını, temel olarak, silindirin içerisindeki hava yakıt karışımıyla ayarlarlar.

Brezilya’da etanol yakıtı

Bugün, Brezilya dünyadaki en büyük etanol yakıtı üreticisi ve tüketicisidir. Brezilya, 1980lerden bu yana, şeker kamışına dayalı çok yaygın bir etanol yakıtı endüstrisi geliştirmiştir. Yılda yaklaşık 4 milyar gallon etanol üretir.Brezilya’daki etanol üretim tesisleri, şeker kamışından kalan şekersiz atıkları yakarak %34 pozitif enerji dengesi elde ederler. Brezilya’da etanol üretiminin geliştirilmesi hükümetin desteği ile gerçekleşmektedir. Brezilya’da tüketilen tüm benzinin en azından %25′i alkol içermek zorundadır. Brezilya etanolü galonu yaklaşık 1.00$’dan üretebilmektedir. Brezilya’daki tüm yeni araçlar ya esnek yakıtlı ya da benzin yerine saf etanolü yakabilecek özellikte araçlardır. Brezilya’da etanol yakıtı ve elektrik üretiminde yararlanılan yan ürünleri, ülkenin petrole olan bağımlılığını ve hava kirliliğini azaltmada önemli katkıda bulunur.

Kolombiya’da etanol yakıtı

Kolombiya’nın etanol yakıtı programı, 2002 yılında, hükümet benzindeki oksijen miktarının zenginleştirilmesine dair bir yasayı hayata geçirmesiyle başlamıştır. Bu karar başlangıçta benzinin oksijenle zenginleştirilerek, karbonmonoksit emisyonların azaltmak için alınmıştır. Daha sonraki kanunlarla, biyokütleden elde edilen etanolün, vergi avantajları ile benzinden daha ucuz olması sağlanmıştır. 2004 yılıyla başlayan petrol fiyatlarındaki artış ve yenilenebilir yakıtlara duyulan ilginin artması ile bu eğilim daha da kuvvetlenmiştir. Kolombiya’da gerek benzin fiyatları gerekse etanol fiyatları hükümet tarafından kontrol edilmektedir. Etanol programını bütünleyici olarak, bitkisel yağlardan yenilenebilir bir yakıt olarak biyodizel programı da geliştirilmiştir.

Şeker üretim prosesinin ucuna etanolü de ekleme ve aynı enerji kaynaklarını kullanma kolaylığı nedeniyle, etanol üretimine ilgi, büyük ölçüde mevcut şeker endüstrisinden gelmiştir. Hükümet ülke genelinde %10 etanol ve %90 benzin karışımının yaygınlaştırılmasına dair hedefini kademeli olarak hayata geçirmektedir. Etanol tesisleri vergi avantajları ile özendirilmektedir. Yuka (manyok) ve yeni, şeker kamışı tarımından elde edilen etanole ilgili olmakla birlikte, daha ucuz olan karbonhidratların üretimi henüz gerçekleştirilememiştir.

Kolombiya’daki ilk etanol yakıtı tesisi, 2005 Ekim ayında, Kauka bölgesinde, günde 300,000 litre kapasiteyle üretimine başlamıştır. 2006′nın Mart ayında, hepsi Kauka Vadisi’nde olmak üzere, birleşik olarak toplam günde 1,050,000 litre ya da yılda 357 milyon litre kapasite ile faal hale gelmişlerdir. Kauka Vadisi’nde, şeker tüm yıl boyunca üretilebilmektedir. Son eklenen yüksek kapasiteli damıtma tesisleri ile birlikte, toplam yatırımlar 100 milyon USD’ın üzerine çıkmıştır. Kolombiya, %10 etanol karışımlı benzin kullanabilme hedefine ulaşabilmek için, 2007 yılıyla birlikte, günlük 2,500,000 litre kapasiteye ulaşabilmeyi hedeflemektedir. Şu an için üretilen etanol yakıtı Kauka Vadisine yakın, Bogota, Kali ve Pareira gibi büyük şehirlerde kullanılmaktadır. Henüz ülkenin tamamına yetecek kadar etanol üretimi yapılamamaktadır.

Amerika Birleşik Devletleri’nde etanol yakıtı

Etanol, Amerika Birleşik Devletleri’nde yaygın olarak bulunabilir değildir. Etanol üretiminin, ilk yatırımının büyüklüğü nedeniyle, üretimin ilk anından itibaren karlı olamaması, bir sorun olarak kabul edilmektedir. Benzin fiyatlarındaki yükselme devam ettiği sürece, etanolün de benzine oranla karlılığında bir artış olacaktır. Toplam 165,000 pompadan sadece, kabaca 685 istasyon E85 pompası sunmaktadır. Etanol yakıtı, yaygın olarak, sadece, etanolün işlendiği orta batıda ve Kaliforniyada bulunmaktadır. Mayıs 2006 itibarıyla, Birleşik Devletler’de yıllık 1.8 milyon m³ etanol üretim kapasitesi bulunmaktadır ve üzerine yıllık, yaklaşık 760,000 m³ kapasite eklenmeye devam etmektedir.ethanol biorefinery Locations www.ethanolrfa.org Ek olarak bir Amerikan şirketi Pacific Ethanol ise etanol üretimi yatırımlarını daha fazla Batı Amerika’da sürdürmektedir.

Kanunlar ve teşvikler

Brezilya, Kolombiya ve Birleşik Devletlerde, şeker kamışı ya da tahıllardan elde edilen etanolün kullanımı, hükümet programlarıyla teşvik edilmektedir. Teşvikler bazı eyaletlerde 1973 Arap petrol ambargosundan sonra başlamıştır. Birleşik Devletler’de 1978 yılında yürülülüğe giren Enerji Vergisi Akdi ile biyoyakıtlara vergi istisnası getirilmiştir. Bu istisnanın yıllık karşılığının 1.4 milyar US$ olduğu tahmin edilmektedir. Bir başka federe program ise etanol tesislerinin inşaası için ihtiyaç duyulan kredilere garantör olmaktadır. 1986 yılında Amerikan hükümeti etanol üreticilerine bedava mısır dahi dağıtmıştır.

Kolombiya’nın etanol programı ise biyokütlelerden elde edilen etanolün, vergiden muaf tutulması amacıyla çıkarılan bir kanunla başlamıştır.

2005 yılının Ağustos ayında, Birleşik Devletler Başkanı Bush, etanol ve biyodizel üretiminin, gelecek on yıl içerisinde, 15 milyon m³ ten 28 milyon m³’e çıkarılmasını öngören kapsamlı bir enerji yönetmeliğine imza atmıştır. Kısa vadede bu artışı